Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin 2027-2047 dönemini kapsayan 20 yıllık araç muayene işletme imtiyazı, toplam 1,72 milyar dolarlık büyüklüğü ve uluslararası ortaklık yapısıyla yeniden gündemde. Bosphorus News’te yer alan habere göre, imtiyazı alan MOI Ortak Girişim Grubu’nda yer alan Arjantin merkezli VTV Norte ile bağlantılı bir yöneticinin Buenos Aires’teki araç muayene sistemiyle ilgili devam eden rüşvet soruşturmasında adının geçmesi, konsorsiyum ortaklarının geçmiş incelemeleri, ortaklık yapısı ve ihale öncesi yeterlilik değerlendirmelerine ilişkin soruları beraberinde getirdi.
MOI Ortak Girişim Grubu, Türkiye’nin araç muayene hizmetlerinin 2027-2047 dönemindeki işletme hakkını toplam 1,72 milyar dolarlık bedelle kazandı.
Konsorsiyumda Met-Gün İnşaat, İsveç merkezli Opus Group AB, İspanya merkezli Itversia Gestion ve Arjantin merkezli VTV Norte S.A. yer alıyor.
Türkiye’nin önümüzdeki 20 yıllık araç muayene sistemini işletecek TURKA’nın arkasındaki ortaklık yapısı, Arjantin’de devam eden bir ceza dosyası nedeniyle tartışılıyor.
Soruşturmanın merkezindeki isimlerden biri olan Martín Serrano, VTV Norte ile bağlantılı bir yönetici olarak Arjantin’de Buenos Aires eyaletindeki araç muayene ihaleleriyle bağlantılı dosyada adı geçen kişiler arasında bulunuyor. Serrano hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmazken, süreç Arjantin yargısı önünde devam ediyor.
Arjantin’deki dosyanın merkezinde Buenos Aires araç muayene Sistemi var
Arjantin’deki soruşturma, Buenos Aires eyaletindeki Verificación Técnica Vehicular (VTV) olarak bilinen araç teknik muayene sistemine ilişkin iddiaları inceliyor.
Dosyada eski Buenos Aires Ulaştırma Bakanı Jorge D’Onofrio ve araç muayene sistemiyle bağlantılı şirket yöneticileri hakkında yürütülen incelemeler bulunuyor.
Soruşturma kapsamında araç muayene operasyonlarıyla bağlantılı şirket anlaşmaları, ödeme yapıları ve ihale süreçleri değerlendiriliyor.
Dosyada dikkat çeken başlıklardan biri, araç muayene şirketleri ile Soluciones en Telecomunicaciones y Electrónica S.A. arasında 15 Mayıs 2023 tarihinde yapılan anlaşma oldu.
Savcılık, söz konusu teknoloji şirketinin ihale teklif sürecinde zorunlu bir hizmet sağlayıcı olarak yer almadığını, ancak daha sonraki dönemde araç muayene sözleşmelerini alan şirketlerle ticari ilişki kurduğunu değerlendirdi.
Türkiye’deki 20 yıllık işletme hakkını alan konsorsiyum
MOI Ortak Girişim Grubu, Türkiye’nin araç muayene sistemini Ağustos 2027’den itibaren 2047’ye kadar işletme hakkını aldı.
Konsorsiyum ortakları:
- Met-Gün İnşaat
- Opus Group AB
- Itversia Gestion
- VTV Norte S.A.
Opus Group, VTV Norte’u kendi kurumsal yapısı içinde yer alan şirketlerden biri olarak tanımlıyor.
Bu bağlantı, konsorsiyum ortaklarının deneyim kriterleri, şirket ilişkileri ve ihale yeterlilik kontrollerinin hangi kapsamda değerlendirildiği sorusunu gündeme getiriyor.
Kamuya açık bilgiler, ihale öncesinde uluslararası ortakların geçmiş incelemeleri, ortaklık yapıları ve yeterlilik değerlendirmelerinin hangi kapsamda yapıldığını ayrıntılı şekilde göstermiyor.
TBMM’de Yabancı ortakların incelenmesi gündeme geldi
Konu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de taşındı.
İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e yönelttiği soru önergesinde, ihale öncesinde yabancı ortakların geçmişlerinin ve olası yolsuzluk iddialarının incelenip incelenmediğini sordu.
Çömez’in soruları, yalnızca Arjantin’deki soruşturmayı değil, uluslararası ortakların büyük ölçekli kamu imtiyazlarına dahil edilmeden önce hangi değerlendirme süreçlerinden geçirildiğini de gündeme taşıdı.
Şimşek’in yanıtında, teklif sahiplerinden Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi kapsamında taahhüt alındığı ve ihale şartlarında katılım engelleri bulunan kuruluşlara ilişkin düzenlemeler olduğu belirtildi.
OECD kapsamında verilen taahhütler ihale uyum sürecinin bir parçasını oluştururken, farklı ülkelerde yürüyen adli süreçler ayrı bir inceleme alanı olarak devam ediyor.
Ortaklık yapısında açıklanmayan noktalar bulunuyor
Kurumsal kayıtlar, TURKA İkinci Bölge Araç Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.’nin 1 Nisan 2026 tarihinde Met-Gün İnşaat tarafından tek pay sahibi olarak kurulduğunu gösteriyor.
Daha sonraki kayıt değişiklikleriyle birlikte tek pay sahipliği sona ererken, mevcut kamuya açık kayıtlar konsorsiyum ortakları arasındaki nihai hisse dağılımını göstermiyor.
Bu nedenle Türk ve yabancı ortakların işletme şirketindeki kesin pay oranları kamuya açık bilgiler üzerinden belirlenemiyor.
1,72 milyar dolarlık finansman yapısı açıklanmadı
MOI konsorsiyumu iki bölgedeki işletme hakkı için toplam 1,72 milyar dolarlık ödeme taahhüdünde bulundu.
Ancak mevcut kamuya açık bilgiler, bu bedelin nasıl oluşturulduğunu ayrıntılı şekilde ortaya koymuyor.
Türk ve yabancı ortakların katkı oranları, finansman modeli veya herhangi bir finans kuruluşunun sürece dahil olup olmadığı kamuya açık belgelerde yer almıyor.
20 Yıllık kamu hizmeti imtiyazı
Yeni sistem kapsamında araç muayene hizmetleri Ağustos 2027’den itibaren 20 yıl boyunca işletilecek.
Muayene ücretleri işletmeci tarafından serbest şekilde belirlenmeyecek; kamu otoriteleri tarafından düzenlenmeye devam edecek.
Arjantin’deki soruşturma, Türkiye’nin 20 yıllık araç muayene imtiyazında ortaklık yapısı, uluslararası ortakların geçmiş incelemeleri ve ihale öncesi değerlendirme süreçlerinin nasıl yürütüldüğüne ilişkin soruları yeniden gündeme taşıyor.
Haberin ingilizce versiyonunu okumak için tıkayın:
https://www.bosphorusnews.com/article/turkey-vehicle-inspection-deal-argentina-bribery-probe
tclira.com