Nöbetçi Eczaneler
İktisatçı Mahfi Eğilmez, “Son İki Günde Olanlar ve Ekonomiye Yansımaları” başlıklı yazısında, CHP Kurultayı’na ilişkin mutlak butlan kararının ardından finansal piyasalarda yaşanan sert hareketleri değerlendirdi.
Eğilmez, söz konusu gelişmelerin Türkiye’de siyaset ile piyasalar arasındaki kırılgan ilişkiyi bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, Borsa İstanbul’da yaşanan sert düşüşten döviz talebindeki artışa, tahvil faizlerindeki yükselişten risk primindeki sıçramaya kadar birçok göstergede hızlı bozulma yaşandığını aktardı.
BIST 100 endeksinin kararın ardından yüzde 6’yı aşan düşüş yaşadığına dikkat çeken Eğilmez, döviz talebinde artış, tahvil faizlerinde yükseliş ve CDS priminin 261 baz puana çıkmasıyla birlikte piyasalarda stresin belirginleştiğini ifade etti.
TCMB ve TVF devrede
Eğilmez’in değerlendirmesinde, piyasalara yönelik müdahalelere de geniş yer verildi. Buna göre, Borsa’daki sert düşüşün ardından devre kesicilerin devreye girdiği, ardından Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF) alımlarla endeksi desteklediği belirtildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) ise döviz satışlarıyla kurdaki yükselişi sınırladığı, aynı zamanda kredi büyüme sınırlarını daraltarak parasal sıkılaşmayı kredi kanalı üzerinden güçlendirdiği ifade edildi.
“Piyasa aldırmazlığı” uyarısı
Eğilmez, müdahalelerin kısa vadede piyasaları dengelediğini ancak asıl etkinin toplumsal davranış kalıplarında ortaya çıktığını savundu.
“Piyasa aldırmazlığı” kavramına dikkat çeken Eğilmez, finansal kazançların giderek diğer toplumsal değerlerin önüne geçtiğini, ekonomik belirsizliklerin ise kısa süreli tepkilerle geçiştirildiğini ifade etti.
Eğilmez, bu durumun yalnızca finansal piyasalarla sınırlı kalmadığını belirterek, bireylerin giderek hesap yapmaya dayalı bir davranış biçimine yöneldiğini ve toplumsal sorunların kısa sürede gündemden düştüğünü dile getirdi.
“Herkesin aklı o kâsede” benzetmesi
Eğilmez, bu davranış biçimini anlatmak için daha önce kaleme aldığı “piyasa aldırmazlığı” analizini hatırlatarak, insanların yaşanan olumsuzluklara kısa süreli tepki verip ardından ekonomik kaygılarla geri çekildiğini ifade etti.
Kemal Tahir’in Esir Şehrin İnsanları romanından yaptığı alıntıyla bu durumu örneklendiren Eğilmez, bireylerin zamanla vicdani reflekslerden uzaklaşarak ekonomik çıkar odaklı hareket ettiğini vurguladı.
“Asıl soru: Maliyetler ne olacak?”
Eğilmez yazısını, piyasalarda yaşanan dalgalanmaların ardından ortaya çıkan ekonomik kayıpların ve toplumsal maliyetlerin ne şekilde karşılanacağı sorusunu gündeme getirerek tamamladı.
tclira.com