Nöbetçi Eczaneler
En düşük emekli maaşının yaklaşık yüzde 19 artışla 20 bin liraya yükseltilmesiyle birlikte bu yılın ilk yarısında tahminen 5 milyona yakın emekli aynı maaşı alıyor olacak. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) detaylı verileri paylaşmıyor olsa da, sosyal güvenik uzmanları eldeki verilerden bu sayılara ulaşabiliyorlar. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın köşesinde paylaştığı aşağıdaki tabloda en düşük emekli maaşı uygulamasının zaman içinde ne kadar geniş bir kitleyi kapsar hale geldiği görülüyor.
Önceki yazılarımda da belirttiğim üzere, en düşük maaş uygulaması geçmişte yüksek miktarda prim yatırmış olan emekliler için büyük bir haksızlık yaratıyor. Bunun da ötesinde, bu uygulama mevcut haliyle günümüzde çalışma hayatında olanları da düşük prim ödemeye teşvik ediyor. Bu da gelecekte sosyal güvenlik sistemimizin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir probleme dönüşebilir. Taban aylık uygulaması konusunda muhalefetin yaklaşımını da eleştirmiştim. Zira en düşük emekli maaşının daha da yükseltilmesine yönelik baskılar sistemin daha da çarpık hale gelmesinden başka bir sonuç doğurmaz. Aşağıdaki görselde de görüldüğü üzere, bugün taban aylığı 25 bin liraya çıkarırsanız, emeklilerin yarısından fazlasının aynı maaşı almasına sebep olursunuz.
Maaş düzeyleri ve taban aylık uygulamasına dair düşüncelerini dile getiren çoğu uzman ve sade vatandaş, 3600 gün prim yatıranlarla 8-9 bin gün prim yatıranlara neredeyse aynı aylığı veren mevcut uygulama yerine, emeklilerin tamamının faydalanacağı, eşit oranlı maaş artışlarının yapılması gerektiğini söylüyor. Prim-maaş dengesinin bozulmaması ve adaletin sağlanması için en düşük maaş uygulamasının amacını aşmayacak şekilde revize edilmesi gerekiyor.
20 bin liralık taban aylık kararından sonra yükselen itiraz sesleri Ankara’dan da duyulmuş olmalı ki, önümüzdeki dönemde geçmişte ödenen prim miktarlarının çok daha belirleyici olacağı bir sisteme dönüş için hazırlıklar yapıldığı söylenmeye başladı. Yine Türkiye Gazetesi’nden İsa Karakaş’ın bildirdiği üzere, kurulacak yeni sistemde SGK ve Aile Bakanlığı’nın veri tabanlarının entegre edilmesiyle birlikte öncelikle ihtiyaç sahibi aileler belirlenecek.
Hanehalkı gelirlerinin hesaplanması sonrasında sadece maddi durumu kötü olan kişilerin emekli maaşına destek sağlanacak. Bu desteğin nasıl yapılacağı tam olarak netleşmiş değil; ancak nakdi yardımların yanı sıra kira ve fatura desteklerinin ve sosyal konutlardan faydalanma olanaklarının devreye girmesi söz konusu.
Görünen o ki, mevcut uygulamanın belli bir kitleyi memnun ederken daha geniş bir kitleyi mutsuz ettiği Saray tarafından tespit edilmiş durumda. Hem daha adaletli hem de seçmenler nezdinde daha popüler olacak bir emekli maaşı düzenine geçiş muhtemelen bir sonraki genel seçime kadar tamamlanacaktır. O güne kadar emeklilerin taban aylığı 20 bin liranın çok üzerine çıkmazsa şaşırmayalım.