Bütçe açığı geriledi
Rapora göre, 2026’nın ilk altı ayında merkezi yönetim bütçe açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,8 azalarak 943 milyar TL’ye düştü. Faiz dışı fazla ise 131 milyar TL’den 521 milyar TL’ye yükseldi. Gelirlerdeki artışın harcamalardaki artışı aşması, bütçe performansını olumlu etkiledi.
Haziran sonu itibarıyla 12 aylık kümülatif bütçe açığı 1,76 trilyon TL, faiz dışı fazla ise 646 milyar TL olarak hesaplandı.
Yatırım harcamaları azaldı
TEPAV, yılın ilk yarısında bütçe harcamalarının yüzde 32,7 arttığını, personel giderlerinin yüzde 43,4, mal ve hizmet alımlarının ise yüzde 44,8 yükseldiğini bildirdi.
Buna karşılık, deprem sonrası yeniden inşa ödeneklerindeki azalma ve harcama programının etkisiyle sermaye giderleri 173 milyar TL’den 116 milyar TL’ye geriledi. Aynı dönemde faiz ödemeleri yaklaşık 1,5 trilyon TL’ye ulaşırken, yıllık bazda yüzde 31,7 artış kaydetti.
Vergi gelirleri yükseldi
Raporda, kayıt dışılıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmaların etkisiyle vergi gelirlerinin ilk altı ayda yüzde 38,7 arttığı belirtildi.
Öte yandan, ABD-İran savaşı sonrasında petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlamak amacıyla uygulanan eşel-mobil sistemi nedeniyle toplam ÖTV tahsilatındaki artış yüzde 8,5 ile sınırlı kaldı. Petrol ve doğal gaz ürünlerinden elde edilen ÖTV gelirleri ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,1 azaldı.
Borç stoku için uyarı
TEPAV, merkezi yönetim borç stokunun haziran itibarıyla 15 trilyon TL’ye yaklaştığını belirterek, borç stokunun milli gelire oranı düşük olsa da portföyün yalnızca yüzde 27’sinin TL cinsinden sabit faizli olmasının döviz kuru, faiz ve enflasyon şoklarına karşı kırılganlığı artırdığı değerlendirmesinde bulundu.
Raporda ayrıca, Türkiye Varlık Fonu, kamu-özel iş birliği projeleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve Hazine destekli kredi programlarından kaynaklanan koşullu yükümlülüklerin daha şeffaf şekilde raporlanması gerektiği ifade edildi.
Üretken yatırımlar vurgusu
TEPAV, maliye politikasında harcamaları kısmaktan ziyade kaynakların üretken yatırımlara ve gelir eşitsizliğini azaltacak sosyal programlara yönlendirilmesi gerektiğini belirtti. Raporda ayrıca kapsamlı vergi reformu, yapay zekâ destekli vergi denetimlerinin yaygınlaştırılması, mali şeffaflığın güçlendirilmesi ve mali kural çerçevesinin oluşturulması önerilerine yer verildi.
tclira.com


