Nöbetçi Eczaneler
Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantı projesinde çoğunluk hissedarı olmak üzere anlaşma imzaladı. Şirketin Türkiye’de Rönesans ile yürüttüğü şehir hastanesi yatırımları 2,3 milyar euroyu aşarken, yeni ortaklık Meridiam’ı Türkiye ile Yunanistan arasında çözülemeyen deniz yetki alanları tartışmasının da içine taşıdı.
Bosphorus News’ten Murat Yıldız’ın haberine göre, GSI’ın yatırımcı belgelerine göre kablo üreticisi Nexans henüz projenin kalan çalışmaları için “Tam Kapsamlı İşe Devam Talimatı”nı (FNTP) almadı. Kasos’un doğusundaki bazı deniz tabanı araştırmalarının yeniden yapılması planlanırken, Atina yönetimi bu çalışmalar için Ankara’dan izin alınmasına gerek olmadığını savunuyor.
Nexans hâlâ FNTP bekliyor
Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Operatörü’nün (IPTO) Nisan 2026 tarihli yıllık raporunda, Nexans ile imzalanan sözleşmenin yeniden tam kapsamlı şekilde başlatılmasının bazı düzenleyici adımların tamamlanmasına bağlı olduğu belirtildi.
Bu başlıklar arasında Güney Kıbrıs’taki gelir geri kazanım mekanizması, işletme giderleri ve araştırma gemisinin bekleme maliyetlerinin onaylanması ile GSI özel amaçlı şirketine ilişkin imtiyaz sözleşmesinin ortak şekilde onaylanması bulunuyor.
IPTO, FNTP’nin henüz verilmediğini ve Nexans’a yapılan son ödemenin Nisan 2025’te gerçekleştiğini bildirdi. Şirket ise biriken gecikmeler nedeniyle FNTP’nin verilmesinin ardından kalan çalışmaların yeniden takvimlendirilmesinin proje programına yaklaşık bir yıl ekleyebileceğini öngörüyor.
Haziran 2026 tarihli yatırımcı belgesinde de Güney Kıbrıs tarafındaki bazı düzenleyici ve finansal adımların tamamlanması gereken konular arasında yer aldığı görüldü.
Buradaki 50 milyon euroluk ödeme ise Nexans’a ödenmemiş bir borç anlamına gelmiyor. Söz konusu tutar, projenin gelirlerinin ve tüketiciye yansıyacak maliyetlerin nasıl karşılanacağını belirleyen düzenleyici mekanizmanın bir parçası.
513 kilometrelik kablo üretildi
Projede yaşanan gecikmelere rağmen kablo üretimi ve harcamalar önemli bir seviyeye ulaştı.
IPTO verilerine göre 2025 sonuna kadar GSI için 301,4 milyon euro yatırım yapıldı. Bunun 251,4 milyon eurosu kablo yüklenicisine ödendi.
31 Mart 2026 itibarıyla 898 kilometrelik Girit-Güney Kıbrıs bağlantısının 513 kilometrelik denizaltı kablosu üretildi. Yaklaşık 10 kilometrelik bölümün üretimi ise devam ediyordu.
Projeye Avrupa Birliği tarafından toplam 658 milyon euroluk hibe ayrılmış durumda. Ancak IPTO kayıtlarına göre 31 Mart itibarıyla bunun yalnızca 164,5 milyon euroluk kısmı ön finansman olarak alındı.
IPTO ayrıca Avrupa Yatırım Bankası’na mayıs ayında finansman başvurusu yapıldığını açıkladı.
Ancak kamuya açık belgelerde GSI için imzalanmış bir EIB kredi anlaşması bulunmuyor.
Kasos için yeni araştırma hazırlığı
GSI kapsamında tamamlanmayan deniz tabanı araştırmalarının yeniden başlaması için ekim ayı öne çıkıyor. Ancak henüz kesinleşmiş bir operasyon takvimi bulunmuyor.
