Ana Sayfa Arama Yazarlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Gazeteler Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Sponsorlu Bağlantılar


ata-yatirim


Advertisement

Suriye’de 216 milyar dolarlık yeniden yapılanma: TÜSİAD Şam’da fırsatları araştırdı

Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından başlayan yeni dönemde, savaşın yıktığı ülkenin yeniden inşası için yüz milyarlarca dolarlık ekonomik faaliyet bekleniyor. Dünya Bankası, Suriye’nin fiziksel yeniden yapılanma maliyetini 216 milyar dolar olarak hesaplarken, Türk iş dünyası da oluşacak fırsatları yakından takip ediyor. Bu kapsamda TÜSİAD Yönetim Kurulu, Şam’a giderek yatırım ve ticaret imkanlarını yerinde araştırdı.

Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından başlayan yeni dönemde, savaşın yıktığı

Esad yönetiminin devrilmesinin ardından ekonomik olarak yeni bir döneme giren Suriye, Türk iş dünyasının yakın takibinde. Dünya Bankası ülkenin fiziksel yeniden yapılanma maliyetini 216 milyar dolar olarak hesaplarken, TÜSİAD Yönetim Kurulu da Şam’a giderek yatırım ve ticaret fırsatlarını yerinde araştırdı. Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret hacmi 3,7 milyar dolara ulaşırken, iki ülkenin hedefi ise 10 milyar dolar.

Suriye’de 13 yılı aşan savaşın ardından ortaya çıkan devasa yeniden yapılanma ihtiyacı, bölge ülkelerinin yanı sıra Türk şirketlerinin de radarına girdi. İnşaattan enerjiye, makineden lojistiğe, gıdadan finans sektörüne kadar çok sayıda alanda yeni bir pazar oluşurken, Türkiye’nin önde gelen iş dünyası örgütlerinden TÜSİAD da Suriye’ye yönelik temaslarını hızlandırdı.

TÜSİAD Yönetim Kurulu, 31 Ağustos-2 Eylül 2026 tarihlerinde Suriye’nin başkenti Şam’da kapsamlı temaslarda bulundu. Heyet; Suriye Ekonomi Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Merkez Bankası, Varlık Fonu, Ticaret Odaları Birliği, Sanayi Odaları Birliği, iş insanları dernekleri, milletvekilleri, sivil toplum kuruluşları ve Türkiye’nin Şam Büyükelçisi ile görüştü.

TÜSİAD heyetinde Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Perihan İnci ve Fatih Kemal Ebiçlioğlu ile TÜSİAD Ankara Temsilcisi Ü. Barış Urhan yer aldı.

TÜSİAD’ın gündeminde yatırım fırsatları vardı

TÜSİAD’ın Şam temaslarının merkezinde Suriye’nin yeniden yapılanması ve Türk şirketleri açısından ortaya çıkabilecek yeni iş fırsatları yer aldı.

Görüşmelerde yatırım ve ticaret olanaklarının yanı sıra finansmana erişim, mevzuat, bürokrasi, altyapı ihtiyaçları ve dış ticaret koşulları değerlendirildi. Suriye iş dünyasının yabancı yatırımcılardan beklentileri ve öncelik verdiği sektörler de masaya yatırıldı.

Ziyaretin zamanlaması ise dikkat çekici. Suriye ekonomisi uzun yıllar süren savaşın ardından yeniden dış dünyaya açılmaya çalışırken, ülkenin karşı karşıya olduğu yeniden yapılanma ihtiyacı oldukça büyük.

Suriye’nin yeniden yapılanma faturası 216 milyar dolar

Dünya Bankası’nın hesaplamaları Suriye’de oluşabilecek ekonomik faaliyetin boyutunu ortaya koyuyor.

Dünya Bankası, 2011-2024 döneminde savaş nedeniyle Suriye’de meydana gelen doğrudan fiziksel hasarı 108 milyar dolar olarak hesapladı. Ülkenin hasar gören fiziksel varlıklarının yeniden yapılmasının maliyetinin ise 140 milyar dolar ile 345 milyar dolar arasında olabileceği tahmin ediliyor.

Dünya Bankası’nın merkezi tahmini 216 milyar dolar. Bunun yaklaşık 82 milyar doları altyapı, 75 milyar doları konut ve 59 milyar doları konut dışı yapıların yeniden inşasından oluşuyor.

Bu rakamın büyüklüğünü ortaya koyan bir başka veri ise Suriye ekonomisinin mevcut boyutu. Dünya Bankası’na göre ülkenin nominal GSYH’si 2011’de 67,5 milyar dolar seviyesindeyken 2024’te yaklaşık 21,4 milyar dolara kadar geriledi. Böylece tahmini yeniden yapılanma maliyeti ülkenin 2024 yılı ekonomik büyüklüğünün yaklaşık 10 katına ulaşıyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: 216 milyar dolar, dağıtılmaya hazır bir yatırım veya ihale büyüklüğü değil. Dünya Bankası’nın ülkenin hasar görmüş fiziksel varlıklarını yeniden inşa etmek için hesapladığı tahmini maliyeti ifade ediyor.

