Nöbetçi Eczaneler
2016 yılında Aile Bakanlığı tarafından hayata geçirilen çeyiz hesabı sistemiyle orta vadede evlenmeyi planlayan ve bu amaçla para biriktiren gençlere güzel bir destek sunuluyor. Sisteme dahil olan bankalardan birinde açtıkları çeyiz hesabına düzenli olarak para yatıran gençler, bu dönemin sonunda evlendiklerinde bu parayı ve faiz getirisini – bireysel emeklilik sisteminde olduğu gibi – devlet katkısı ile birlikte geri alabiyorlar. Devlet katkısına hak kazanmak için hesaba en az 3 yıl boyunca para yatırılmış olması gerekiyor. Süre uzadıkça devlet katkısı yüzde 20’den yüzde 25’e kadar yükseliyor.
2026 yılı itibarıyla aylık ödemelere ilişkin alt sınır 1.800 TL, üst sınır ise 18.000 TL civarında. Açılış esnasında bir defaya mahsus olmak üzere 270 bin TL’ye kadar para yatırılabiliyor.
Devlet katkısının hesaplanmasında evlilik tarihindeki birikim esas alınıyor. Düzenli ödeme süresine bağlı olarak azami devlet katkısı miktarları bu yıl şu şekilde:
| Düzenli ödeme süresi | Devlet katkısı oranı (%) | Azami devlet katkısı |
| 36 aydan daha az | 0 | 0 TL |
| 36-47 ay | 20 | 75.548,07 TL |
| 48-59 ay | 22 | 87.170,83 TL |
| 60 ay ve üzeri | 25 | 104.605,05 TL |
Yani evlilik tarihinde çeyiz hesabınızda 1 milyon lira olsa dahi 250 bin lira yerine yaklaşık 105 bin lira destek alabiliyorsunuz. Devlet katkısı almayı hak eden müşterilerin evlilik tarihinden itibaren 6 ay içerisinde uluslararası aile cüzdanını ve ilk evliliği olduğuna dair nüfus müdürlüklerinden alacağı belgeyi çeyiz hesabının açıldığı banka şubesine iletmesi gerekiyor.
Evdeki hesap çarşıya, çeyiz hesabı gençlere uymuyor
Bu sistemin uygulamaya konmasının üzerinden 10 yıl geçmiş olmasına rağmen, çok bilinen ve faydalanılan bir program olduğunu söylemek mümkün değil. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2025 Yılı Faaliyet Raporu’na göre tüm bankalardaki aktif çeyiz hesabı sayısı bir yılda 1.345’ten 875’e inmiş ve toplam mevduat miktarı 52 milyon lirada kalmış.
Çeyiz hesabı sisteminde çok az katılımcı olmasının başlıca iki sebebi olduğunu düşünüyorum. Bunlardan birincisi devlet katkısı alabilmek için evliliğin 27 yaş dolmadan yapılmasının şart olması. Günümüzde üniversiteye giden bir genç okulunu bitirip para kazanmaya başladığında zaten 23-24 yaşına gelmiş oluyor. Birikim yapabilecek bir maaşa sahip olması da belli bir süre gerektiriyor. Buna da 25 yaş dersek ve üstüne de 3 yıl koyarsak 28 yaşa ulaşıyoruz ki bu da devlet desteği hakkını kaybetmek anlamına geliyor. Maddi durumu daha erken yaşlarda para biriktirmeye uygun olan gençler de 27 yaşına kadar evleneceklerinden emin olmadıkları için sistemi cazip bulmuyor olmalılar.
Sistemin ilgi görmemesinin bir diğer sebebi bankaların çeyiz hesaplarına düşük faiz oranları veriyor olması. Yaptığım araştırmada görebildiğim kadarıyla bu hesaplara yıllık yüzde 12 ile yüzde 21 arası faiz oranları sunuluyor. Bunun üzerine muhtemel devlet katkısı eklenince bankaların standart vadeli mevduat hesapları için geçerli olan faiz oranlarına ancak ulaşılabiliyor.
Sistemde en az 3 yıl kalmayı ve 27 yaşını doldurmadan önce çıkmayı zorunlu tutup, yapılan ödemelere de gülünç faiz oranları işlettiğinizde tabii ki bu programı gençler için çekici olmaktan çıkarmış oluyorsunuz ve yurt çapındaki katılımcı sayısı binin altında kalıyor. Oysa ki ufak parametre değişiklikleriyle sistemi gerek katılımcı bankalara gerekse devlete büyük bir yük olmayacak şekilde daha popüler ve etkili hale getirmek mümkün.
Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi’yle ilgili yazımda da söylediğim gibi, eğer ülkemizde aile kurumunun güçlü kalması ve nüfus yaşlanmasının önüne geçilmesi gerçekten isteniyorsa, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çeyiz hesabı sisteminde de revizyona gitmeli. Umarım bu konuda kısa sürede bir aksiyon alınır ve 4 Kasım akşamı Kadıköy’de Fenerbahçe – Liverpool Şampiyonlar Ligi maçına gittiğimde aynı gençler yine yanıma gelip toplum yararına çalışmalarım için bana teşekkür ederler.