Nöbetçi Eczaneler
İsveç, son yıllarda göç ve sığınmacı politikalarında kapsamlı değişikliklere giderken, ülkeden ayrılmayı teşvik eden mali destek programıyla dikkat çekiyor. 2015 yılında 163 bin sığınmacının kabul edildiği ülkede bu sayı, 2025’te yüzde 96 azaldı.
Göçü ve suç oranlarını azaltma vaadiyle iktidara gelen hükümet, 2026’nın başından itibaren Avrupa Birliği (AB) dışından ikamet iznine sahip yabancılara yönelik gönüllü geri dönüş programını uygulamaya koydu. Program kapsamında İsveç’ten ayrılmayı kabul edenlere kişi başına 350 bin İsveç kronuna kadar ödeme yapılması öngörülüyor.
1,3 milyar kronluk geri dönüş programı
Hükümet tarafından farklı dillerde duyurulan program için toplam 1,3 milyar İsveç kronu bütçe ayrıldı. Başbakan Ulf Kristersson, gönüllü geri dönüşlerin artırılmasının hükümetin öncelikleri arasında olduğunu açıkladı.
Hükümete dışarıdan destek veren aşırı sağcı İsveç Demokratları Partisi de uygulamaya destek verdi. Parti, temmuz ayında otobüslere astığı ilanlarla özellikle Somalili göçmenlere geri dönüş çağrısı yaptı.
Avrupa’daki aşırı sağdan destek
İsveç’in politikası Avrupa’nın diğer ülkelerinde de tartışma yarattı. Almanya’da Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüksek oy alan Almanya için Alternatif (AfD) yetkilileri, İsveç’in geri dönüş teşvikini olumlu karşıladıklarını açıkladı.
2015’ten bu yana Avrupa’da güç kazanan sağ popülist hareketlerin göç politikalarına yönelik talepleri, benzer uygulamaların farklı ülkelerde de tartışılmasına yol açıyor.
Programa başvuru sınırlı kaldı
İsveç hükümetinin yüksek bütçeli programına şu ana kadar beklenen ilgi gösterilmedi. Yıl başından bu yana mali teşvikten yararlanarak ülkeden ayrılanların sayısı 171’de kaldı.
Göç uzmanları da mali teşviklerin gönüllü geri dönüşleri önemli ölçüde artırdığına ilişkin güçlü kanıt bulunmadığına dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu tür uygulamalar, kapsamlı bir göç politikasından çok sembolik bir adım olarak kalabiliyor.
İsveç Demokratları ise programın genişletilmesini istiyor. Parti, İsveç vatandaşlığı bulunan göçmenlerin de vatandaşlıktan vazgeçmeleri şartıyla teşvik kapsamına alınmasını öneriyor.
Muhalefet ve insan hakları kuruluşları tepki gösteriyor
Hükümetin göç politikası muhalefet partileri ve insan hakları kuruluşlarının da tepkisini çekiyor. Kristersson hükümetinin uygulamalarının toplumdaki ayrışmayı artırdığı savunulurken, göç konusu 13 Eylül’deki seçimler öncesinde ülkenin başlıca siyasi gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor.
Kamuoyu araştırmaları, hükümet ile merkez sol muhalefet arasındaki yarışın başa baş geçtiğine işaret ediyor. Yaklaşık 10,6 milyon nüfusa sahip İsveç’te 2 milyona yakın yabancı doğumlu kişinin bulunması, göç ve entegrasyon politikalarını seçim kampanyalarının önemli başlıklarından biri haline getiriyor.
Göçmenler ülkeden ayrılmak istemiyor
Başkent Stockholm’ün Satra banliyösünde yaşayan farklı ülkelerden göçmenler ise hükümetin sunduğu teşviklerden haberdar olduklarını ancak İsveç’ten ayrılmayı düşünmediklerini belirtiyor.
Sudan’daki baskılardan kaçarak yaklaşık 8 yıl önce İsveç’e yerleşen sanatçı Elena Ibrahim, ülkede özgür bir yaşam kurduğunu ve geri dönmek istemediğini ifade etti.
Stockholm Camisi İmamı Mahmoud Khalfi de geri dönüş politikalarının Müslüman nüfus arasında endişeye yol açtığını söyledi. Khalfi, özellikle eğitim seviyesi düşük göçmenlerin başka ülkelere gitme imkanlarının sınırlı olduğunu belirterek uygulamanın göçmenlerin karşı karşıya olduğu sorunları çözmeyeceğini savundu.
Daimi oturum izinleri kaldırıldı
İsveç hükümetinin göç politikasındaki değişiklikler geri dönüş teşvikiyle sınırlı kalmadı. Göçmenlik kuralları da önemli ölçüde sıkılaştırıldı.
Daimi ikamet izinlerinin kaldırılması ve oturum izinlerinin üç yılda bir yenilenmesi şartının getirilmesi, ülkenin göç politikasında daha katı bir çizgiye yöneldiğinin göstergeleri arasında değerlendiriliyor.
Vatandaşlık için dil ve kültür sınavı
Hükümet, ağustos ayında vatandaşlık başvurularında da yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Buna göre İsveç vatandaşlığına başvuranlar için zorunlu dil ve genel kültür sınavı uygulanmaya başlandı.
Stockholm’deki sınav merkezinde yaklaşık 900 göçmen, İsveç tarihi, kraliyet soy ağacı ve geleneksel bayramlar gibi konularda sınava tabi tutuldu.
Göç Bakanı Johan Forssell, vatandaşlığın yalnızca haklardan ibaret olmadığını, beraberinde sorumluluklar da getirdiğini belirtti.
tclira.com