Suriye ekonomisinde hızlı toparlanma beklentisi

Suriye ekonomisinde son dönemde yalnızca yeniden yapılanma beklentisi değil, ekonomik aktivitedeki toparlanma da dikkat çekiyor.

IMF, Temmuz ayında Şam’da yaptığı incelemelerin ardından yayımladığı değerlendirmede Suriye ekonomisindeki toparlanmanın güçlendiğini bildirdi. Kurum, 2026 yılında çift haneli ekonomik büyüme bekliyor.

Tarım sektöründeki toparlanma, petrol ve doğalgaz üretiminin artması, elektrik arzındaki iyileşme, ticaret ve hizmet sektöründeki hareketlenme büyümeyi destekleyen başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. Ülkeye geri dönen Suriyeliler ve ziyaretçi sayısındaki artış da iç talebi destekliyor. Ancak IMF, yoksulluğun hâlâ yaygın olduğuna ve toparlanmanın ülke genelinde eşit gerçekleşmediğine dikkat çekiyor.

Türkiye-Suriye ticaretinde hedef 10 milyar dolar

Suriye’deki değişim Türkiye’nin dış ticaret rakamlarına da yansımaya başladı.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yüzde 40’ın üzerinde artarak yaklaşık 3,7 milyar dolara ulaştı. 2026’nın ilk 7 ayında da ticarette yıllık bazda yüzde 16 artış kaydedildi.

İki ülke yönetiminin ortaya koyduğu yeni hedef ise çok daha yüksek: 10 milyar dolarlık yıllık ticaret hacmi.

Nisan ayında gerçekleştirilen Türkiye-Suriye JETCO toplantısında ticaret hacminin önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarılması için atılabilecek adımlar ele alındı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat da 26 Ağustos’taki Şam temaslarında 10 milyar dolarlık hedefi yeniden gündeme getirirken, ulaştırma ve gümrük kapılarının yanı sıra Suriye’nin yeniden imarında Türk özel sektörünün üstlenebileceği rolün görüşüldüğünü açıkladı.

Türk şirketleri için hangi sektörler öne çıkıyor?

Suriye’nin yeniden yapılanma ihtiyacının niteliği dikkate alındığında inşaat ve müteahhitlik, çimento, demir-çelik, cam ve seramik, enerji, elektrik ekipmanları, makine ve üretim teknolojileri, tarım makineleri, lojistik, gıda, telekomünikasyon ve finans Türk şirketleri açısından öne çıkabilecek sektörler arasında bulunuyor.

Özellikle Dünya Bankası’nın yalnızca altyapının yeniden yapılması için hesapladığı 82 milyar dolarlık ihtiyaç, enerji ve elektrik şebekelerinden ulaştırmaya, su altyapısından çeşitli kamu yatırımlarına kadar geniş bir alan bulunduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin coğrafi yakınlığı, güçlü imalat sanayisi ve sınır illerindeki üretim ve lojistik altyapısı Türk şirketlerine önemli bir avantaj sağlayabilir.

Nitekim Türk özel sektörünün Suriye’ye ilgisi TÜSİAD ziyaretiyle sınırlı değil. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda ağustos sonunda Şam’a giden heyete 40 Türk şirketi ve yaklaşık 200 kişi katıldı. Türkiye ayrıca Şam Uluslararası Fuarı’nda inşaat, kimya, gıda, teknoloji, enerji ve sanayi gibi sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerle yer aldı.

Büyük fırsat kadar büyük risk de var

Ancak 216 milyar dolarlık yeniden yapılanma ihtiyacının kısa sürede ekonomik faaliyete dönüşmesi beklenmemeli.

Suriye’de finansman kaynaklarının oluşturulması, bankacılık sisteminin yeniden işler hale gelmesi, yabancı sermayenin korunmasına yönelik hukuki altyapının güçlendirilmesi, bürokrasinin azaltılması ve siyasi-güvenlik istikrarının kalıcı hale gelmesi gerekiyor.

Nitekim TÜSİAD heyetinin görüşmelerinde finansmana erişim, mevzuat, bürokrasi ve dış ticaret koşullarının özellikle gündeme gelmesi, Türk şirketlerinin önündeki fırsatların yanı sıra çözülmesi gereken sorunların da bulunduğunu gösteriyor.

Buna rağmen ortaya çıkan tablo oldukça büyük bir ekonomik dönüşüme işaret ediyor. 21 milyar dolar civarında bir ekonominin önünde yaklaşık 216 milyar dolarlık fiziksel yeniden yapılanma ihtiyacı bulunuyor.

Türkiye açısından önümüzdeki dönemin temel sorusu ise Suriye ile ticaretin ne kadar büyüyeceğinden çok, Türk şirketlerinin bu yeniden yapılanma sürecinden ne kadar pay alabileceği olacak.

tclira.com