Nöbetçi Eczaneler
Merkez Bankası’nın son analizine göre, firmaların yabancı para mevduat oranı son iki yılda hızla gerilerken, reel sektör döviz satıcısı konumuna geçti.
Net döviz satıcısı konumuna geçildi
Piyasalar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Süleyman Kutalmış Özcan, Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Müdürü Kadir Gürci, Piyasalar Genel Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Ömer Faruk Karaahmetoğlu ve Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Muhammed Furkan Erdoğan tarafından hazırlanan analizde, firmaların döviz talebinin ithalat ödemeleri, finansal yükümlülükler, kur oynaklığına karşı korunma ve yatırım tercihleri gibi nedenlerden kaynaklandığı belirtildi.
Analizde, firmaların döviz talebinin önemli göstergelerinden biri olan yabancı para (YP) mevduatların toplam mevduatlar içindeki payının, parasal sıkılaşmayla birlikte 2023 Haziran’da yüzde 60,7’den 2025 Haziran itibarıyla yüzde 35’e gerilediği kaydedildi. Bu düşüş, firmaların döviz biriktirme eğilimindeki azalmaya işaret etti.
Net ithalatçı firmaların döviz alımlarındaki pay yüzde 65 oldu
Reel sektörün döviz akımı incelendiğinde, net ihracatçı firmaların döviz satışlarının arttığı, buna karşılık net ithalatçı firmaların döviz ihtiyacının önceki döneme benzer şekilde devam ettiği belirtildi. Analize göre, 2021 Ocak-2023 Mayıs döneminde ortalama yüzde 57 olan net ithalatçı firmaların döviz alımlarındaki pay, parasal sıkılaşma sonrasında yüzde 65’e yükseldi.
Sektörel kırılımlara bakıldığında, son 12 ayda döviz alımlarında enerji, otomobil ticareti, demir-çelik, kimya ve telekomünikasyon gibi ithalat ağırlıklı sektörlerin öne çıktığı ifade edildi.
Analizde şu değerlendirmeye yer verildi:
“Net ihracatçı firmalar finansal sisteme döviz arz ederken, net ithalatçı firmalar uzun dönem ortalamasına yakın bir döviz talebi sergiliyor. Son dönemde görülen döviz alımlarında da dış ticaret ödemeleri belirleyici olmaya devam ediyor. Bu gelişmeler, net ihracatçı firmaların döviz arzına katkısının sürdüğünü gösteriyor.”