Nöbetçi Eczaneler
Türkiye ekonomisi uzun süredir zorlu bir dönemden geçiyor. Yüksek finansman maliyetleri, enflasyon, artan işletme giderleri ve geleceğe ilişkin belirsizlikler, yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor. Özellikle uzun vadeli yatırımların finansmanı giderek zorlaşırken, pek çok şirket yeni projelerini ertelemek ya da mevcut faaliyetlerini korumaya odaklanmak zorunda kalıyor.
Ancak bütün bu olumsuzluklara rağmen Türkiye’nin geleceğine yatırım yapmayı sürdüren şirketler de var. Üstelik bu yatırımların bir bölümü, ülkenin en önemli ekonomik sorunlarından biri olan döviz ihtiyacının karşılanmasına doğrudan katkı sağlayabilecek alanlarda gerçekleştiriliyor.
Turizm bunların başında geliyor.
Türkiye, sahip olduğu doğal güzellikler, tarihi mirası, coğrafi konumu ve gelişmiş konaklama altyapısıyla dünyanın önde gelen turizm ülkelerinden biri. Ancak turizmin Türkiye açısından önemi yalnızca milyonlarca yabancı ziyaretçiyi ağırlamaktan ibaret değil.
Turizm aynı zamanda döviz geliri, istihdam, bölgesel kalkınma ve hizmet ihracatı anlamına geliyor. Otellerden restoranlara, ulaştırmadan perakendeye, tarımdan sağlık hizmetlerine kadar çok geniş bir ekonomik faaliyet alanını besliyor.
Özellikle Türkiye gibi üretiminde ithal enerjiye, ara mallarına ve teknolojiye önemli ölçüde bağımlı bir ekonomi için turizmden elde edilen döviz geliri stratejik önem taşıyor.
Türkiye’nin 65 milyar dolarlık turizm gücü
Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre 2025 yılında turizm gelirleri yüzde 6,8 artarak 65,2 milyar dolara ulaştı. Ülkemizi ziyaret edenlerin sayısı ise yaklaşık 63,9 milyon oldu. Ziyaretçi başına ortalama harcama 1.008 dolara yükseldi. Bu rakamlar, turizmin Türkiye ekonomisindeki ağırlığını açıkça ortaya koyuyor.
Ancak bu tabloya yalnızca ziyaretçi sayısı üzerinden bakmak doğru değil. Çünkü Türkiye’nin turizmde bundan sonraki hedefi daha fazla insanı ağırlamak kadar, gelen ziyaretçiye daha yüksek katma değerli hizmetler sunmak olmalı.
Bir turistin Türkiye’de geçirdiği süre, tercih ettiği konaklama tesisi, gastronomi deneyimi, kültürel etkinliklere katılımı ve aldığı diğer hizmetler doğrudan turizm gelirlerini etkiliyor.
Nitekim 2026 yılının ikinci çeyreğinde turizm gelirlerinin yüzde 2,6, ziyaretçi sayısının ise yüzde 5,1 gerilemesi, sektörün küresel gelişmelere ve talep koşullarına ne kadar duyarlı olduğunu gösterdi.
Dolayısıyla turizmde nicelik kadar niteliği de konuşmak gerekiyor.
Sağlık turizminde Türkiye’nin önündeki fırsat
Turizmin en dikkat çekici büyüme alanlarından biri sağlık turizmi.
Dünyada yaşlanan nüfus, gelişmiş ülkelerde artan tedavi maliyetleri, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar ve uzun bekleme süreleri, insanların tedavi amacıyla başka ülkelere seyahat etmesini giderek yaygınlaştırıyor.
Türkiye ise bu alanda önemli avantajlara sahip. Yetişmiş sağlık personeli, özel hastane yatırımları, modern tıbbi altyapı, uluslararası uçuş bağlantıları ve birçok ülkeye göre rekabetçi tedavi maliyetleri bunların başında geliyor.
