Emekli maaşlarına bloke konusunda önemli bir gelişme yaşandı. Yargıtay, emekli maaşlarının bankalar tarafından bloke edilmesine ilişkin tartışmalara son noktayı koyan bir içtihat birleştirme kararı aldı. Karara göre, emeklinin açık rıza ve onay vermesi halinde tüketici kredisi borçları nedeniyle maaşına bloke konulabilecek.
Rıza olmadan haciz yine mümkün değil
Karara göre, bankalar yalnızca emekli bireyin açık onayı ve rızası bulunan kredi sözleşmeleri çerçevesinde maaşa bloke koyabilecek. Daha önce bazı bankalar bu işlemi uygulasa da yapılan itirazlar üzerine haciz ve bloke kaldırılıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, bu tür anlaşmalar geçerli hale geldi.
Kredi sözleşmelerinde dikkatli olunmalı
Uzmanlar, emeklileri kredi çekerken sözleşme maddelerini dikkatle okumaları konusunda uyarıyor. Sözleşmeye verilen her onay, maaşın bir kısmının ya da tamamının kredi ödemeleri için kullanılmasına yol açabilir. Ancak toplu sözleşme şartları nedeniyle, emeklinin onay vermeden kredi kullanması da çoğu zaman mümkün olmayabiliyor.
Anayasa ve kanun arasında yorum farkı
Yargıtay kararında Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan “çalışma ve sözleşme hürriyeti” hükmü dayanak gösterildi. Buna karşın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesi emekli maaşlarının haczedilemeyeceğini açıkça belirtiyor. Ancak aynı maddeye 2009 yılında eklenen bir fıkra, emeklinin muvafakat vermesi halinde haczin mümkün olabileceğini söylüyor.
Bloke oranı belirsiz
Yeni kararla birlikte, emeklinin rızasıyla maaşına bloke konulabileceği netleşse de, bloke oranının ne olacağı konusunda bir açıklık bulunmuyor. Örneğin 20 bin lira maaş alan bir emeklinin, 23 bin liralık kredi ödemesi durumunda maaşının tamamına mı yoksa bir kısmına mı bloke konulacağı belirsizliğini koruyor. Bu durumun ilerleyen süreçte yeni hukuki ihtilaflara yol açabileceği belirtiliyor.
Resmi Gazete’de yayımlandı
Bazı Yargıtay üyelerinin itirazlarına rağmen içtihat birleştirme kararı oy çokluğuyla kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kararla birlikte bankaların emekli maaşlarına yönelik uygulamaları da yeni bir döneme girmiş oldu.
