Türkiye ekonomisinin ihracat, üretim ve istihdam açısından stratejik sektörlerinden otomotiv sanayisinde daralma derinleşiyor. Ocak-Ekim 2026 verileri, otomobil üretiminin yalnızca geçen yıla göre değil, son 10 yıllık dönemle karşılaştırıldığında da oldukça düşük bir seviyeye gerilediğini ortaya koydu. Otomobil üretimindeki düşüşe ihracattaki sert kayıplar eşlik ederken ticari araç üretimindeki artış sektörün genel görünümünü kısmen dengeledi.
Otomobil üretimi 2016 seviyesinin de altına indi
Türkiye’de 2016 yılının ilk 10 ayında yaklaşık 739 bin 200 otomobil üretilmişti. Bu rakam 2017 yılında 941 bin 400 adede yükselirken 2023 yılında 779 bin 300, 2024 yılında 742 bin 300 ve 2025 yılında 717 bin 321 adet olarak gerçekleşti.
2026 yılının aynı döneminde üretim 592 bin 163 adede kadar geriledi. Böylece Türkiye’de ilk 10 aylık otomobil üretimi, 2016 yılına göre yaklaşık yüzde 19,9 azaldı. 2016-2026 dönemini kapsayan karşılaştırmada 2026, en düşük otomobil üretiminin gerçekleştiği yıl oldu.
| Yıl | Ocak-Ekim otomobil üretimi |
| 2016 | 739.200 |
| 2017 | 941.400 |
| 2023 | 779.300 |
| 2024 | 742.300 |
| 2025 | 717.321 |
| 2026 | 592.163 |
Bir yılda 125 bin otomobillik üretim kaybı
2025 yılının ilk 10 ayında 717 bin 321 adet olan otomobil üretimi, 2026’nın aynı döneminde 592 bin 163 adede geriledi. Böylece yalnızca bir yılda 125 bin 158 adetlik üretim kaybı yaşandı. Toplam motorlu taşıt üretimi ise yüzde 6,1 azalarak 1 milyon 92 bin 519 adede düştü.
Otomobil üretimindeki yüzde 17,4’lük gerilemenin toplam otomotiv üretimindeki düşüşten belirgin biçimde yüksek olması, sektörün farklı üretim grupları arasında ayrıştığını ortaya koyuyor.
Otomobil ihracatında yüzde 25’lik sert düşüş
Üretimdeki daralma, otomobil ihracatına da yansıdı. 2025 yılının ilk 10 ayında 488 bin 379 adet olan otomobil ihracatı, 2026’nın aynı döneminde 364 bin 639 adede düştü. Böylece otomobil ihracatı bir yılda 123 bin 740 adet azaldı. Yıllık gerileme yüzde 25,3 olarak gerçekleşti.
Otomobil ihracatının dolar bazındaki değeri de yüzde 6,3 düşerek 8,94 milyar dolara indi. Buna karşılık toplam otomotiv sanayi ihracatı farklı bir görünüm sergiledi. Sektörün ihracatı dolar bazında yüzde 3 artarak 35,2 milyar dolara yükseldi.
Bu ayrışma, sektörün daha az sayıda araç ihraç etmesine rağmen toplam ihracat gelirini artırabildiğini gösteriyor. Ancak ihracat gelirindeki yükseliş, otomobil üretimi ve ihracatındaki adet kaybını ortadan kaldırmıyor.
Fabrikalarda kapasite kullanım oranı yüzde 61’de kaldı
Otomotiv sanayisinin üretim kapasitesine ilişkin veriler de dikkat çekiyor. Sektörün toplam kapasite kullanım oranı 2026’nın ilk 10 ayında yüzde 61 olarak gerçekleşti.
| Araç grubu | Kapasite kullanımı |
| Otomobil ve hafif ticari araç | %63 |
| Kamyon | %60 |
| Otobüs ve midibüs | %67 |
| Traktör | %28 |
| Sektör toplamı | %61 |
Özellikle traktör üretiminde kapasite kullanım oranının yüzde 28’e gerilemesi dikkat çekti. Aynı dönemde traktör üretimi de yüzde 27 azalarak 17 bin 217 adede düştü. Kapasite kullanımındaki zayıflık, otomotiv sanayisinin mevcut üretim olanaklarından daha düşük düzeyde yararlandığını ortaya koyuyor. Bu durumun kalıcı hale gelmesi, yeni yatırımlar ve istihdam açısından risk oluşturabilir.