Uluslararası Sağlık Hizmetleri AŞ’nin (USHAŞ) verilerine göre Türkiye, 2024 yılında sağlık turizmi ve turistiğin sağlığı kapsamında yaklaşık 1,5 milyon kişiye hizmet verdi. Bu alandan elde edilen gelir 3 milyar doları aştı. 2019 yılında yaklaşık 1,46 milyar dolar olan gelir, beş yılda iki katından fazla büyüdü.
Küresel pazarın büyüklüğüne ilişkin tahminler ise kullanılan tanıma göre değişiyor. Grand View Research, yalnızca tıbbi amaçlı seyahatleri kapsayan medikal turizm pazarının 2025 yılında 34 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını tahmin ediyor. Aynı araştırmaya göre Türkiye’nin bu tanımla hesaplanan pazardaki payı yüzde 13,5 seviyesinde. Bu oran araştırma kuruluşunun tahmini olup resmî bir uluslararası pazar payı değil.
Bu veriler, Türkiye’nin sağlık turizminde önemli bir uluslararası oyuncu haline geldiğini gösteriyor. Ancak potansiyel yalnızca estetik operasyonlardan, saç ekiminden veya diş tedavilerinden ibaret değil. İleri cerrahi, rehabilitasyon, yaşlı sağlığı ve uzun süreli bakım hizmetleri de gelecekte daha fazla önem kazanacak.
Burada üzerinde durulması gereken bir başka alan ise sağlık turizmini tamamlayan spa ve wellness hizmetleri.
Dünyada trilyon dolara yaklaşan wellness pazarı
Sağlık turizmi ile wellness turizmini birbirinden ayırmak gerekiyor. Sağlık turizmi daha çok tıbbi tedavi ve sağlık hizmetleri için yapılan seyahatleri kapsarken wellness turizmi, fiziksel ve zihinsel iyi oluşu destekleyen dinlenme, spa, termal uygulamalar ve benzeri deneyimlere odaklanıyor.
Grand View Research’ün tahminine göre küresel wellness turizmi pazarı 2025 yılında yaklaşık 990 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı. 2035 yılına kadar 2,4 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor. Bunlar gerçekleşmiş resmî istatistikler değil, uluslararası bir araştırma kuruluşunun pazar tahminleri.
Bu büyüklük, turizm sektöründe yaşanan dönüşümü anlamak açısından önemli.
Artık dünyanın birçok yerinde insanlar yalnızca yeni şehirler görmek, denize girmek veya tarihi mekânları ziyaret etmek için seyahat etmiyor. Sağlıklı yaşam, dinlenme, yenilenme, gastronomi ve kişiselleştirilmiş deneyimler de seyahat tercihlerinde giderek daha fazla yer tutuyor.
Türkiye’nin termal kaynakları, doğal güzellikleri, kültürel mirası ve konaklama altyapısı düşünüldüğünde bu pazardan daha fazla gelir elde etmesi mümkün.
Ancak bunun için geleneksel turizm anlayışının ötesine geçmek, uluslararası standartlarda hizmet sunmak ve uzun vadeli yatırımları teşvik etmek gerekiyor.
Kapadokya’da turizmin geleceğine yapılan yatırım
Bütün bu gelişmeleri değerlendirirken Kapadokya’daki bir yatırım üzerinde özellikle durmak istiyorum.
Türkiye’de turizm yatırımı denildiğinde genellikle Antalya, Bodrum, İstanbul ve Ege kıyıları akla geliyor. Oysa Anadolu’nun sahip olduğu tarihi, kültürel ve doğal zenginlikler, turizmde çok daha geniş bir ekonomik potansiyel barındırıyor.
Kapadokya bunun en güzel örneklerinden biri.
Peribacaları, yer altı şehirleri, tarihi yerleşimleri ve benzersiz coğrafyasıyla dünyanın farklı ülkelerinden ziyaretçi çeken Kapadokya, Türkiye’nin uluslararası turizmdeki en güçlü markaları arasında bulunuyor.
Geçtiğimiz günlerde Tarman Grubu’nun Nevşehir’in Uçhisar bölgesinde hayata geçirdiği Fortuna of Cappadocia, Autograph Collection yatırımını bir grup gazeteci ile birlikte inceledik.
