Yapay zeka istihdamı dönüştürüyor: En büyük baskı Z kuşağında

Yapay zeka dönüşümü iş gücü piyasasında özellikle giriş seviyesi genç beyaz yakalı çalışanlar üzerinde baskıyı artırıyor. Goldman Sachs’ın verilerine göre milyonlarca iş geçici olarak oluşsa da kalıcı istihdama dönüşüm sınırlı kalırken, Z kuşağı işsizlik ve rekabet açısından en kırılgan grup olarak öne çıkıyor.

Yapay zeka etkisi genç beyaz yakalıları vuruyor

Yapay zekanın iş gücü piyasasındaki etkisine ilişkin yeni veriler, istihdamda yaşanan daralmanın yavaşladığını ancak bunun kalıcı bir toparlanma anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.

Goldman Sachs’ın son raporuna göre yapay zeka, ABD’de aylık ortalama 16 bin net iş kaybına yol açıyor. Bu kayıpların en yoğun görüldüğü grup ise giriş seviyesi pozisyonlarda çalışan genç beyaz yakalılar oldu. Net kayıp rakamı 11 bine gerilese de bu düşüşün, beyaz yaka istihdamındaki iyileşmeden değil, veri merkezi yatırımlarının yarattığı geçici iş artışından kaynaklandığı belirtiliyor.

Milyonlarca geçici iş, sınırlı kalıcı istihdam

Rapora göre yapay zeka sistemlerini destekleyen veri merkezleri 2022’den bu yana yaklaşık 212 bin kişiye iş imkânı sağladı. Elektrik teknisyenleri, HVAC uzmanları ve inşaat çalışanları gibi alanlarda aylık ortalama 9 bin yeni pozisyon oluştu.

Ancak bu istihdamın önemli bölümünün geçici olduğu, veri merkezlerinin tamamlanmasının ardından iş gücü ihtiyacının belirgin şekilde azalacağı ifade ediliyor.

American Edge Project verileri de benzer bir tabloya işaret ediyor. Buna göre veri merkezi yatırımlarının yaklaşık 4,7 milyon geçici inşaat işi yaratması beklenirken, sadece 697 bin kalıcı pozisyonun oluşacağı öngörülüyor. Kalıcı işlerin ise çoğunlukla bakım, güvenlik ve teknik izleme gibi sınırlı alanlarda yoğunlaşacağı belirtiliyor.

İşten çıkarmalar artıyor

Öte yandan yapay zekanın doğrudan kullanıldığı sektörlerde işten çıkarmalar da yükselişte. Pazarlama, müşteri hizmetleri, grafik tasarım, belge işleme ve yazılım gibi alanlarda yapay zekaya bağlanan iş kayıpları nisan ayında 21 bin 900’e ulaştı.

Bu rakam, 2023’ten bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviye olarak öne çıkıyor. Son üç yılda yapay zeka kaynaklı toplam işten çıkarma sayısı ise 136 bine yükseldi.

Z kuşağı daha fazla baskı altında

Goldman Sachs’ın analizine göre yapay zekanın yoğun kullanıldığı sektörlerde 30 yaş altı çalışanların işsizlik oranlarında artış eğilimi gözleniyor. Üretken yapay zekanın ortalama yüzde 23’lük verimlilik artışı sağladığı belirtilse de bu kazanımların ağırlıklı olarak deneyimli çalışanlara ve şirketlere yansıdığı, yeni mezunların ise rekabette geride kaldığı ifade ediliyor.

ABD’de işletmelerin yaklaşık yüzde 19,5’i yapay zeka kullanırken, bu oranın önümüzdeki altı ay içinde yüzde 22,7’ye yükselmesi bekleniyor.

tclira.com