Sürdürülebilir dış ticaret fazlası veren Türkiye’ye ne kadar yakınız?

İkinci Dış Ticaret Zirvesi dış ticaretin sürdürülebilir büyüme hedefleri doğrultusunda yeniden şekillendiği günümüzde, Türkiye’nin ihracat kapasitesini arttıracak yeni stratejileri ele almayı ve bu minvalde bir vizyon ortaya koymayı amaçlıyordu. Ben bir dinleyici olarak gerek bürokratların gerekse iş insanlarının küresel ticaretin güncel durumuna dair önemli bir bilgi birikimine sahip oldukları ve uygun şartların sağlanması durumunda dış ticarette daha büyük başarılar elde edilebileceği izlenimini edindim.

İKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nebile Korucu Gümüşoğlu etkinlikte yaptığı açılış konuşmasında “Sürdürülebilir Dış Ticaret Fazlası Veren Türkiye Vizyonu”nun sadece ekonomik bir hedefi değil, aynı zamanda çevresel, teknolojik ve toplumsal dönüşümü de içeren bütüncül bir kalkınma anlayışını temsil ettiğini belirtti. Üniversitelerin bu dönüşümün hem bilgi üretiminde hem de insan kaynağının yetiştirilmesinde kilit bir aktör olduğunu dile getiren Prof. Gümüşoğlu, öğrencilerin geleceğin sürdürülebilir ticaret dünyasına hazırlanmasının büyük bir sorumluluk olduğu da not etti.

Prof. Gümüşoğlu konuşmasında “Üniversiteler artık bilgi üreten kurumlar olmanın yanı sıra, bilgiyi ekonomiye, toplumsal faydaya ve sürdürülebilirliğe dönüştüren merkezler olmak zorunda. Üniversite–sanayi–kamu iş birliğinin güçlenmesi, sadece akademik bir hedef değil; ülke rekabet gücünün anahtarıdır. Sürdürülebilir dış ticaret fazlası hedefine ulaşmak, ancak çok paydaşlı bir yaklaşım ile mümkün. Kamu, özel sektör, sivil toplum ve akademi arasındaki etkileşim artık bir tercih değil, bir zorunluluktur” sözlerine yer verdi.

Açılış konuşmalarından bir diğerini yapan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Yardımcısı ve İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu da Türkiye’nin konumu itibarıyla global ticarette önemli bir avantaja sahip olduğunu dile getirdi. Tecdelioğlu “Türkiye ile ticaret yapmak çok kolay. Türkiye ile ticaret yapmanın zenginliğini çevre ülkeler çok ciddi şekilde fark etmiş durumdalar. Çok güçlü bir lojistik ağımız, çok güçlü bir gümrüğümüz, bankacılık sistemimiz ve ulaştırmamız var. En büyük hedefimiz ihracatta dünyada ilk 10 arasına girebilmek” dedi.

Zirvenin birinci oturumunda panelistler Türkiye’nin dış ticarette sürdürülebilir büyüme vizyonuna dair değerlendirmelerini paylaştılar. Ernst & Young Şirket Ortağı Sercan Bahadır moderatörlüğünde Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, Ürün Güvenliği Genel Müdürü Hakkı Karabörklü, Türk Eximbank Genel Müdürü Ali Güney ve SEDEFED Başkanı Emine Erdem dış ticarette sürdürülebilirlik, finansman erişimi ve yeşil dönüşüm politikalarını değerlendirdiler.

İstanbul Kültür Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fadime Üney Yüksektepe, İstanbul Ticaret Üniversitesi’nden Prof. Dr. N. Öykü İyigün, Rektör ve İş İnsanları Platformu Eş Başkanı Prof. Dr. Mehmet Naci Efe ve Kadir Has Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sondan Durukanoğlu Feyiz’in katılımıyla gerçekleşen ikinci oturumda, üniversite–sanayi iş birliği, dijitalleşme ve sürdürülebilir büyüme ilişkisi ele alındı. Panelde, akademik bilginin sahaya aktarılması, sahadaki gelişmelerin de akademiyle paylaşılması konuları gündeme getirildi. Akademi-sektör iş birliğinden doğan sinerjinin katma değerli somut çıktılara nasıl dönüşebileceği tartışıldı.

Zirvenin üçüncü ve son panelinde Ticaret Bakanlığı Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürü Raif Can, Damat Tween Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, Arzum Yönetim Kurulu Başkanı ve DEİK Hong Kong İş Konseyi Başkanı Murat Kolbaşı, İGE Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç ve DIŞYÖNDER Başkanı Dr. Hakan Çınar küresel rekabet, inovasyon ve markalaşma ekseninde Türk şirketlerinin başarı hikayelerini paylaştılar.

Süleyman Orakçıoğlu firmasının şu anda ulaştığı noktanın 40 yıllık bir emeğin sonucu olduğunu hatırlattı. Zamanında adı pek duyulmamış bir Türk firmasını önemsemeyen yabancı sektör temsilcilerinin bugün kendilerinden randevu almak için çaba göstermek durumunda kaldıklarını belirtti. Yakın geçmişte Paraguay pazarına da girilmesiyle birlikte 81 ülkede faaliyet gösterdiklerini söyleyen Orakçıoğlu’nu dinlerken, onun gibi marka yaratabilen iş insanlarının daha çok desteklenmesinin ekonomik büyüme için basit ama etkili bir yöntem olacağını düşündüm. Girişimcilerin ve sermaye sahiplerinin gönül rahatlığıyla yatırım yaptığı, fikirlerini belirtmekten çekinmediği, kurumsal yapının güçlü, iyi eğitilmiş bir işgücünün de mevcut olduğu bir ülkede işlerin yolunda gitmemesi için geriye pek bir neden kalmıyor.