Merkez Bankası’nın piyasaya sürdüğü 800 milyon liralık para ve bankacılık sisteminin 19 trilyon liralık kredi hacmi üzerine yürütülen tartışmalara Prof. Dr. Baki Demirel’den dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Odatv’deki yazısında Demirel, ekonomide yaygın olarak öğretilen Ortodoks iktisadi görüşün aksine, paranın kıt bir varlık olmadığını ve kredi talebi ile kamu harcamaları sonucunda yaratıldığını ifade etti.
“Tasarruflar yatırımları değil, yatırımlar tasarrufları belirler”
Demirel, paranın hane halkı, firmalar ve devlet arasındaki bir sözleşme olduğunu belirterek, “Para sıfır faizli ve sonsuz vadeli bir borç senedidir” dedi. Bankaların mevduattan kredi vermediğini, aksine kredi vererek mevduat yani para yarattığını vurgulayan Demirel, “Tasarruflar yatırımları değil, yatırımlar tasarrufları belirler” ifadelerini kullandı.
Merkez Bankaları’nın kuruluş amaçları arasında hazineye kredi sağlamak ve bankaların likidite sorunlarını gidermek olduğunu hatırlatan Demirel, 1980 sonrası uygulanan neoliberal politikalarla bu kurumlara fiyat istikrarı görevinin verildiğini, bunun da işsizliği artırarak emek ücretlerini baskıladığını söyledi.
“Özelleştirmeler halkın aleyhine, finans kapitalin lehine işliyor”
Yüksek faiz politikalarının KOBİ’leri zor durumda bıraktığını ve tekelci sermayenin güçlenmesine yol açtığını dile getiren Demirel, “Kamu harcamalarının kısıtlanması, dolaylı vergilerin artışı ve özelleştirmeler halkın aleyhine, finans kapitalin lehine işliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye gibi kronik cari açık veren ülkelerde para politikasının küresel finans piyasalarına bağımlı hale geldiğini belirten Demirel, bağımsız Merkez Bankası söyleminin bir aldatmaca olduğunu belirtti.
Sonuç olarak bankaların parayı sıfıra yakın maliyetle yarattığını ancak kıtlık anlatısı üzerinden faiz kazancı elde ettiğini kaydeden Demirel, bankacılık sisteminin kamusal nitelik taşıması gerektiğini ve Merkez Bankası ile Hazine arasındaki doğrudan borçlanma ilişkisinin yeniden kurulmasının toplumsal fayda sağlayacağını ifade etti.


