Nöbetçi Eczaneler
ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar, küresel petrol piyasasının görünümünü değiştirdi. Çatışma öncesinde ise küresel petrol arzında oluşması beklenen fazlalık nedeniyle fiyatların aşağı yönlü hareket edeceği tahmin ediliyordu.
Brent petrol, yılbaşından çatışmaların başladığı 28 Şubat’a kadar ortalama 66,8 dolar seviyesinde işlem gördü. Ancak Hürmüz Boğazı’nda yaşanan taşımacılık kısıtlamaları, küresel arz konusunda endişeleri artırarak fiyatları yukarı çekti. Krizin uzamasıyla birlikte piyasalardaki oynaklık da yükseldi ve Brent petrol 90 doların üzerinde kalmaya başladı.
Hürmüz’deki kısıtlamalar arz endişelerini artırdı
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji piyasaları açısından stratejik önem taşıyor. İran’ın geçişleri kısıtlaması ve tanker taşımacılığında yaşanan aksaklıklar, petrol arzında kesinti yaşanabileceği endişesini güçlendirdi.
Öte yandan bazı ülkeler, Hürmüz Boğazı’na alternatif güzergâhları devreye aldı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin alternatif boru hatlarını kullanmasıyla bazı sevkiyatlar farklı rotalara yönlendirildi. Bu adımlar, boğazdaki kısıtlamaların küresel petrol piyasası üzerindeki etkisinin sınırlanmasına yardımcı oldu.
Rezervler piyasadaki baskıyı hafifletti
Amerika kıtasında petrol üretiminin artması küresel arzı destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Biyoyakıt kullanımındaki artış da petrol talebindeki baskıyı kısmen sınırladı. Çin’in rezerv amaçlı petrol alımlarındaki yavaşlama ise talep tarafındaki baskının azalmasına katkı sağladı.
BBVA Research’e göre piyasayı destekleyen en önemli unsurlardan biri ise ülkelerin koordineli şekilde stratejik petrol rezervlerini kullanması oldu. Alınan önlemler sayesinde Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların küresel petrol piyasasına etkisinin yaklaşık yüzde 4 seviyesinde tutulduğu değerlendiriliyor.
Ancak stratejik rezervlerin uzun süre boyunca aynı ölçekte kullanılması mümkün görünmüyor. Bu nedenle krizin uzaması halinde piyasadaki arz baskısının yeniden güçlenebileceği belirtiliyor.
Anlaşma sağlanırsa Brent 70 dolara gerileyebilir
BBVA Research, önümüzdeki haftalarda ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaya ilişkin bir anlaşma ihtimalini değerlendiriyor. Böyle bir gelişmenin yaşanması halinde Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların yeniden normale dönmesi bekleniyor.
Buna OPEC’in planlanan üretim artışlarının da eklenmesi halinde küresel petrol arzının güçlenebileceği öngörülüyor. Bu senaryoda jeopolitik risk priminin azalmasıyla Brent petrolün hızla gerileyerek 70 dolar seviyesine yaklaşabileceği tahmin ediliyor.
Çatışma sürerse Brent 95 doları görebilir
Buna karşılık çatışmaların devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık kısıtlamalarının sürmesi halinde petrol fiyatlarında yüksek seyir devam edebilir.
BBVA Research, bu senaryoda Brent petrolün birkaç hafta boyunca 90-95 dolar bandında işlem görebileceğini öngörüyor. Krizin daha uzun sürmesi ise stratejik rezervlerin kullanım kapasitesinin azalması ve Hürmüz üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının daha fazla sekteye uğraması nedeniyle fiyatlarda yeni yükseliş riskini artırıyor.
Petrol piyasasında gözler Hürmüz Boğazı’nda
Petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyrinde jeopolitik gelişmeler belirleyici olacak. Anlaşma sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden normal şekilde işlemesi halinde fiyatlarda hızlı bir düşüş yaşanabileceği belirtilirken, çatışmaların sürmesi durumunda yüksek fiyatların korunması bekleniyor.
Öte yandan ABD’de kasım ayında yapılması planlanan seçimler ve seçim dönemindeki enerji politikaları da petrol piyasası tarafından yakından izlenecek. Ancak kısa vadede petrol fiyatlarının yönünü belirleyecek en önemli gelişmenin Hürmüz Boğazı’ndaki durum olmaya devam etmesi bekleniyor.
tclira.com