TCLira.com ÖZEL/ Kemal Arda Ayvalıoğlu
Pasifik Okyanusu’nda yaşanan 8.8 büyüklüğündeki şiddetli deprem, bölgedeki doğal afet risklerini bir kez daha gündeme getirdi. Depremin ardından Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’ndaki Klyuchevskoy Yanardağı’nın patlaması ve oluşan tsunami dalgaları, bölgedeki halkı alarma geçirdi. Yetkililer, özellikle doğu kıyısında yaşayanları tedbirli olmaya çağırdı.
“Çok ender rastlanan bir deprem”
Rusya’daki depremin ardından meydana gelen tsunami dalgalarını tsunami uzmanı Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner’e sorduk.
Bu denli büyük depremler tsunami oluşturabileceğine dikkat çeken Yalçıner, ancak her depreme ‘tsunami oluşturur’ demenin doğru olmayacağını dile getirdi. Yalçıner, Bu deprem 8.8 şiddetinde ve çok ender rastlanan büyüklükte bir depremdir. Yaklaşık 407 kilometrelik bir fayı kırmıştır. O bakımdan tsunami oluşturması normaldir. Odak derinliğinin 20 kilometreden biraz fazla olması nedeniyle çok büyük bir tsunami oluşmamıştır” ifadelerini kullandı.
“İnsanlarda farkındalık oluşması sağlandı”
Bu depremin Türkiye’ye de bir bilgi verdiğini söyleyen, Yalçıner, “Tsunami uyarı sistemleri önemlidir. Bugün Pasifik’te ABD ve Japonya’nın yapmış olduğu uyarılar tamamen yerinde ve doğru uyarılardı. Bunlar Türkiye’de de yapılıyor. Özellikle Hawai, ABD ve Japonya’da tsunami tehlikesi çok fazla yoktu; ancak ona rağmen uyarılar verildi ve bir tatbikat gibi insanlarda bu konuda bir farkındalık oluşması sağlandı. Can kaybı olmadan bu konu kapanıyor gibi oldu” dedi.
Rusya’da meydana gelen depremden alınması gereken dersleri de belirten Yalçıner, “En büyük alınan ders, yapılması gereken uyarıların doğru zamanda verilmesi ve bu uyarılara halkın, vatandaşların da dikkatle bir şekilde uymasıdır ki bunlar da gerçekleşti. İletişim ve haberleşme çok önemliydi. Bütün dünyada gelişmeler her tarafa duyuruldu. Bizim de aldığımız dersler, farkındalık açısından yapılan uyarılara dikkat etmektir” şeklinde konuştu.
“Türkiye kıyılarında bu büyüklükte 3-4 metrelik tsunami olabilir”
Türkiye kıyılarında bu büyüklükte 3-4 metrelik tsunami olabileceğini ifade eden Yalçıner, “Bu konuda da fay zonları önemlidir. Bu tsunami, Pasifik’teki fay zonlarından biri olan, “ateş hattı” denilen Kamçatka’dan Alaskaya uzanan fay zonlarında gerçekleşti. Türkiye’de de benzer fay zonu Akdeniz’de bulunmaktadır. Girit’in güneyinden geçen Ege yayı vardır. Bu Ege yayı, tarihte 365 yılında 8.5 büyüklüğünde deprem üretmiştir. Bunun neticesinde de tsunami oluşmuş ve Doğu Akdeniz’de etkili olmuştur” açıklamasını yaptı.

