2013’ten beri dünya standartlarında soğuk paslanmaz çelik üreten Türkiye’nin en büyük paslanmaz çelik üreticisi POSCO ASSAN TST, Uzak Doğulu üreticilerin Türkiye’ye dampingli ve düşük kaliteli ürün getirmesine karşı sektörün korunmasını talep ediyor. Ürettiği ürünlerin yüzde 70’ini iç pazara sunan şirketin ortaklarından Kibar Holding’in CEO’su Haluk Kayabaşı paslanmaz çelik alanındaki bilgi ve tecrübeleri ile Türkiye’ye ve dünyaya yüksek kaliteli ürünler sunduklarını, bunun devamı için Çin, Endonezya ve Tayvan gibi ülkelere karşı paslanmaz çelikte koruma getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin en büyük paslanmaz çelik üreticisi POSCO ASSAN TST’nin İzmit’teki Asım Kibar Organize Sanayi Bölgesi’nde, 169 bin metrekarelik alana kurulu olan üretim tesisini gezdik. Oldukça geniş bir alanda faaliyet gösteren tesisi dolaşırken POSCO ASSAN TST’nin ortaklarından Kibar Holding’in CEO’su Haluk Kayabaşı, şirket yöneticileri ve çalışanları eşlik etti. Fabrika turundan önce Haluk Kayabaşı’nın ve şirket yöneticilerinin basın toplantısına katıldık, sonra da metalürji mühendisi Özkan Gürkal’ın verdiği bilgilerle tesisi dolaştık.

Yaklaşık 500 kişinin istihdam edildiği tesiste hammadde olarak kullandıkları sıcak haddelenmiş yassı çeliği çeşitli işlemlerden geçirerek mamul hale getirdiklerini belirten Kayabaşı, STS CR Bobin ve Skelp (300s, 400s) ürün gruplarında üretim yaptıklarını belirtti. Haddeleme kapasitesi yıllık 250 bin ton olan tesiste, tavlama kapasitesi yıllık 300 bin ton ve ürettikleri ürünlerin yüzde 70’ini iç pazara sunuyorlar.
POSCO ASSAN TST’nin ortaklarından Kibar Holding’in CEO’su Haluk Kayabaşı, Türkiye’de üretimi olmayan bir ürünü üretmek amacıyla kurulan tesislerinin bugün ülkenin en büyük paslanmaz çelik üreticisi konumunda olduğunu vurguladı.
Üç milyar dolarlık ithalatı ikame ederek Türkiye ekonomisine büyük katkı sağlayan POSCO ASSAN TST, faaliyete geçtiği günden bu yana iki milyon tonun üzerinde yüksek kaliteli paslanmaz çelik üretti. Avrupa Birliği ve ABD’ye satış yapamayan Asyalı üreticilerin paslanmaz çeliğinin pazar yeri haline gelen Türkiye’de, POSCO ASSAN TST 2013’ten beri soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik üretiyor. 2011’de 350 milyon dolarlık yatırımla kurulan tesis, dünya standartlarında üretim yapıyor.
Kayabaşı, üretim süreçlerinde ve ürünlerde uluslararası standartlara (EN, ASTM, JIS, DIN vb.) uyduklarını belirterek “ISO 9001, ISO 14001, EN ISO 50001, ISO 45001, ISO IEC 27001 gibi ulusal ve uluslararası 22 kalite sertifikaları bulunduğunu, tüm ürünlerinin, en son teknolojiyle donatılmış laboratuvarlarda sıkı testlerden geçtiğini ifade etti.
