Nöbetçi Eczaneler
Küresel endeks sağlayıcısı MSCI’nın Türkiye piyasasına yönelik uyarılarının ardından Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) hayata geçirdiği düzenlemeler fon ve hisse senedi piyasasında etkisini göstermeye başladı. Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine göre, 28 Ağustos’tan bu yana TEFAS’a açık 1047 yatırım fonunda toplam 128 milyar 749 milyon 127,5 bin liralık net çıkış yaşandı. Aynı dönemde yatırımcı sayısı 15 bin 817 azaldı.
SPK, MSCI’nın uyarılarının ardından yatırım fonları ve fiili dolaşım oranlarına ilişkin art arda düzenlemeler yaptı. 28 Ağustos’ta serbest fonlara yönelik önemli değişiklikler getirilirken, son olarak fiili dolaşım oranı ve pay sahipliği bildirimlerine ilişkin yeni kurallar açıklandı.
Bu süreçte fon piyasasındaki hareketlilik Borsa İstanbul’a da yansıdı. 28 Ağustos’tan itibaren BİST30 yüzde 2,73 yükselirken BİST50 yüzde 0,5 değer kazandı. Buna karşılık BİST100 yüzde 0,78, BİST500 yüzde 2,06 ve BİST100 dışı hisseleri kapsayan BİSTTUMY yüzde 4,79 geriledi.
MSCI uyarılarının ardından düzenlemeler geldi
MSCI, mayıs ayında bazı Türk şirketlerinin fiili dolaşım oranlarını pay sahipliği yapısına ilişkin soru işaretleri nedeniyle aşağı yönlü revize etti ve bazı hisseleri endekslerden çıkardı.
Haziran sonunda ise özellikle küçük ölçekli şirketlerdeki koordineli işlemler ve şeffaf olmayan fon sahipliklerinin fiili dolaşım oranlarını yapay şekilde yükseltebildiğine dikkat çekti. MSCI, kasım ayına kadar somut ve güvenilir ilerleme sağlanmaması halinde Türkiye’nin endeks sınıflandırmasına ilişkin yeni bir adım atabileceği uyarısında bulundu.
Temmuz ayında yapılan açıklamada ise Türk şirketlerinin tek tek inceleneceği ve kurallara uymayan fonların ellerindeki payların fiili dolaşıma dahil edilmeyebileceği belirtildi.
Bu gelişmelerin ardından SPK ve Takasbank tarafından düzenlemeler hayata geçirildi.
En fazla para çıkışı Pusula ve Tera fonlarında
TEFAS verilerine göre 28 Ağustos’tan bu yana 1047 fondan toplam 128 milyar 749 milyon 127,5 bin lira net çıkış gerçekleşti.
En yüksek para çıkışı 53,4 milyar lirayla Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’nda görüldü. Bu fonu 42,7 milyar lirayla Tera Portföy Birinci Serbest Fonu, 31,6 milyar lirayla Yapı Kredi Para Piyasası Serbest Fonu ve 27,4 milyar lirayla Garanti Portföy İkinci Para Piyasası Fonu takip etti.
Aynı dönemde Yapı Kredi Portföy İkinci Para Piyasası Serbest Fonu’ndan 23,6 milyar lira, Pusula Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’ndan 19,4 milyar lira, Deniz Portföy Para Piyasası Fonu’ndan ise 18,9 milyar lira çıktı.
Buna karşılık 28 Ağustos’tan bu yana 12 fona 10 milyar liranın üzerinde net para girişi gerçekleşti.
Yatırımcı sayısı 15 bin 817 azaldı
Fonlarda para çıkışının yanı sıra yatırımcı sayısında da düşüş yaşandı.
En fazla yatırımcı kaybı 48 bin 27 kişiyle Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu’nda gerçekleşti. Pusula Portföy Birinci Değişken Fonu’nda 15 bin 624, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’nda 10 bin 449, Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nda ise 6 bin 954 yatırımcı azaldı.
Toplamda TEFAS’a açık fonlardaki yatırımcı sayısı söz konusu dönemde 15 bin 817 kişi geriledi.
Bazı fonlarda kayıp yüzde 65’e yaklaştı
Düzenlemelerin ardından bazı yatırım fonlarında getirilerde de sert değişimler görüldü.
28 Ağustos’tan bu yana en yüksek kayıp yüzde 64,49 ile Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu’nda gerçekleşti. Pusula Portföy Birinci Değişken Fonu yüzde 61 gerilerken, Bulls Portföy Birinci Serbest Fonu yüzde 32,43, Bulls Portföy Voltran Katılım Serbest Fonu yüzde 32,28 değer kaybetti.
