Türkiye ile Kırgızistan, Bişkek’te düzenlenen 12. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Toplantısı kapsamında ekonomik ve ticari işbirliğini güçlendirecek protokol ve eylem planını imzaladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev’in katılımıyla gerçekleşen toplantıda, enerji, sanayi, tarım, dijital dönüşüm ve kültür-turizm alanlarında yeni işbirliği adımları da belirlendi.
77 maddelik yeni eylem planını imzalandı
Toplantının ardından imza törenine geçilirken, Yılmaz ve Kasımaliyev KEK Protokolü ile 77 maddelik yeni eylem planını imzaladı. Ayrıca, Kırgız Cumhuriyeti Devlet Arazi Kaynakları, Kadastro, Jeodezi ve Haritacılık Ajansı ile Türkiye’nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında, Kırgız Ticaret ve Sanayi Odası ile KOSGEB arasında da mutabakat zabıtları imza altına alındı. Türk müteahhitlik firmaları, bugüne kadar Kırgızistan’da 95 projeyi hayata geçirdi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, törende yaptığı açıklamada, Türkiye ve Kırgızistan arasında 2024’te Bişkek’te gerçekleştirilen Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi 6. Toplantısı’nda belirlenen kısa vadede 2, orta vadede 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedeflerine ulaşmak için çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü söyledi.
Tarım, su yönetimi ve hayvancılık alanlarında ortak girişimler kurulacak
Yılmaz, toplantıda ekonomik ve ticari ilişkilerin yanı sıra sağlık, eğitim, enerji, sanayi, kültür ve turizm gibi alanlarda atılacak adımların da kapsamlı şekilde değerlendirildiğini belirterek, eylem planıyla yatırım, sanayi, enerji, ulaştırma, tarım, eğitim, sağlık ve kültür alanlarında somut hedeflerin belirlendiğini vurguladı.
Eylem planında öne çıkan başlıklar arasında, Kırgızistan’ın öncelikli yatırım projelerine yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenmesi, enerji politikalarının koordinasyonu, yenilenebilir enerji kullanımının teşviki ve teknoloji transferi yer alıyor. Madencilikte nadir toprak elementleri ve kritik mineraller alanında işbirliği, sanayi parkları kurulması, yazılım ve start-up projeleri için Kırgız-Türk Bilişim Toplantısı düzenlenmesi, akıllı şehir, dijital dönüşüm ve e-devlet projelerinin geliştirilmesi de plan dahilinde bulunuyor.
Tarım, su yönetimi ve hayvancılık alanlarında ortak girişimler kurulacağı bilgisini paylaşan Yılmaz, su alanındaki işbirliğine özel önem verdiklerini ve yakın zamanda yeni bir toplantı ile mutabakat zaptı hazırlanacağını kaydetti. Kültür ve turizm alanında ise karşılıklı turist hareketliliğini artıracak projeler, ortak film gösterimleri ve festivaller planlanıyor.
Türkiye Kırgızistan’ın 5. büyük doğrudan yatırımcısı
Türkiye’nin Kırgızistan’daki yatırımlarına değinen Yılmaz, 2 binden fazla Türk firması ve yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla Türkiye’nin Kırgızistan’ın 5. büyük doğrudan yatırımcısı olduğunu söyledi. Türk müteahhitlerin bugüne kadar ülkede yaklaşık 1 milyar dolarlık 95 projeyi tamamladığını hatırlattı.
Yılmaz, Kırgızistan-Türkiye İş Forumu’nda yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinin son yıllarda tarihi bir başarı gösterdiğini, milli gelir ve ihracat seviyelerinin rekor seviyelere ulaştığını belirtti. 2002’de 239 milyar dolar olan ekonominin 2025 sonunda 1,5 trilyon doları aşmasının ve kişi başı milli gelirin 17 bin doları geçmesinin öngörüldüğünü ifade eden Yılmaz, savunma sanayisinde yerlilik oranının yüzde 80’leri aştığını ve ortak projelere her zaman hazır olduklarını söyledi.
Kırgız ekonomisinin 2023 ve 2024’te yüzde 9 büyüdüğünü, 2025’te ise yüzde 11’in üzerinde bir büyüme beklendiğini aktaran Yılmaz, ihracat ve ithalatın hızla geliştiğini vurguladı. Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ticaret hacmi hedefinin 5 milyar dolar olduğunu belirten Yılmaz, hem kamu hem özel sektör olarak bu hedefe kısa sürede ulaşılacağına inandığını kaydetti.
Yılmaz, ayrıca iş dünyasının sorunlarını çözmek için Kırgız ve Türk iş dünyası temsilcilerinden oluşacak bir danışma kurulu oluşturulacağını ve iş dünyasının görüşlerinin düzenlemelerde daha fazla alınacağını açıkladı.


