Otomobilde 7,7 milyar dolarlık açık alarmı: Yerli payı yüzde 29’a geriledi

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, sektörün 2025 performansına ilişkin değerlendirmesinde, ihracatta tarihi bir rekor kırıldığını ancak otomobilde ithalatın hâlâ ihracatın üzerinde seyrettiğini söyledi. Eroldu, otomotiv sanayinin Türkiye ekonomisine güçlü katkısına rağmen, yerli üretimin artırılmasının ve dış ticaret dengesinin iyileştirilmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını vurguladı. Eroldu, “Türkiye otomobilde hâlâ ihracatından fazla ithalat yapan bir ülke konumunda. Bu tablo, otomotiv sanayinin doğrudan sorumluluk alması gereken alanlardan biri” dedi.

Otomotiv sanayi 2025’te rekor kırdı: İhracat 41,5 milyar dolara çıktı

OSD Başkanı Eroldu, sektörün genel performansına bakıldığında ise 2025’in otomotiv sanayi açısından tarihi bir yıl olduğunu vurguladı. Buna göre otomotiv sanayi, 2025’te 41,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek bugüne kadarki en yüksek ihracat rakamına ulaştı.

Bu performansla otomotiv sektörü, Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı payı yüzde 16,5’ten yüzde 17,6’ya yükseltti. Eroldu, cari açıkla mücadele edilen bir dönemde otomotivin Türkiye ekonomisine sağladığı katkının kritik önemde olduğunu ifade etti.

Hafif ticari araçta tarihi başarı, otomobilde dengesizlik

Eroldu’nun paylaştığı verilere göre, 2025’te hafif ticari araç ihracatı 435 bin adetle rekor kırdı. Türkiye’nin Avrupa’nın en önemli hafif ticari araç üreticilerinden biri olduğunu vurgulayan Eroldu, bu alandaki güçlü konumun daha da pekiştiğini söyledi.

Buna karşın otomobil tarafında tablo farklı. Türkiye’nin otomobil ithalatının ihracatın üzerinde seyrettiğini belirten Eroldu, bu durumun 7,7 milyar dolarlık dış ticaret açığına yol açtığını kaydetti. “Otomobilde arzı Türkiye’de üretimle artırmamız gerekiyor” diyen Eroldu, yeni yatırımların önemine işaret etti.

Yerli payı tarihi dipte: Yüzde 29

2025 yılının otomotiv pazarı açısından bir diğer dikkat çekici başlığı ise yerli payındaki gerileme oldu. Eroldu, “Toplam otomotiv pazarını 2025’te yüzde 29’luk yerli payıyla kapattık. Bu, bugüne kadar gördüğümüz en düşük oran. Geçen yıl bu oran yüzde 31’di” ifadelerini kullandı.

Eroldu, kapasite kullanım oranlarındaki düşüş ve ithal araçların pazar payındaki artışın bu gerilemede etkili olduğunu söyledi.

Kapasite artıyor, kullanım rekabetçiliği zorluyor

OSD Başkanı, sektörde yatırımların sürdüğünü ancak kapasite kullanımının rekabetçilik açısından yeterli seviyede olmadığını dile getirdi. 2025’te toplam üretim kapasitesinin 2 milyon adetten 2,2 milyon adede yükseltildiğini belirten Eroldu, buna karşın kapasite kullanım oranının yüzde 67 seviyesinde kaldığını açıkladı.

“Yatırım yapıyoruz ama yüzde 67–70 bandında kapasiteyle çalışmak rekabetçilik açısından ideal değil” diyen Eroldu, kapasite kullanımının artırılmasının hem maliyetler hem de yerli payı açısından kritik olduğunu vurguladı.

Türkiye Avrupa’nın ilk 5 otomotiv pazarı arasında

Eroldu, iç pazar ve ihracat verilerinin Türkiye’yi Avrupa otomotiv pazarında üst sıralara taşıdığını da söyledi. 2025 itibarıyla Türkiye, yalnızca otomobil satışları dikkate alındığında Avrupa’nın 6’ncı, hafif ticari araçlar da eklendiğinde ise 5’inci büyük pazarı konumuna yükseldi.

“Türkiye pazarı artık Avrupa’nın en önemli otomotiv pazarlarından biri haline geldi” diyen Eroldu, bu büyüklüğün yerli üretimle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Made in EU riski ve Avrupa ile dengeli ticaret

Toplantıda Avrupa Birliği’nin gündemindeki “Made in EU” düzenlemelerine de değinen Eroldu, bu başlığın Türkiye açısından yakından takip edilmesi gereken bir risk alanı olduğunu söyledi. Türkiye’nin otomotiv ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin AB’ye yapıldığını hatırlatan Eroldu, buna karşın ticaretin karşılıklı ve dengeli olduğunu vurguladı.

“Türkiye’siz bir Avrupa otomotiv sanayisinin ayakta kalması zor” diyen Eroldu, Türkiye’nin Avrupa için tamamlayıcı bir üretim merkezi olmaya devam ettiğini belirtti.

1,2 milyar dolarlık yatırım, yüzde 4 üretim artışı

Eroldu, 2025 yılında OSD üyelerinin 1 milyar 195 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini, üretimin ise yüzde 4 artarak 1 milyon 419 bin adede ulaştığını açıkladı. Ford Otosan, Oyak Renault, Tofaş ve Hyundai’nin devam eden ve planlanan yatırımlarının önümüzdeki dönemde üretim ve ihracata olumlu yansıyacağını söyledi.

“Çözüm, daha fazla yerli üretim ve verimlilik”

OSD Başkanı Eroldu, otomobildeki dış ticaret açığı ve yerli payındaki düşüşe karşı çözümün net olduğunu vurgulayarak, “Türkiye’de otomobil yatırımlarını artırmak, verimliliği yükseltmek ve rekabet gücünü korumak zorundayız” dedi.

Eroldu, 2026 yılında risklere rağmen 2025’te elde edilen başarılı sonuçların tekrarlanabileceğini öngördüklerini de sözlerine ekledi.