Re-Pie Portföy İkinci Hisse Senedi Serbest Fonu’nda ise aynı dönemdeki kayıp yüzde 24,54 oldu.
48,6 milyar liralık en yüksek giriş Tera fonuna
Fonların tamamında çıkış yaşanırken bazı fonlar yüksek miktarda para girişiyle öne çıktı.
28 Ağustos’tan bu yana en yüksek net para girişi 48,6 milyar lirayla Tera Portföy Hisse Senedi Fonu’nda gerçekleşti. Bu fonu 34,5 milyar lirayla Garanti Portföy ÖPY Serbest Özel Fonu ve 32,9 milyar lirayla Yapı Kredi Portföy Birinci Serbest Fonu takip etti.
Tera Portföy Para Piyasası Fonu’na da 31,2 milyar liralık net giriş oldu. Toplam 9 yatırım fonunda net para girişi 10 milyar lirayı aştı.
Aynı dönemde en yüksek getiriyi yüzde 12,87 ile Atlas Portföy Sentiment Serbest Fonu sağladı. Ak Portföy Petrol Yabancı BYF Fon Sepeti Fonu yüzde 10, Atlas Portföy Serbest Fon yüzde 9,79, Ziraat Portföy Üçüncü Serbest Fon yüzde 8,50, Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest Fonu yüzde 8,04 ve Tera Portföy Hisse Senedi Fonu yüzde 7,41 getiri sağladı.
BİST30 diğer endekslerden ayrıştı
SPK’nın fonlara yönelik düzenlemelerinin Borsa İstanbul endekslerindeki etkisi de dikkat çekti.
28 Ağustos’tan 9 Eylül saat 13.25’e kadar BİST100 yüzde 0,78, BİST500 yüzde 2,06 ve BİSTTUMY yüzde 4,79 geriledi. Buna karşılık BİST30 yüzde 2,73 yükselirken BİST50 yüzde 0,5 değer kazandı.
Fonlara getirilen hisse kısıtlamalarının BİST30 hisselerini kapsamaması nedeniyle yatırım fonlarının düzenlemelere uyum sürecinde portföylerinde BİST30 hisselerine ağırlık verdiği belirtildi. Piyasa uzmanlarına göre önceki gün bir portföy yönetim şirketinin BİST30 hisselerine yaklaşık 18 milyar liralık alım yapmasıyla aralarında banka hisselerinin de bulunduğu 5 hisse tavan seviyesine ulaştı.
Fiili dolaşım hesabında yeni dönem
SPK’nın son düzenlemesiyle pay sahipliği bildirim yükümlülüğünde de değişikliğe gidildi.
Buna göre 11 Eylül’den itibaren borsada işlem gören şirketlerin sermayesindeki pay sahipliği bildirim sınırı yüzde 5’ten yüzde 3’e indirilecek.
MKK tarafından doğrudan yüzde 3 ve üzerinde pay sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler ile serbest fonlar dahil dolaylı olarak yüzde 10 ve üzerinde pay sahibi olanların gösterildiği tablolar anlık olarak güncellenecek.
Fiili dolaşımdaki pay oranının hesaplanmasında ise MKK tarafından izlenebilen paylar esas alınacak.
Kamu tüzel kişiliğinin sahip olduğu paylar, şirket ve şirket kurucularının sahip olduğu paylar, konsolidasyona tabi ilişkili kuruluşların payları ve belirli şartlar kapsamında geri alınan paylar fiili dolaşım hesabının dışında tutulacak.
Şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların payları da fiili dolaşım dışında değerlendirilecek. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri, genel müdür ve üst düzey yöneticilerin sahip olduğu paylar ile şirketlerin sandık ve vakıflarının mülkiyetindeki paylar da kapsam dışında tutulacak.
Gözler 20 Eylül’deki endeks değişikliklerinde
Yeni fiili dolaşım hesabının ardından gözler Borsa İstanbul’a çevrildi. 20 Eylül’de yapılacak yeni endeks değişikliklerinde hisselerin güncellenen fiili dolaşım oranları dikkate alınacak.
Özellikle BİST30’a girecek ve çıkacak hisseler yakından takip edilirken, MSCI’nın kasım 2026’daki endeks incelemesi de piyasalar açısından kritik bir dönem olacak.
tclira.com