Yunan basınında yer alan haberlere göre, Güney Kıbrıs tarafındaki düzenleyici süreçlerin tamamlanmasının ardından yeni araştırmalar için NAVTEX ilanı yapılması planlanıyor.
Kalan çalışmaların Kasos’un doğusundaki uluslararası sularda ve Güney Kıbrıs’ın batısı açıklarında gerçekleştirilmesi bekleniyor. Yunanistan’ın altı deniz millik karasuları ile Güney Kıbrıs’ın 12 deniz millik karasularındaki araştırmaların ise tamamlandığı belirtiliyor.
2 Eylül itibarıyla yeni operasyonun tarih ve koordinatlarını belirleyen bir NAVTEX yayımlanmış değil. Araştırmalarda kullanılacak Fransız gemisinin adı da açıklanmadı.
Meridiam’ın Türkiye’de 2,3 milyar euroluk portföyü bulunuyor
Meridiam’ın GSI’a girişi, şirketin Türkiye’deki uzun yıllara dayanan altyapı yatırımları nedeniyle ayrıca dikkat çekiyor.
Meridiam, Türkiye’de 10 yılı aşkın süredir faaliyet gösteriyor. Şirketin Rönesans ile birlikte Adana, Yozgat, Elazığ, Bursa ve Gaziantep’te beş şehir hastanesi projesinde yatırımı bulunuyor.
Meridiam Türkiye Direktörü Günay Gökçen’in 2024 tarihli bir çalışmada verdiği bilgilere göre, beş şehir hastanesinden oluşan portföy 6 bin 300’den fazla yatağa sahip ve projelerdeki toplam yatırım 2,3 milyar euroyu aşıyor.
Gaziantep Şehir Hastanesi projesinde Meridiam ve Rönesans, Samsung C&T ve İstanbul Portföy ile birlikte yer aldı. 1.875 yatak kapasiteli hastane 2023’te hizmete girdi.
Meridiam’ın Türkiye’deki yatırımları sağlık sektörüyle de sınırlı değil.
Köprü ve otoyollar için Makyol iddiası
Bloomberg’in 29 Temmuz tarihli haberine göre Meridiam, İstanbul’daki 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile bazı otoyolların işletme haklarına yönelik olası bir süreçte Makyol İnşaat ile konsorsiyum kurmayı değerlendiriyor.
Ancak şu ana kadar Meridiam-Makyol ortaklığında resmi bir teklif açıklanmış değil.
Köprü ve otoyolların mülkiyetinin devlette kalması, işletme ve bakım haklarının ise belirli süreyle devredilmesi mümkün olabiliyor. Süreçte Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve ilgili kamu kurumlarının rolü bulunuyor.
Meridiam’ın GSI anlaşmasını ise bu haberden yaklaşık bir hafta sonra Atina’da imzalaması dikkat çekti.
Macron da GSI sürecinde öne çıktı
GSI projesinde Fransa’nın etkisi yalnızca Meridiam ve kablo üreticisi Nexans’ın projede yer almasıyla sınırlı değil.
Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, 5 Ağustos’taki imza töreninde Meridiam’ın projeye dahil olmasının Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Yunanistan ziyareti sonrasında verilen siyasi yönlendirmeyle ilerlediğini söyledi.
Meridiam CEO’su Thierry Déau da projeyi Yunanistan-Fransa stratejik ortaklığının bir parçası olarak nitelendirdi.
Meridiam bir Fransız devlet şirketi değil, özel bir altyapı yatırımcısı. Ancak şirketin GSI’a girişinin Atina ve Paris’ten güçlü siyasi destek aldığı belirtiliyor.
Türkiye ve Yunanistan kablo konusunda farklı görüşte
GSI’ın önündeki en önemli sorunlardan biri, Kasos’un doğusundaki deniz alanlarında yapılması planlanan araştırmalar.
