Uluslararası mali suçlarla mücadele standartlarını belirleyen Mali Eylem Görev Gücü tarafından yürütülen Türkiye’nin 5. Tur Karşılıklı Değerlendirme sürecinde sona yaklaşıldı. Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin haberine göre, Mali Suçlar Araştırma Kurulu eski Başkanı Osman Dereli, Türkiye’nin mevzuat ve düzenleme alanlarında önemli ilerlemeler kaydettiğini belirterek, ciddi bir eksiklik tespit edilmemesi halinde yeniden gri listeye girme ihtimalinin zayıf olduğunu ifade etti.
Türkiye, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında yürütülen dördüncü tur değerlendirmede teknik uyum ve uygulama etkinliğindeki eksiklikler nedeniyle gri listeye alınmış, yapılan kapsamlı düzenlemeler sonrasında ise Şubat 2024’te listeden çıkarılmıştı.
Yerinde inceleme tamamlandı
FATF değerlendirme sürecinin en kritik aşamalarından biri olan yerinde inceleme geçen yıl kasım ayında gerçekleştirildi. Değerlendirme heyeti; kamu kurumları, finansal kuruluşlar ve yükümlü sektör temsilcileriyle kapsamlı temaslarda bulundu. İncelemelerde mali istihbarat üretimi, soruşturma ve kovuşturma süreçleri, finansal kuruluşların uyum mekanizmaları ve kurumlar arası iş birliği uygulamaları mercek altına alındı.
Osman Dereli, henüz nihai raporun tamamlanmadığını ancak ilk izlenimlerin olumlu olduğunu belirterek, önemli bir eksiklik tespit edilmemesi halinde Türkiye’nin gri liste riskiyle karşı karşıya kalmayacağını söyledi.
Önceki tura göre belirgin iyileşme
Dereli, dördüncü tur değerlendirmede Türkiye’nin teknik uyum ve etkinlik başlıklarında çeşitli eksiklikler nedeniyle FATF’ın “Artırılmış İzleme Listesi” olarak adlandırdığı gri listeye alındığını hatırlattı. Bu süreçte yapılan reformlarla hem mevzuat hem de uygulama alanında kapsamlı adımlar atıldığını vurguladı.
Gerçekleştirilen düzenlemeler kapsamında:
- MASAK’ın yetkileri genişletildi
- İdari para cezaları artırıldı
- Terörün finansmanı suçlarında mal varlığı dondurma mekanizması getirildi
- Adliyelerde suç gelirlerini aklamaya yönelik özel birimler kuruldu
- Münhasır aklama soruşturmaları başlatıldı
Bu adımların ardından teknik uyum göstergelerinde önemli ilerleme sağlandı ve Türkiye Şubat 2024’te gri listeden çıkarıldı.
“FATF artık mevzuattan çok uygulamaya odaklanıyor”
Beşinci tur değerlendirmelerde yalnızca yasal düzenlemelerin değil, uygulamadaki sürdürülebilir etkinliğin belirleyici olduğuna dikkat çeken Dereli, kamu kurumları ile özel sektörün birlikte değerlendirildiğini ifade etti.
Bu kapsamda başta MASAK olmak üzere Adalet, Dışişleri, Ticaret Bakanlıkları ile finansal düzenleyici kurumlar değerlendirme sürecine dahil edildi. Bankalar, sigorta şirketleri, aracı kurumlar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları da incelemeye tabi tutuldu.
Türkiye’nin son dönemde özellikle üç başlıkta ilerleme kaydettiği belirtiliyor:
- Mali istihbarat üretimi ve analiz kapasitesinin artırılması
- Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin güçlendirilmesi
- Finans sektöründe uyum kültürünün geliştirilmesi
Uzmanlar, FATF standartlarına uyumun yalnızca kamu kurumlarıyla sınırlı kalmaması, finansal kuruluşlar ve yükümlü sektörlerin de sürece aktif katılım sağlaması gerektiğini vurguluyor.
Değerlendirme ekibinin yapısı değişti
Beşinci turda görev yapan değerlendirme heyetinin yapısının da önceki döneme kıyasla farklılık gösterdiği belirtildi. Yeni ekipte Türkiye’nin hukuk sistemine daha yakın düzenlemelere sahip ülkelerden uzmanların yer almasının sürecin daha dengeli ilerlemesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Nihai karar haziran ayında
Değerlendirme raporunun tamamlanmasının ardından Türkiye’ye ilişkin nihai kararın haziran ayında gerçekleştirilecek FATF Genel Kurulu’nda verilmesi bekleniyor. Süreci izleyen uzmanlar, son yıllarda yapılan mevzuat reformları, kurumsal kapasite artışı ve uygulamadaki gelişmeler dikkate alındığında beşinci tur değerlendirmesinin genel olarak olumlu sonuçlanmasının güçlü bir olasılık olduğunu ifade ediyor.
tclira.com


