Nöbetçi Eczaneler
Antalya’da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenen COP31, iklim değişikliğiyle mücadelede verilen taahhütlerin nasıl somut yatırımlara dönüşeceği sorusunu gündeme taşıyor. Ev sahibi Türkiye’nin önerdiği İklim Uygulama Köprüsü, iklim dostu projeler geliştirmek isteyen ancak finansmana erişmekte zorlanan kurumlarla kredi ve kaynak sağlayıcıları buluşturmayı hedefliyor. Girişim henüz açıklanan bir kredi paketi ya da kesin finansman taahhüdü değil; projelerle kaynaklar arasında işleyen bir piyasa ve eşleştirme mekanizması kurma hedefi taşıyor.
Beş ülke pilot uygulamada
İklim Uygulama Köprüsü ilk kez 9 Haziran 2026’da Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda duyuruldu. 25 Eylül’de New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde yapılan açıklamada Etiyopya, Endonezya, Fiji, Özbekistan ve Pakistan pilot ülkeler olarak açıklandı. Girişimin özellikle gelişmekte olan ve iklim etkilerine karşı kırılgan ülkelerde, uygulanabilir projelerin finansman bulmasını kolaylaştırması bekleniyor.
Yeşil yatırımda 16 sektör ve 137 faaliyet
Türkiye’de 24 Eylül 2026’da yürürlüğe girdiği belirtilen Yeşil Taksonomi Yönetmeliği, tarım ve turizm dahil 16 sektör ile 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor. Düzenlemenin dayandığı altı çevresel hedef sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının korunması, döngüsel ekonomi, kirliliğin önlenmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması olarak sıralanıyor. Bu çerçeve, finansman arayan yatırımların gerçekten çevresel fayda üretip üretmediğini ortak ölçütlerle değerlendirmeyi amaçlıyor.
Finansmana erişimde üç koşul
Bir projenin yeşil sınıflandırmaya uygunluğu için üç temel koşul öne çıkıyor. Projenin çevresel hedeflerden en az birine önemli katkı sağlaması, diğer hedeflere ciddi zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma ilkelerine uyması gerekiyor. Bu ölçütler, yalnızca yatırımın “yeşil” olarak adlandırılmasını değil, iddia edilen faydanın somut kriterlerle sınanmasını gerektiriyor.
Uyduranoğlu’ndan etkin finansman uyarısı
İklim Masası için dosyayı hazırlayan çevre ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Ayşe Uyduranoğlu, Yeşil Taksonomilerin yatırımcılarla finans kuruluşları arasında ortak bir sınıflandırma dili oluşturacağını değerlendiriyor. Uyduranoğlu’na göre İklim Uygulama Köprüsü’nün başarısı, yalnızca daha fazla projeye kaynak bulunmasına değil, sınırlı finansmanın iklime en yüksek faydayı sağlayacak projelere yönelmesine bağlı. Uzman, bu nedenle yeşil sınıflandırmanın köprünün işleyişinde kilit rol oynayacağını belirtiyor.
Hedeflerle uygulama arasında büyük fark
Dosyada aktarılan Birleşmiş Milletler Çevre Programı Emisyon Açığı Raporu’na göre, küresel emisyonların 1,5 derece patikasına yeniden dönebilmek için 2025 düzeyine kıyasla 2030’a kadar yüzde 18, 2035’e kadar yüzde 45 ve 2040’a kadar yüzde 69 azaltılması gerekiyor. Buna karşılık ülkelerin mevcut ulusal katkı hedefleri tam olarak gerçekleşse bile öngörülen azalma çok daha sınırlı. Türkiye’nin önerdiği köprü, bu hedef-uygulama açığını yatırım ve finansman bağlantısıyla daraltmayı amaçlıyor.
Kaynak tutarı henüz açıklanmış değil
İklim Uygulama Köprüsü’nün sağlayacağı toplam finansman, kredi koşulları, Türkiye’den hangi şirketlerin yararlanabileceği ve uygulamanın takvimi konusunda kaynak dosyada kesin rakamlar bulunmuyor. Bu nedenle girişimin etkisini değerlendirmek için COP31’de açıklanacak somut finansman ve uygulama ayrıntıları belirleyici olacak.
tclira.com