Yunanistan, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 79. maddesine dayanarak, karasuları dışında denizaltı kablolarının döşenmesi için kıyı devletinin onayının gerekmediğini savunuyor.
Türkiye ise BMDHS’ye taraf değil ve bölgedeki kıta sahanlığı hakları konusunda farklı bir hukuki yaklaşım benimsiyor. Ankara, Kasos’un doğusundaki bazı bölgelerde Yunanistan’ın kıta sahanlığı iddiasını kabul etmiyor.
Bu nedenle tartışma yalnızca kablonun döşenmesiyle değil, öncesinde yapılacak deniz tabanı araştırmalarıyla da ilgili.
Atina izin istemeyecek
Yunanistan Dışişleri Bakanı George Gerapetritis, 31 Ağustos’ta yaptığı açıklamada GSI projesi için Türkiye’den izin alınmayacağını söyledi.
Buna karşın Yunan basınında, Meridiam’ın araştırmalar başlamadan önce Türkiye dahil bölge ülkelerine proje kapsamında yapılacak çalışmalar hakkında bildirimde bulunmasının değerlendirildiği öne sürüldü.
Kathimerini’nin 27 Ağustos tarihli haberinde Atina, Paris ve Güney Kıbrıs yönetiminin bu yönde bir formül üzerinde çalıştığı aktarıldı. Ancak Meridiam, böyle bir bildirimin hazırlanacağını veya Türkiye’ye gönderileceğini doğrulamış değil.
Dolayısıyla olası bir bildirim, Yunanistan’ın “Türkiye’den izin alınmasına gerek yok” şeklindeki pozisyonundan farklı olarak, Ankara’ya önceden bilgi verilmesi anlamına gelebilir.
Türkiye ile Yunanistan başka bir elektrik hattında birlikte çalışıyor
Türkiye’nin GSI konusundaki tutumu, Yunanistan ile elektrik bağlantılarına genel olarak karşı olduğu anlamına gelmiyor.
Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) ile IPTO, iki ülke arasında yeni bir kara elektrik bağlantısı üzerinde birlikte çalışıyor.
Aralık 2023’te imzalanan mutabakat kapsamında Nea Santa-Babaeski arasında yaklaşık 130 kilometrelik, 400 kilovolt seviyesinde ve 2 gigavat kapasiteli yeni bir hat planlanıyor.
Bu durum, GSI konusundaki anlaşmazlığın esas olarak deniz yetki alanları ve deniz tabanı araştırmalarından kaynaklandığını gösteriyor.
Kurumlardan yanıt bekleniyor
Bosphorus News, 2 Eylül’de Meridiam’a şirketin Türkiye’deki şehir hastanelerindeki mevcut hisselerini, Makyol ile olası konsorsiyum iddiasını ve GSI kapsamında araştırmalar başlamadan önce Türk makamlarıyla iletişim kurup kurmayacağını sordu.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na da Ankara’nın planlanan araştırmalara ilişkin tutumu, olası bir bildirim ve Türkiye’nin önceden koordinasyon beklentisi hakkında sorular yöneltildi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’ndan köprü ve otoyol işletme haklarına ilişkin sürecin mevcut durumu, Sağlık Bakanlığı’ndan ise Meridiam’ın şehir hastanelerindeki mevcut payları hakkında bilgi istendi.
Haberin yayına hazırlandığı sırada kurumlardan yanıt alınmadı. Gelecek yanıtların habere eklenmesi bekleniyor.
2 Eylül itibarıyla Kasos’taki yeni araştırma kampanyası için NAVTEX yayımlanmış değil, kullanılacak Fransız araştırma gemisinin adı açıklanmış değil ve Nexans da projenin kalan çalışmaları için tam kapsamlı işe devam talimatını henüz almış değil.
Haberin tamamını okumak için:
https://www.bosphorusnews.com/article/meridiam-turkiye-ronesans-gsi-kasos
tclira.com