Nöbetçi Eczaneler
Doç. Dr. Murat Bolelli, TC Lira TV’de tclira.com Genel Yayın Yönetmeni Taylan Büyükşahin’e yaptığı açıklamalarda Türkiye ekonomisinin ve büyük şirketlerinin global teknoloji devleri karşısındaki sınırlı rekabet gücüne dikkat çekti.
Ortaköy semt pazarını, Kadıköy pazarıyla karşılaştırabilir miyiz?
Mevcut ekonomiyi daha somut şekilde ele alabilmek için pazar tezgahları örneğini veren Bolelli, “Bir pazarı düşünün; meyve, sebze, peynir, çorap, don lastiği satılıyor. , Bu pazarda en temel ölçüt nedir? O gün o pazarda dönen para ekonominin büyüklüğüyle ilgili bize en temel ölçütü verir. Eğer bunu ülke olarak düşünürsek belirli bir dönemde üretilen mal veya hizmetlerin para değeri nedir diye soracak olursak, gayrisafi yurtiçi hasıla diyoruz biz bunun adına. O ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerini size veren rakama biz gayrisafi yurtiçi hasıla diyoruz. Tek tek baktığımız zaman da o tezgahlarda yapılan şeylerin toplamından bahsediyoruz. O yüzden, ekonomi, rekabetçilik gibi kavramları bizim gözümüzde canlandırabilmemiz için, biraz daha teknik durumlara bakarak mukayese etmemiz gerekiyor. Acaba Ortaköy semt pazarını, Kadıköy pazarıyla karşılaştırabilir miyiz? Ulus Sosyete pazarını, Bakırköy pazarıyla karşılaştırabilir miyiz? Bunlar birbirleriyle nasıl rekabet ederler? Farklı ürün ve hizmetler de söz konusu ise eğer. Şimdi sadece genel bilgi olması için söylüyorum, Türkiye’de geçen yıl gayrisafi yurtiçi hasıla tekrar üretilen mal ve hizmetlerin para karşılığı kabaca 1.3 trilyon dolar” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de geçen yıl üretilen mal ve hizmetlerin toplam değeri 1,3 trilyon dolar ancak ülkenin en büyük 42 şirketinin toplam piyasa değerinin sadece 261 milyar dolar olduğunu belirten Bolelli şöyle konuştu:
“Facebook: 1,8 trilyon dolar, Nvidia: 4,3 trilyon dolar, Microsoft: 3,7 trilyon dolar, Apple: 3,3 trilyon dolar, Alphabet (Google): 2 trilyon dolar. 42 büyük şirketimiz birleşse bile global devlerin yanında küçük kalıyor. Bir tarafta bilgisayar satıyorsunuz, bir tarafta don lastiği… Bu kadar para kazanabilmek için tonlarca satmanız gerekiyor. Türkiye’nin kilo başı ihracatı 1,5 milyar dolar; gelişmiş ekonomilerde bu rakam 3-6 milyar dolar. Ar-Ge ve nitelikli ürün üretimi olmadan bunlarla rekabet mümkün değil.”
“Matematik ve fendeki bu netlerle global devlerle rekabet mümkün değil”
İnsan gücü sermayesinin önemine de dikkat çeken Bolelli, “TYT ve AYT’de öğrencilerin matematik ve fen sorularındaki düşük başarı oranlarıyla Nvidia, Microsoft, Google veya Apple gibi şirketlerle yarışmamız çok düşük ihtimal. Mevcut insan gücüyle global teknoloji devlerini yenmemiz mümkün değil.”