Daron Acemoğlu ile The Economist birbirine girdi: “İtibar suikastı”

Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu ile İngiltere merkezli The Economist dergisi arasında dikkat çeken bir polemik yaşanıyor. Dergi, Acemoğlu’nun akademik çalışmalarından düşük doğum oranları üzerine araştırmalarına ve ABD siyasetine ilişkin değerlendirmelerine kadar birçok konuda eleştiriler yöneltti. Acemoğlu ise söz konusu yazıya sert tepki göstererek makaleyi kendisine yönelik bir “itibar suikastı” olarak nitelendirdi.

The Economist’ten Acemoğlu’na sert eleştiri

The Economist, Daron Acemoğlu hakkında yayımladığı kapsamlı analizde Nobel ödüllü ekonomistin çalışmalarını mercek altına aldı. Yazının başlığında Acemoğlu için “Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf şekilde ikna edicilikten uzak” ifadesine yer verildi.

Dergi, yüzlerce akademik çalışma ve kitabıyla Acemoğlu’nun ekonomi dünyasının en etkili isimlerinden biri olduğunu kabul ederken, bazı çalışmalarının akademik çevrelerde tartışma yarattığını savundu.

Makalede Acemoğlu’nun teorik çalışmalarının güçlü olduğu belirtilirken, bazı ekonomik modellerinin daha önce başarısız olduğu öne sürülen politikaları desteklemek için kullanılabildiği iddia edildi.

Nobel’e temel oluşturan araştırmaya veri eleştirisi

The Economist’in yazısında Acemoğlu’nun Simon Johnson ve James Robinson ile gerçekleştirdiği çalışmalar da ele alındı. Bu araştırmalar, 2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nün verilmesinde temel oluşturan çalışmalar arasında yer alıyor.

Araştırmanın temel tezine göre ülkeler arasındaki ekonomik refah farklılıklarının önemli nedenlerinden biri, tarihsel süreçte oluşan kurumların niteliği.

Ancak dergi, araştırmada kullanılan bazı tarihsel ölüm oranı verilerinin güvenilirliğinin daha önce sorgulandığını hatırlattı.

The Economist, Illinois Üniversitesi’nden ekonomist David Albouy’un 2012 yılında yayımladığı çalışmaya da atıfta bulundu. Albouy’un bazı ülkeler için doğrudan veriler yerine başka ülkelerden elde edilen oranların kullanıldığını ve verilerin düzeltilmesi halinde araştırmanın sonuçlarının zayıflayabileceğini savunduğu aktarıldı.

Düşük doğum oranları araştırması da gündemde

Derginin eleştirdiği bir diğer çalışma ise Acemoğlu ve çalışma arkadaşlarının düşük doğum oranları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelediği araştırma oldu.

Çalışmada, düşük doğum oranlarının çalışma çağındaki kişi başına düşen GSYİH büyümesi bakımından bazı olumlu sonuçlarla ilişkili olabileceği ortaya konulmuştu.

The Economist ise bu bulgunun, Japonya gibi nüfusu azalan ülkelerin ekonomik açıdan beklenenden daha az sorun yaşayabileceği şeklinde yorumlanabileceğine dikkat çekti. Ayrıca geçmiş dönemlerdeki demografik ilişkilerin günümüz ekonomilerini açıklamak için ne ölçüde kullanılabileceğinin bazı ekonomistler tarafından sorgulandığı belirtildi.

ABD siyasetine ilişkin yorumları da eleştirildi

The Economist’in eleştirileri Acemoğlu’nun akademik çalışmalarıyla sınırlı kalmadı.

Dergi, Nobel ödüllü ekonomistin ABD siyaseti ve toplumsal gelişmelere ilişkin kamuoyu açıklamalarını da değerlendirdi. Acemoğlu’nun ekonomi alanındaki akademik etkisinin oldukça yüksek olduğu belirtilirken, özellikle ABD siyasetine ilişkin bazı yorumlarının akademik çalışmaları kadar güçlü olmadığı savunuldu.

Acemoğlu’ndan “itibar suikastı” tepkisi

The Economist’in yazısına sosyal medya üzerinden yanıt veren Daron Acemoğlu, makaleden duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirdi.

Acemoğlu, yazının kendisine yönelik bir “itibar suikastı” gibi hissettirdiğini belirtti. Makalenin arkasında başka unsurlar bulunduğunu düşündüğünü ifade eden Acemoğlu, bunları ilerleyen süreçte açıklayacağını söyledi.

Nobel ödüllü ekonomist ayrıca The Economist’e ulaştığını ve yazıya yanıt verme hakkı talep ettiğini açıkladı. Acemoğlu, derginin yanıtını yayımlamaması halinde kendi açıklamasını kamuoyuyla paylaşacağını belirtti.