“Paslanmaz çelik üretimi oldukça hassasiyet gerektiren bir iş”
Şirket temsilcileri ile tesisi dolaşırken haddelenmiş çeliğin farklı işlemlerden nasıl geçtiğini aşama aşama anlatılarak görmüş olduk. Oldukça titizlik gerektiren bir süreç olduğunu yerinde gözlemledik. Kayabaşı, İzmit’teki POSCO ASSAN TST tesisinde paslanmaz çelik üretim sürecinin büyük bir kısmını gerçekleştirdiklerini belirterek, soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik üretiminin oldukça deneyim ve hassasiyet gerektiren teknik bir süreç olduğunu, haddeleme ve tavlama parametrelerinin optimize edilmesi, malzemenin mukavemeti, şekillendirilebilirliği ve yüzey kalitesini sağlamak açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Üretim parametrelerindeki (hat hızı, sıcaklık, tavlama ortamı vb.) en küçük değişikliğin bile nihai ürün kalitesini etkileyebildiğini, bu yüzden dikkatli kontrol gerekli olduğunu da ekledi.
Kayabaşı, bazı çevrelerin Posco Assan TST tesislerinde sadece ithal ürünleri haddelediklerini iddia ettiğini belirterek, “Oysa biz sıcak haddelenmiş yassı çeliği asitleme, tavlama, soğuk haddeleme, skinpass, tension levelling, coil grinding, polishing ve dilme gibi birçok süreçten geçiriyoruz. Bu durumu fırıncılığa benzetiyorum. Biz unu alıp çeşitli işlemlerden geçirerek ekmek üretiyoruz, bazı sektör temsilcilerinin iddia ettiği gibi ekmeği hazır alıp dilimlemiyoruz” dedi.
Atıl çeliği dampingli fiyatla Türkiye’ye sokuyorlar
Kayabaşı, uluslararası standartlarda gerçekleştirdikleri üretimle ürettikleri mamulleri Avrupa Birliği ve ABD gibi gelişmiş pazarlarda birçok müşterinin tercih ettiğini vurguladı. “Paslanmaz çelik alanındaki bilgi ve tecrübemizle ülkemize ve dünyaya yüksek kaliteli ürünler sunuyoruz. Ancak, son yıllarda Uzak Doğulu üreticilerin dampingli fiyatlarla atıl paslanmaz çelik üretimlerini ülkemize getirmesi bu başarıyı baltaladı. Çin, Endonezya ve Tayvan gibi ülkelere karşı koruma önlemleri alınmazsa, tüm sektör bu ülkelerin insafına kalacak” dedi.
Haluk Kayabaşı, Türkiye’nin paslanmaz çelikte yüzde 12 gümrük vergisi uyguladığını, ancak bu korumanın ithal edilen tüm ürünlere uygulanmadığını belirtti ve sözlerine “Toplam ithalatın yaklaşık yüzde 70’i sıfır gümrük vergisiyle Türkiye’ye giriyor. Beyaz eşya ve paslanmaz çelikten mutfak eşyası üreticileri bile yüzde 28,2 ile yüzde 31,4 arasında gümrük vergileriyle korunuyor. Çinli ve Endonezyalı üreticiler, sıcak haddelenmiş paslanmaz çeliği ton başına 2 bin doların üzerinde fiyatlarla teklif ediyor, bu rakam nihai ürün fiyatı olan 1,850 dolardan daha fazla. Eğer POSCO ASSAN TST’yi kurmasaydık, bu üreticiler Türkiye’ye çok daha yüksek fiyatlardan satış yapacaklardı” şeklinde devam etti.
Kayabaşı: Anti-damping yanılgısına dikkat
Kayabaşı, son zamanlarda kamuoyunda anti-damping önlemlerinin Uzak Doğu’dan yapılan tüm ithalata uygulanacağı yönünde yanlış bir algı yaratılmaya çalışıldığını belirtti. Kayabaşı, “Bu kesinlikle doğru değil. Anti-damping önlemi yalnızca damping yaptığı tespit edilen üreticilere uygulanır, damping yapmayan üreticilere değil. Bu nedenle sektör, adil rekabet koşullarına uyan üreticilerden ilave vergi ödemeden ithalat yapabilir. Devlet, ihracat yapan firmalara DİR kapsamında anti-damping, gümrük vergisi ve KDV ödemeden ithalat yapma imkânı sunmaktadır” dedi.
