Çinli otomotiv üreticisi BYD’nin Manisa’da kurmayı planladığı üretim tesisinden vazgeçmesinin ardından, şirkete sağlanan yatırım teşviklerinin geri alınması için hukuki süreç başlatılıyor. Yatırım şartına bağlı olarak tanınan vergi ve gümrük avantajları ile diğer desteklerin, ilgili mevzuat kapsamında faiziyle birlikte tahsil edilmesi gündemde.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma kapsamında, Manisa’da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip yaklaşık 1 milyar dolarlık bir fabrika kurulması ve tesisin 2026 yılı sonuna kadar üretime başlaması planlanıyordu.
Ancak geçen iki yıllık süreçte projeye ilişkin somut bir yatırım adımı atılmadı. BYD de kısa süre önce yaptığı açıklamayla Manisa’daki yatırım planını askıya aldığını duyurdu.
Konu TBMM gündemine taşındı
Yatırımın gerçekleşmemesi üzerine, şirkete sağlanan teşviklerin akıbeti kamuoyunda tartışma konusu olurken, konu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin de gündemine geldi. Çok sayıda milletvekili, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır’ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
Kacır: Kamunun hakları güvence altında
Milletvekillerine gönderdiği yanıtta Bakan Fatih Kacır, BYD yatırımının proje bazlı yatırım teşvik sistemi kapsamında desteklendiğini hatırlattı. Kacır, yatırımın niteliği, asgari şartları, proje takvimi ile şirketin yükümlülüklerinin sözleşmede açık şekilde tanımlandığını belirtti.
Teşvik mevzuatı doğrultusunda izleme ve denetim faaliyetlerinin sürdürüldüğünü ifade eden Kacır, yatırım taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımların BYD için de geçerli olduğunu vurguladı. Bakan Kacır, “Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri güçlü şekilde teminat altına alınmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
Vergi avantajları ve teminatlar geri alınacak
Proje bazlı yatırım teşviklerine ilişkin düzenlemeler uyarınca, yatırımın gerçekleşmemesi halinde BYD’nin devlete sunduğu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ve teşvik kapsamında sağlanan tüm avantajların geri alınması bekleniyor.
Bu kapsamda, şirketin yatırım taahhüdü karşılığında Çin’den ithal ettiği araçlar için yararlandığı yüzde 40 ilave gümrük vergisi muafiyeti iptal edilecek. İthal edilen araçlar, hiçbir teşvikten yararlanmamış kabul edilerek normal gümrük tarifesi üzerinden yeniden vergilendirilecek ve oluşan kamu alacağı gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek.
Öte yandan, Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde fabrika yatırımı için BYD’ye tahsis edilen arazinin de geri alınması öngörülüyor. Böylece yatırımın gerçekleşmemesi nedeniyle şirkete sağlanan tüm destek ve ayrıcalıkların mevzuat çerçevesinde sonlandırılması planlanıyor.
tclira.com


