Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 itibarıyla Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamasında yaptığı kapsamlı metodolojik değişiklikler, enflasyon tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), söz konusu güncellemelerin ocak ayı enflasyonunu sınırlı da olsa aşağı çektiğini, ancak hizmet sektörünün artan ağırlığının yıl geneline yayıldığında enflasyon üzerinde yukarı yönlü bir etki yaratabileceğini değerlendirdi.
TCMB Ekonomisti Dilara Ertuğ ile Kıdemli Uzman Nagihan Özlü tarafından hazırlanan “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı analiz, Merkez Bankası blogu Merkezin Güncesinde yayımlandı. Çalışmada, TÜİK’in Ocak 2026 itibarıyla TÜFE hesaplama yönteminde yaptığı metodolojik güncellemelerin endeks üzerindeki etkileri ele alındı.
TÜİK’ten üç temel değişiklik
Analizde, TÜİK’in uluslararası kriterlere uyum kapsamında üç temel değişikliğe gittiği belirtildi. Buna göre tüketim harcama sınıflandırması yenilenirken, TÜFE’nin baz yılı 2025 olarak güncellendi ve harcama ağırlıklarının belirlenmesinde Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları ana veri kaynağı haline getirildi.
Yeni sınıflandırma ile birlikte, tüketim yapısındaki değişimleri daha iyi yansıtmak amacıyla kategori sayısı artırıldı. Mal ve hizmet ayrımı netleştirilirken çevrim içi hizmetler ile yeni tüketim biçimleri de kapsama alındı. Ana harcama grubu sayısı 12’den 13’e çıkarılırken, bazı kalemler yeni başlıklar altında yeniden tanımlandı. Haberleşme grubu “Bilgi ve İletişim” olarak genişletilirken, “Eğlence ve Kültür” grubu “Eğlence, Dinlence, Spor ve Kültür” şeklinde yeniden sınıflandırıldı.
Baz yılının 2025 olarak güncellenmesinin endeksin geçmiş aylık ve yıllık enflasyon oranlarını etkilemediği vurgulandı.
En belirgin değişim hizmet sektörüne gerçekleşti
Analizde, ağırlık yapısındaki en belirgin değişimin hizmet sektöründe yaşandığı ifade edildi. Tüketim kalıplarındaki dönüşümle birlikte hizmetlerin payı 7,4 puan artarken, bu artışta özellikle ulaştırma hizmetleri, lokanta ve oteller ile diğer hizmetler öne çıktı. Eğlence, spor ve kültür ile finansal hizmetlerin ağırlığında da artış gözlendiği belirtildi.
Buna karşılık enerji grubunun ağırlığında 3,2 puan, temel mallarda ise 3 puan düşüş yaşandı. Gıda grubunda ise sınırlı bir gerileme görülürken, işlenmemiş gıdanın payı azalırken işlenmiş gıdanın payı arttı. Bu gelişmeler sonucunda B ve C çekirdek göstergelerinin ağırlıkları sırasıyla yüzde 79,3 ve yüzde 65,3 seviyelerine yükseldi.
En fazla azalan kalemler
Ana harcama grupları bazında ağırlığı en fazla azalan kalemin konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar olduğu; en fazla artışın ise lokanta ve konaklama ile eğlence, dinlence, spor ve kültür gruplarında yaşandığı kaydedildi.
Ağırlık değişikliklerinin enflasyona etkisine de yer verilen analizde, eski ve yeni ağırlıklarla yapılan hesaplamaların, ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,1 puan azaltıcı olduğu belirtildi. Öte yandan hizmet grubunun ağırlığındaki artışın, 2026 yılı genelinde yıllık enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı yönlü etkileyebileceği öngörüldü.