İç pazarda da daralma sürüyor
Üretim ve ihracattaki gerilemeye iç pazardaki satış kayıpları eşlik etti. 2026 yılının Ocak-Ekim döneminde toplam otomotiv pazarı yüzde 15,1 daralarak 916 bin 149 adede geriledi. Otomobil satışları ise yüzde 16,9 düşüşle 692 bin 916 adet oldu.
Otomobil pazarında ithal araçların payı yüzde 65 seviyesinde gerçekleşti. Yerli üretim otomobillerin pazar payı ise yüzde 35 oldu. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ithal otomobil satışları yüzde 23 azalırken yerli üretim otomobillerin iç pazardaki satışları yüzde 1 arttı.
Bu tablo, otomobil üretimindeki sert gerilemenin yalnızca Türkiye’deki tüketici talebiyle açıklanamayacağını gösteriyor. İç pazarda yerli otomobil satışlarının sınırlı da olsa artmasına karşılık toplam üretimin gerilemesi, ihracat ve üretim kompozisyonundaki değişimlerin önemini artırıyor.
Ticari araç üretimi otomobilden ayrıştı
Otomobil üretimindeki düşüşe rağmen ticari araç üretiminde artış yaşandı. 2026 yılının ilk 10 ayında ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 13 ve ağır ticari araç üretimi yüzde 5 yükseldi.
Ürün grupları arasında kamyonet üretimindeki yüzde 19’luk artış öne çıktı. Kamyon üretimi yüzde 6, otobüs üretimi yüzde 4 ve midibüs üretimi yüzde 6 artarken minibüs üretimi yüzde 8 azaldı. Ticari araç üretimindeki yükseliş, toplam otomotiv üretimindeki düşüşü sınırladı. Ancak ticari araç pazarında da satışlar geriledi. Toplam ticari araç pazarı yüzde 9, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 daraldı.
Ekim ayında daralma hızlandı
Yalnızca ekim ayına ilişkin veriler, otomobil sektöründeki zayıflığın yılın son çeyreğinde de sürdüğünü gösterdi. Ekim 2026’da otomobil üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,1 düşerek 63 bin 797 adede geriledi.
Aynı ayda otomobil satışları yüzde 28,4 azalarak 64 bin 939 adet oldu. Toplam otomotiv pazarındaki daralma ise yüzde 30,1’e ulaştı. Ekim ayındaki düşüşlerin ilk 10 aylık gerilemelerden daha yüksek olması, yılın son bölümünde sektör üzerindeki baskının arttığına işaret ediyor.
Otomotiv sanayisinin geleceği açısından kritik tablo
Türkiye’nin en önemli ihracat sektörlerinden biri olan otomotiv sanayisi, 2026’nın ilk 10 ayında toplam ihracattan aldığı yüzde 17 payla sektörel liderliğini korudu.
Ancak ihracat gelirindeki artışa rağmen otomobil üretiminin 2016 seviyesinin altına inmesi, otomobil ihracatının adet bazında dörtte bir oranında azalması ve kapasite kullanımındaki zayıflık, sektörün üretim performansına ilişkin önemli soru işaretleri oluşturuyor.
Üretim kaybının önümüzdeki dönemde devam edip etmeyeceği, yeni model yatırımları, ihracat pazarlarındaki talep ve üretim kapasitesinin ne ölçüde kullanılacağına bağlı olacak. Veriler, Türkiye otomotiv sanayisinin toplam ihracat gelirini korurken özellikle otomobil üretiminde ciddi bir daralmayla karşı karşıya bulunduğunu ortaya koyuyor.
tclira.com


