Küresel enerji piyasalarında Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintisinin etkileri sürerken, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, yaşanan krizin ölçeğine dikkat çekerek bunun tarihte görülmemiş büyüklükte bir enerji şokuna işaret ettiğini ifade etti. Birol, mevcut durumun geçmiş büyük petrol krizlerinin toplamından daha ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Enerji arz şoku tarihte eşi görülmemiş seviyede
Fatih Birol, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı olarak, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintinin küresel enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir arz şokuna yol açtığını ifade etti.
Fransız Le Figaro gazetesine konuşan Birol, “Dünya hiçbir zaman bu büyüklükte bir enerji arzı kesintisi yaşamadı. Mevcut kriz; 1973, 1979 ve 2002 krizlerinin toplamından daha ciddi bir boyutta” değerlendirmesinde bulundu.
Hürmüz Boğazı krizin merkezinde
Dünya petrol ve doğal gaz trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı, yaşanan gelişmelerin ardından küresel enerji piyasalarının odağı haline geldi.
Bölgedeki kesintinin emtia fiyatlarında hızlı yükselişe neden olduğunu belirten uzmanlar, bu hattın kapalı kaldığı her günün küresel enerji maliyetlerini kalıcı biçimde artırdığına dikkat çekiyor.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için riskler
Birol, krizin coğrafi etkilerine değinerek Avrupa, Japonya ve Avustralya’nın ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini söyledi. Ancak en büyük etkinin gelişmekte olan ülkeler üzerinde yoğunlaşacağını vurguladı.
Enerji fiyatlarındaki artışın gıda fiyatlarını da yukarı çektiğini belirten Birol, bunun küresel ölçekte enflasyonist baskıyı artırdığını ifade etti. Düşük gelirli ekonomilerin bu süreçte “çifte şok” ile karşı karşıya kaldığını kaydetti.
Piyasaları dengelemek için rezerv adımı
Enerji piyasalarındaki dalgalanmayı sınırlamak amacıyla atılan adımlara da değinen Birol, UEA üyesi ülkelerin stratejik petrol rezervlerinin bir kısmını kullanıma açma konusunda anlaşmaya vardığını hatırlattı.
Rezervlerin bir bölümünün piyasaya sürüldüğünü belirten Birol, arz açığını kapatmaya yönelik tüm araçların devrede olduğunu ve sürecin planlandığı şekilde ilerlediğini söyledi.
