Kayıt dışılıkla mücadelede etkin politikalar
2024 yılında sosyal sigorta kapsamındaki nüfus oranı, kayıt dışı istihdamla mücadele ve prim teşviklerinin etkisiyle yüzde 89,7’ye yükseldi. Bu oranı daha da artırmak amacıyla prim tabanı güçlendirilecek, sisteme katılımın yaygınlaştırılması için yeni teşvik mekanizmaları devreye alınacak.
Düşük gelir gruplarına özel programlar
Yeni dönemde, düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlar gibi gelir güvencesi düşük kesimlere özel sosyal sigorta programları oluşturulacak. Bu grupların sisteme erişimini kolaylaştıracak basitleştirilmiş kayıt süreçleri ve prim desteği modelleri uygulanacak.
Kolay işverenlik modeli genişliyor
Apartman görevlisi, ev hizmetlisi, çocuk ve yaşlı bakıcısı gibi işçileri istihdam eden ancak ticari faaliyette bulunmayan kişilerin yararlandığı kolay işverenlik uygulamasının kapsamı genişletilecek. Böylece hem kayıt dışı istihdamın azaltılması hem de prim gelirlerinin artırılması hedefleniyor.
Aylık bağlama sisteminde reform
Kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi gözeten yeni bir aylık bağlama sistemi devreye alınacak. Gelire dayalı prim bildiriminin kapsamı genişletilerek sistemin adil, sürdürülebilir ve mali olarak dengeli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Borcu olan sigortalılara rehberlik
Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) borcu bulunan sigortalılara rehberlik ve bilgilendirme desteği sağlanacak. Prim tahsilat süreçleri Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde daha etkin biçimde yürütülecek.
Veri analizi ile risk odaklı denetim
Kayıt dışı istihdam ve ücretle mücadelede veri analizine dayalı denetim sistemleri güçlendirilecek. Prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20’den fazla azalan sigortalılara kısa mesaj yoluyla uyarılar gönderilecek. Böylece prim tabanının genişletilmesi ve sistemin güvenilirliğinin artırılması hedefleniyor.
Daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapı
Yeni sosyal sigorta modelleriyle birlikte, Türkiye’nin sosyal güvenlik sistemi daha kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu reformlarla hem gelir adaleti sağlanacak hem de uzun vadeli mali denge güçlendirilecek.
