İran, Hürmüz Boğazı’nı kapattı

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ikinci bir duyuruya kadar tüm gemi trafiğine kapattığını açıklaması, Orta Doğu’da tansiyonu yeniden zirveye taşıdı. Kararın ardından ABD ve İran’ın karşılıklı askeri operasyonlar düzenlediği bildirilirken, küresel petrol ticareti açısından hayati öneme sahip boğazdaki gelişmeler enerji piyasalarında da endişeleri artırdı.

Hürmüz Boğazı gemi geçişine kapatıldı

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir emre kadar tüm ticari gemilere kapatıldığı duyuruldu. Açıklamada, yabancı güçlerin bölgedeki varlığının güvenlik risklerini artırdığı savunularak, bazı gemilerin yapılan uyarılara rağmen “yetkisiz rotalarda” seyretmeye devam ettiği öne sürüldü.

Yetkililer, uyarıları dikkate almayan bir gemiye uyarı ateşi açıldığını ve bu olayın ardından boğazın tamamen kapatılması kararının alındığını belirtti. İran, ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetleri sona erene kadar hiçbir geminin geçişine izin verilmeyeceğini bildirdi.

Bölgede askeri hareketlilik hız kazandı

Boğazın kapatılmasıyla birlikte bölgedeki askeri hareketlilik de hız kazandı.

İran basınında yer alan haberlere göre ABD, Buşehr ve Aseluye başta olmak üzere İran’ın güneyindeki çeşitli noktalara hava saldırıları düzenledi. Basra Körfezi kıyısındaki Bender Abbas, Çabahar ve Sirik kentlerinden de patlama sesleri geldiği aktarıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise Hürmüz Boğazı’nda bir kargo gemisine yönelik saldırıya misilleme amacıyla yeni bir operasyon başlattığını açıkladı. Açıklamada, hafta içinde gerçekleştirilen üçüncü operasyon dalgasında toplam 140 askeri hedefin vurulduğu ifade edildi.

İran ise karşılık olarak Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’de bulunan ABD askeri üslerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.

Saldırıların ardından Bahreyn’de sirenler çalarken, Birleşik Arap Emirlikleri hava savunma sistemlerini devreye soktuğunu açıkladı. İran Devrim Muhafızları ayrıca Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde bulunan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 insansız hava aracı hangarlarının vurulduğunu öne sürdü.

Kargo gemisinde yangın çıktı

İran’ın “yetkisiz rotada ilerlediğini” iddia ettiği GFS Galaxy isimli konteyner gemisinin uyarı ateşi sonucu hasar aldığı bildirildi.

Açıklamaya göre geminin güvertesinde yangın çıktı, seyrine devam edemeyen gemide mürettebattan bir kişinin kaybolduğu belirtildi.

Ateşkes süreci fiilen sona erdi

ABD ile İran, Pakistan’ın arabuluculuğunda 14 Haziran’da çatışmaların durdurulması ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakat üzerinde anlaşmaya varmıştı.

Ancak son haftalarda Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan saldırılar ve karşılıklı operasyonlar nedeniyle ateşkes büyük ölçüde geçerliliğini yitirdi.

ABD Başkanı Donald Trump da NATO Zirvesi’nde yaptığı açıklamada, “Bence ateşkes bitti” ifadelerini kullanmış, daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a ateşkesin sona erdiğinin açık şekilde iletildiğini söylemişti.

Küresel enerji piyasaları gelişmeleri yakından izliyor

Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatılması, küresel enerji arzı ve uluslararası deniz ticareti açısından yeni endişeleri beraberinde getirdi.