Kayabaşı ayrıca, ürettikleri ürünün ithalat ve ihracat rakamlarının yanı sıra tüketici sektörlerinin de dış ticaret rakamlarını tekip ettiklerini, TÜİK verilerine göre gümrük vergisi oranlarındaki artışın bu sektörlerin ihracat rakamlarıyla ilişkili olmadığını da vurguladı.
Türkiye’de sanayi üretiminin desteklenmesi ve yerli üretimin korunmasının önemine dikkat çeken Kayabaşı, paslanmaz çelik sektöründe yerli üreticiyi koruyacak önlemler alınırsa, yeni yatırımların önünün açılacağını, üretim maliyetlerinin düşeceğini ve böylece daha rekabetçi ve uygun fiyatların ortaya çıkacağını yineledi.
“Avrupa Birliği’ne ihracat için ‘Sınırda karbon düzenleme mekanizması’na uyum şart”
Avrupa Birliği’nin ‘Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı hatırlatan Kayabaşı, “Sistem AB sınırları dahilinde ticari malların üretimi esnasında oluşan karbon maliyetine eşdeğer maliyetin, AB ülkelerine ithal edilen mallara uygulanmasını öngörüyor. Uzakdoğu’dan alınan hammaddelerden üretilecek ürünlerin AB ülkelerine ihracı bu sistem nedeniyle mümkün olmayacak. ‘Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’ demir-çelik ile başlayıp otomotiv, beyaz eşya, mutfak ve ev gereçleri vb sektörlerini de kapsayacak şekilde genişleyecek. Bu nedenle Türk firmaların AB’ye ihracat yapabilmeleri için bu normlara uyması şart. POSCO Grubu ve POSCO ASSAN TST tesisi bu normlara uyum sağlama konusunda birçok rakibinin ilerisinde” dedi.
Kaliteye odaklı üretim ve kadın istihdamı
POSCO ASSAN TST, 2011’de 350 milyon dolarlık bir yatırımla İzmit’te kuruldu. Tesis, yılda 250 bin ton sıcak haddeleme ve 300 bin ton tavlama kapasitesine sahip, dünya standartlarında üretim yapıyor. Üretim bandının uzunluğu yaklaşık bir kilometre ve bu bantta sıcak haddelenmiş yassı çelik, asitleme, tavlama, soğuk haddeleme, skinpass, tension levelling, coil grinding ve polishing, dilme gibi bir dizi işlemden geçirilerek mamul haline getirilir.
POSCO ASSAN TST’nin teknolojisi ve ekipmanları, Avrupa’da soğuk paslanmaz çelik alanında sadece iki tesiste daha bulunuyor. Tesisin BA parlak tavlama hattı, kurulduğu dönemde Avrupa’da bu teknolojiye ve kapasiteye sahip ilk hattı olma özelliği ile benzersiz. Haddeleme ve tavlama tesisi, çeşitli kullanım alanlarına ve müşteri ihtiyaçlarına yönelik özel üretim yapabiliyor. Ürünün kalınlık toleransı, genişlik, mekanik özellikleri, yüzey pürüzlülüğü, parlaklık gibi ürünün kalitesiyle doğrudan bağlantılı faktörleri müşterilerinden gelen talebe göre ayarlayabiliyor.
Tesiste tutarlı ve güvenilir ürün kalitesi elde etmek için üretimin her aşamasında sıkı kalite kontrolü yapılıyor. Bugün bin 500 mm genişliğinde BA yüzeyli ürünü üretebilen sayılı üreticiden birisi olan POSCO ASSAN TST, özellikle beyaz eşya ve otomotivde dünyanın önde gelen markalarının önemli tedarikçileri arasında.
Ayrıca fabrikayı dolaşırken dikkat ettiğim en önemli noktalardan biri de, vinç operatörlüğü de dahil olmak üzere POSSO ASSAN TST’nin kadınlara farklı departmanlarda iş imkanı sunmasıydı. Şirket, kadın istihdamına da oldukça önem veriyor ve bu açıdan kadınların çalışma hayatına dahil edilmesini destekliyor.


