Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de son zamanlarda paslanmaz çelik sektöründe yoğun gelişmeler yaşanıyor. Türkiye’nin en büyük paslanmaz yassı çelik üretim tesisi olan POSCO ASSAN TST, 10 yılı aşkın süredir sektörde attığı adımlar ile dikkat çekiyor. Ancak, Uzak Doğu ülkelerinin haksız rekabeti bu başarıyı tehlikeye atmış durumda.
Şirketin kurucu ortağı Kibar Holding’in CEO’su Haluk Kayabaşı ile düzenlenen basın toplantısında son dönemdeki tartışmalarla ilgili konuşma fırsatı bulduk. Kayabaşı, sektörün mevcut durumu, geleceği ve haksız rekabetten dolayı karşılaşılan sıkıntılarla ilgili çok önemli ve dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Kayabaşı, sektördeki haksız rekabetin önüne geçilmesi gerektiğinin altını çizdi.
2011’de Güney Koreli POSCO ve Kibar Holding’in ortaklığıyla kurulan POSCO ASSAN TST Çelik Sanayi A.Ş., Türkiye demir-çelik sektörünün gelişmesi için, üretimi olmayan bir ürünü üretmek amacıyla faaliyete geçti. Kocaeli Asım Kibar Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alan firma, 350 milyon dolarlık bir yatırımla hayata geçirildi ve 2013’te üretime başladı. Bugüne kadar iki milyon ton üzerinde yüksek kaliteli paslanmaz çelik üreten firma, 1,5 milyar dolarlık ihracat yaparak ülke ekonomisine önemli katkıda bulundu ve üç milyar dolarlık ithalatın yerini aldı.
Ekonomi olumsuz etkilenebilir
2013’ten beri Türkiye’de haddelenmiş soğuk paslanmaz çelik üreten POSCO ASSAN TST, haksız rekabete karşı önlem çağrısında bulundu. Kibar Holding CEO’su Haluk Kayabaşı, nitelikli yerli üretimin ikinci kalite çelik satanların düzenini bozduğunu belirtti ve haksız rekabet önlenmezse yerli üretimin zarar göreceğini, kaynakların israf edileceğini, ekonominin olumsuz etkileneceği uyarısında bulundu. Yerli üretimin korunmasıyla yeni yatırımların önünün açılacağını ve sektörün gelişeceğini belirten Kayabaşı, iç talebe yanıt veren nitelikli üretimin, ikinci kalite çeliğin yüksek kar marjıyla satılmasını engellediğini ifade etti.
Dünya, Çin, Endonezya ve Tayvan’dan paslanmaz çelik ithalatına %58’e varan korunma önlemleri uygularken, Türkiye dampingli ve ikinci kalite ürünün ülkeye girişine sadece yalnızca %12 vergi uyguluyor. Bu durum, Türkiye’yi, Asya’nın Avrupa Birliği ve ABD’ye satamadığı paslanmaz çelik için açık bir pazar haline getiriyor.
POSCO ASSAN TST’nin ortağı Kibar Holding’in CEO’su Haluk Kayabaşı, Çin, Endonezya ve Tayvan’ın üretim kapasitelerinin kendi tüketimlerini aştığını ve dampingli fiyatlarla Türk pazarına girdiklerini belirtti. Avrupa Birliği, ABD ve Asya ülkelerinin bu üreticilere karşı %58’e varan anti-damping önlemleri alırken, Türkiye’nin ithal paslanmaz çeliğe sadece %12 vergi uyguladığını, hatta bazı ülkelerden ithalattan hiç vergi alınmadığını vurguladı. Bu durumun devam etmesi halinde Türkiye’deki paslanmaz yassı çelik üretiminin sona ereceğini ve sektörün Asyalı üreticilerin kontrolüne gireceğini ifade etti.
Türkiye AB’ye ihracat yapamadı
Haluk Kayabaşı, POSCO ASSAN TST faaliyete geçmeden önce çelik servis merkezlerinin Avrupa ve Asya’dan aldıkları ikinci kalite malzemeyi yüksek kâr marjlarıyla iç pazara sattığını belirtti. Kayabaşı sözlerini, “2013’te yerli üretim başlayınca bu kâr marjları düştü. Çelik servis merkezleri, yüksek kaliteli ürünleri ihrac etmeyi tercih edip, Çin ve Endonezya’dan aldıkları düşük kaliteli ürünleri POSCO ASSAN / Türk menşeili gibi göstererek AB’ye ihraç ettiler. AB, yerel üreticilerin şikayetleri üzerine Ağustos 2023’te soruşturma başlattı ve Türkiye, yaklaşık bir yıl boyunca AB’ye ihracat yapamaz hale geldi” şeklinde sürdürdü.
Türkiye’de paslanmaz çelik ithalatı: 307 bin ton
Türkiye’nin paslanmaz çelik sektöründeki durumunu gözden geçirdiğimizde, 2023’te Türkiye’nin soğuk haddelenmiş paslanmaz yassı çelik ithalatının 307 bin 219 ton olduğunu, aynı dönemde ihracatın ise 89 bin 268 ton olarak gerçekleştiğini görüyoruz. Türkiye’nin paslanmaz çelik ithalatında öncelikli olarak Uzakdoğu pazarından ürün temin ettiği belirtilmektedir. TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin yıllık soğuk haddelenmiş paslanmaz yassı çelik tüketimi son 10 yılda yaklaşık 350-400 bin ton civarında gerçekleşmiştir. POSCO ASSAN TST’nin 2023’te yıllık üretim kapasitesi 300 bin ton olup, yüzde 45’lik kapasite kullanım oranıyla 134 bin 552 ton üretim gerçekleştirdiği kaydedilmiştir. Bu üretimin yüzde 75’i yurt içi satışlara, geri kalanı ise ihracata yönlendirilmiştir.
Yerli üretim, ekonomik büyümenin anahtarı
Sanayi üretiminin desteklenmesi ve yerli üretimin korunması Türkiye için hayati önem taşıdığını belirten Kayabaşı, adil rekabet koşullarının sağlanması ve yerli üreticilerin korunması için Türkiye’nin adımlar atmasını vurguladı. Yerli üreticiyi koruyacak önlemlerin sektörde yeni yatırımların ve rekabetçi fiyatların ortaya çıkmasını sağlayacağını ifade ederek ekonomik gelişim ve süreklilik açısından Türkiye’de sanayi üretiminin desteklenmesinin ve yerli üretimin korunmasının oldukça önemli olduğunun altını çizdi.
Üretimde ikinci kalite çelik kullanılmasının insan sağlığı açısından da ciddi olumsuz etkileri olduğunu belirtmek gerekir. Türkiye’de uzun yıllardır kullanılan ikinci kalite çelikten üretilen mutfak eşyaları, insan ve çevre sağlığına ciddi tehlikeler oluşturuyor. Özellikle gıdayla temas eden ürünlerde standart dışı çelik kullanımı, sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu sorun sadece ev kullanımıyla sınırlı değil; endüstriyel alanlarda da standart dışı çeliklerin kullanımı, geniş ölçekte sağlık ve güvenlik tehdidi oluşturuyor. Bu nedenle, yüksek kaliteli ve sertifikalı çeliklerin kullanımı ve denetimlerin sıkılaştırılması son derece önemlidir.