Ekonomist Murat Muratoğlu, Nefes gazetesindeki köşesinde Türkiye’nin 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasılayla Avrupa’da birinci olmasını değerlendirdi.
Yumaklı’nın “rekor” açıklamasını değerlendirdi
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin tarımsal hasılasının 83,2 milyar dolara yükseldiğini belirterek Türkiye’nin Avrupa’da birinci, dünyada ise yedinci sırada olduğunu açıkladı. Yumaklı, söz konusu rakamı “tarihi rekor” olarak nitelendirdi.
Ekonomist Murat Muratoğlu ise Nefes gazetesindeki köşesinde bu rakamın nasıl oluştuğuna dikkat çekerek tarımsal üretimdeki miktar değişimi üzerinden değerlendirmelerde bulundu.
Üretim 137 milyon tondan 121 milyon tona geriledi
2025 yılında toplam bitkisel üretim 137 milyon tondan 121 milyon tona geriledi. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde üretim yüzde 9, sebzelerde yüzde 0,9, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 30,9 azaldı.
Özellikle meyve üretimindeki düşüşte 2025 yılında Türkiye’nin 35 ilini etkileyen don olayının önemli etkisi oldu. Kuraklık da tahıllar, baklagiller ve diğer ürün gruplarında verim kayıplarına neden oldu.
“Hasıla üretim miktarı değil, parasal değer”
Muratoğlu, tarımsal hasılanın üretim miktarını değil, ürünlerin cari fiyatlarla hesaplanan parasal değerini gösterdiğine dikkat çekti.
Bu nedenle üretim miktarı düşerken ürün fiyatlarındaki yükselişin toplam tarımsal hasılayı dolar bazında artırabileceği değerlendirmesinde bulundu.
İhracat sınırlı arttı, ithalat hızlandı
Tarım, gıda ve içecek sektörünün 2025 yılı ihracatı bir önceki yıla göre yalnızca yüzde 0,35 artarak 27,79 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ithalat ise yüzde 25,47 artışla 22,88 milyar dolara çıktı.
Sektör böylece 2025 yılında 4,91 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verdi. İhracatın miktarındaki sınırlı artışa karşın ithalattaki yükseliş dikkat çekti.
Küresel gıda fiyatları yüzde 2,5 arttı
Muratoğlu’nun yazısında küresel gıda fiyatlarındaki artış ile Türkiye’deki fiyat hareketleri de karşılaştırıldı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Ağustos 2026 verilerine göre küresel gıda fiyat endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,5 yükseldi.
Türkiye’de ise gıda fiyatlarındaki yıllık artışın bunun oldukça üzerinde seyretmesi, tarımsal hasıladaki rekor ile tüketicinin karşı karşıya kaldığı fiyatlar arasındaki farkı yeniden gündeme taşıdı.
“Küçüle küçüle tarım devi olduk”
Muratoğlu, yazısında tarımda başarının yalnızca toplam hasıla üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Üretim miktarı, verimlilik, çiftçinin kazancı ve vatandaşın gıdaya erişiminin de dikkate alınması gerektiğine işaret etti.

tclira.com


