İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı yazısında devlet yönetiminde liyakat ve biat kavramlarını ele aldı. Eğilmez, kamu görevlerinde ehliyetin yerini sadakatin almasının kurumlara güveni, adalet duygusunu ve toplumun geleceğe yönelik umutlarını zedelediğine dikkat çekti.
Liyakat işi ehline vermektir
Eğilmez, liyakati en temel anlamıyla “işi ehline vermek” olarak tanımladı. Bir kişinin hangi görüşe, çevreye veya gruba yakın olduğundan önce, görevi yerine getirebilecek bilgi, deneyim ve yeteneğe sahip olup olmadığına bakılması gerektiğini belirtti.
Biat kavramını ise kişinin kendi iradesini bir otoriteye teslim etmesi ve koşulsuz sadakat göstermesi olarak değerlendiren Eğilmez, devlet yönetiminde bunun belirleyici hale gelmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Sadakat öne çıkarsa kurumlar zayıflıyor
Devlet yönetiminde ehliyet yerine sadakatin öncelik kazanmasının toplumsal yükselme ölçütlerini değiştirdiğine dikkat çeken Eğilmez, insanların zamanla çalışmak ve kendini geliştirmek yerine doğru çevreye dahil olmanın daha önemli olduğuna inanabileceğini belirtti.
Eğilmez, böyle bir anlayışın yaygınlaşmasının yalnızca kamu yönetimini değil, toplumun adalet duygusunu da olumsuz etkilediğini vurguladı.
“Doğru kişiyi tanırsan yükselirsin” anlayışı
Makamların liyakat yerine sadakat üzerinden dağıtılmaya başlanmasıyla kurumlara duyulan güvenin aşınacağını belirten Eğilmez, insanların hak ettikleri halde göreve gelemediklerinde zamanla kurallara değil ilişkilere güvenmeye başlayacağını ifade etti.
Eğilmez’e göre “İşini iyi yaparsan yükselirsin” anlayışının yerini “Doğru kişiyi tanırsan yükselirsin” düşüncesinin alması, kurum kültürü açısından en ciddi sorunlardan biri.
Kamu görevi kişilere değil millete ait
Kamu görevlerinin herhangi bir partiye, lidere veya gruba ait olmadığını vurgulayan Eğilmez, kamu görevinin millete ait olduğunu belirtti. Makamda bulunan kişilerin ise o makamların sahibi değil, görevi belirli bir süre için üstlenen kişiler olduğunu ifade etti.
Eğilmez, devlete sadakatin kişilere koşulsuz bağlılık anlamına gelmediğini belirterek, hukuka uymak, görevi dürüstçe yapmak ve kamu kaynaklarını kişisel çıkar için kullanmamak gerektiğini söyledi.
“İyi insanlar umudunu kaybediyor”
Liyakatin olmadığı ortamda yalnızca yanlış kişilerin göreve gelmesinin değil, doğru insanların da zamanla sistemden uzaklaşmasının büyük bir kayıp olduğunu belirten Eğilmez, insanların emeklerinin karşılığını alamayacaklarına inanmalarının geleceğe yönelik umutlarını zedelediğini kaydetti.
Eğilmez, insanların çalışarak ve kendilerini geliştirerek hak ettikleri yerlere gelebileceklerine inanmalarının toplumsal açıdan büyük önem taşıdığını vurguladı.
“Mesele nasıl bir devlet istediğimiz”
Liyakat konusunun basit bir atama veya kadro tartışması olarak görülmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, asıl meselenin kişilere göre şekillenen bir devlet mi yoksa kişiler değişse bile kurumları ve ilkeleri ayakta kalan bir devlet mi istendiği olduğunu ifade etti.
Eğilmez’e göre sağlam bir devlet düzeninde insanlar makam sahiplerine değil, hukuka ve kurumlara güvenmeli. Bir göreve gelmenin yolu doğru kişiye yakın olmaktan değil, o görevi hak etmekten geçmeli.
tclira.com


