Haziran enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından birçok yönetilen ve yönlendirilen kaleme otomatik zam gelirken, tütün mamulleri üzerindeki vergiler de güncellendi. Dünya Gazetesi’nden Recep Erçin’in haberine göre, 3 Temmuz 2025 itibarıyla sigaraya uygulanan maktu vergi tutarı 10,50 TL’den 12,15 TL’ye, asgari maktu vergi tutarı ise 36,63 TL’den 42,38 TL’ye yükseldi.
Bu artış, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu uyarınca ocak ve temmuz aylarında, son 6 aylık yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) oranında yapılan otomatik güncelleme kapsamında gerçekleştirildi.
Sigarada üç temel vergi kalemi bulunuyor:
fiyata bağlı olarak alınan nispi vergi, katma değer vergisi (KDV) ve paket başına sabit alınan maktu vergi. Uzmanlara göre, ürün fiyatına bağlı olarak alınan nispi verginin yüksekliği, “mali çarpan” etkisiyle maliyetlerin fiyatlara daha sert yansımasına neden oluyor.
Vergi yapılarında değişikliğe gidiliyor
Vergi yapısının enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çeken sektör temsilcileri, sabit vergilerin payının artırılması ve nispi vergi oranının düşürülmesinin enflasyonla mücadeleye katkı sağlayacağını belirtiyor. Türkiye’de halen yüzde 50 olan nispi vergi oranı, Avrupa Birliği (AB) ortalaması olan yüzde 26’nın oldukça üzerinde. Bu durum, maliyet artışlarının fiyatlara AB ülkelerine kıyasla iki kat daha fazla yansımasına neden oluyor.
Gazeteci Recep Erçin’in aktardığına göre, AB ülkeleri 2008 krizinden bu yana benzer kaygılarla vergi yapılarında değişikliğe gidiyor. Örneğin, İsveç, 2011’de yüzde 39 olan nispi vergi oranını yüzde 1’e indirirken, Danimarka aynı yıl yüzde 21,7’den yüzde 1’e çekti. Her iki ülke de bu süreçte maktu vergi oranlarını artırdı.
Avusturya, 2011’de yüzde 42 olan oranı kademeli olarak 2020’de yüzde 36’ya, sonrasında ise yüzde 32’ye kadar indirdi. Almanya, İtalya, Portekiz, Romanya, Belçika ve İspanya da son yıllarda benzer adımlar atarak nispi vergiyi düşürdü, sabit vergilerin ağırlığını artırdı.
Sektör kaynakları, bu yönde Türkiye’de de adımların devam etmesi gerektiğini vurguluyor. Enflasyon hedeflemesinde yönetilen ve yönlendirilen fiyatların önemine dikkat çeken Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de daha önce yaptığı açıklamada bu alandaki uygulamaların Merkez Bankası hedeflerine paralel yürütüldüğünü belirtmişti.

