Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre tüketici fiyatları ağustosta aylık bazda yüzde 2,47 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 31,79 seviyesinde gerçekleşti. Böylece yıllık enflasyon son aylarda yüzde 30’un üzerinde seyretmeye devam etti.
Yılın kalan dört ayında aylık fiyat artışlarının ortalama yüzde 1,5 civarında gerçekleşmesi halinde yıllık enflasyonun yüzde 30’un biraz altına gerilemesi bekleniyor. Ancak Merkez Bankası’nın yıl sonu için öngördüğü yüzde 28’lik enflasyon hedefinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsizliğini koruyor.
En yüksek artış gıda, konut ve ulaştırmada
Ağustos verilerinde özellikle hane bütçesinde önemli yer tutan temel harcama gruplarındaki yıllık artışlar dikkat çekti.
Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 33,79 olurken, ulaştırmada yüzde 35,08, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 39,77 olarak kaydedildi.
Söz konusu üç ana harcama grubunun yıllık enflasyona katkısı da yüksek oldu. Gıda ve alkolsüz içecekler 8,12 puan, ulaştırma 5,89 puan, konut ve enerji grubu ise 5,03 puan katkı verdi. Böylece yüzde 31,79’luk yıllık enflasyonun 19,07 puanı yalnızca bu üç temel harcama grubundan kaynaklandı.
Gıda fiyatlarındaki yükseliş ise düşük gelirli vatandaşlar açısından daha ağır bir tablo ortaya çıkarıyor. En düşük gelir grubundaki yüzde 20’lik kesim toplam gelirin yüzde 6,4’ünü elde ederken harcamalarının yüzde 29,2’sini gıdaya ayırıyor. En yüksek gelir grubundaki yüzde 20’lik kesim ise toplam gelirin yüzde 48’ine sahip ve bütçesinin yüzde 12,4’ünü gıdaya harcıyor.
Asgari ücretlinin alım gücü geriledi
Yüksek enflasyon asgari ücretlinin reel gelirindeki kaybı da artırdı. Asgari ücret 28 bin 75 lira seviyesinde kalırken, aralık ayında bu ücretle alınabilen mal ve hizmet sepetinin ağustos ayında yaklaşık 34 bin 271 liraya yükseldiği hesaplandı.
Buna göre asgari ücretlinin enflasyon karşısındaki kaybı ağustos itibarıyla 6 bin 196 liraya ulaştı.
Kiralarda artış enflasyonu aştı
Konut maliyetlerindeki yükseliş de dikkat çekti. TÜİK’in 12 aylık ortalama enflasyon verisine göre kiralarda uygulanabilecek tavan zam oranı yüzde 31,79 olarak hesaplandı.
Buna karşılık gerçek kira kaleminde ağustosta aylık artış yüzde 3,04 oldu. Kiralardaki yıllık artış ise yüzde 43,10’a ulaştı. Böylece gerçek kira artışı ile tavan zam oranı arasında 11,31 puanlık fark oluştu.
Eğitim masrafları da arttı
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde eğitim harcamalarındaki yükseliş de enflasyon verilerine yansıdı. Eğitim grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 53,44 olarak hesaplandı.
Eğitim harcamalarındaki aylık artış ise yüzde 8,62 oldu. Bu yükselişin aylık enflasyona katkısı 0,17 puan, yıllık enflasyona katkısı ise 1,14 puan olarak gerçekleşti.
Türkiye’de enflasyon Avrupa’nın üzerinde
Türkiye’nin yıllık enflasyon oranı, Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında yüksek seviyesini korudu. Yıllık enflasyonda Türkiye’ye en yakın Avrupa ülkesi yüzde 8,2 ile Romanya oldu.
Küresel ölçekte ise Venezuela, İran ve Arjantin’in ardından Türkiye yüksek enflasyon oranına sahip ülkeler arasında yer aldı.
TÜİK verileriyle ilgili hukuk mücadelesi AİHM’e taşındı
Emekli Danıştay hakimi Önder Tekin, TÜİK’in açıkladığı enflasyon verilerinin gerçeği yansıtmadığı iddiasıyla yürüttüğü hukuk mücadelesini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşıdı.
Yaklaşık üç buçuk yıldır devam eden süreçte Tekin’in açtığı davalar Danıştay, Ankara İdare Mahkemesi, istinaf ve Anayasa Mahkemesi aşamalarında sonuçlandı. Hukuki yolların tükendiğini belirten Tekin, başvurusunu AİHM’e yaptığını açıkladı.
Tekin, TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranlarının emeklilerin ve çalışanların gelirlerini doğrudan etkilediğini savunarak açıklanan rakamların gerçek hayat pahalılığını yansıtmadığını belirtti.
tclira.com