(Remzi Özdemir ve Murat Muratoğlu ile birlikte çok keyifli bir video çektik. Onun da linkini bırakıyorum: https://www.youtube.com/watch?v=qYYFBI2VE3o )
Marriott International’ın Autograph Collection markası altında Temmuz 2026’da açılan otel, 125 oda ve süitin yanı sıra 28 özel villadan oluşuyor. Tesiste gastronomi alanları, etkinlik mekânları ve yaklaşık 1.112 metrekarelik spa ve wellness merkezi bulunuyor.
Burada dikkatimi çeken yalnızca otelin büyüklüğü veya uluslararası bir markanın çatısı altında faaliyet göstermesi değil.
Asıl önemli olan, ekonomik koşulların bu kadar zorlaştığı bir dönemde özel sektörün Anadolu’da uzun vadeli bir turizm yatırımına kaynak ayırması.
Yüksek faizler, artan inşaat maliyetleri, personel giderleri ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar düşünüldüğünde bu tür yatırımların ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılıyor.
Üstelik bir otel yatırımı yalnızca otelin kendisiyle sınırlı değil. Yerel üreticilerden gıda tedarikçilerine, ulaştırma şirketlerinden turizm acentelerine kadar geniş bir ekonomik çevreye iş imkânı yaratabiliyor.
Kapadokya’da yapılacak nitelikli yatırımlar, doğru planlandığında bölgeye gelen turistlerin konaklama süresini uzatabilir, ziyaretçi başına harcamayı artırabilir ve turizm gelirlerinin daha geniş bir kesime yayılmasını sağlayabilir.
Sanitas ile konaklamanın ötesine geçen turizm anlayışı
Fortuna of Cappadocia’da dikkatimi çeken bir başka konu da Sanitas SPA & Wellness markasının yatırımın bir parçası olması.
Sanitas’ın kurucusu Dr. Şebnem Akman Balta, uzun yıllardır turizm, otelcilik ve wellness alanında faaliyet gösteriyor. Aynı zamanda sağlık ve medikal turizm alanındaki Medulux Health & Travel markasının da kurucusu.
Şebnem Hanım ile yıllar önce görev yaptığı STK’larda tanışmıştık. Ülke ekonomisine ve topluma katkı sağlayacak adımlar atılması için çalışıyordu. Halen de bu inançla hareket ediyor.
Dr. Şebnem Akman Balta, başta turizm olmak üzere hangi sektörlerde neler yapılabileceğini inceliyor, araştırıyor ve bunu ilgili kişi ve kurumlarla paylaşıyor.
Elinden kitap düşürmeyen Şebnem Hanım, kitaplardan aldığı notlarla yeni yeni fikirler geliştiriyor.
Sanitas’ı da bu vizyonla büyütüp yaygınlaştırıyor.
***
Sanitas’ın Kapadokya’daki bu yatırımda yer alması, turizmin yalnızca konaklama üzerinden değil, iyi yaşam ve kişiselleştirilmiş hizmetler üzerinden de gelişebileceğini gösteriyor.
Çünkü günümüzde turistlerin beklentileri değişiyor. İnsanlar ziyaret ettikleri bölgenin tarihi ve doğal güzelliklerini görmek kadar, kendilerine zaman ayırmak, dinlenmek, yenilenmek ve farklı deneyimler yaşamak da istiyor.
Bu durum, özellikle Kapadokya gibi kültür ve doğa turizmiyle öne çıkan bölgeler için önemli bir fırsat.
Bölgeye gelen bir ziyaretçinin yalnızca bir gece konaklamasıyla birkaç gün boyunca farklı hizmetlerden yararlanması arasında ekonomik açıdan büyük fark var.
Konaklama, gastronomi, spa, wellness ve kültürel deneyimlerin birlikte sunulması, turizm gelirlerinin çeşitlenmesine katkı sağlayabilir.
Elbette burada belirleyici olan yalnızca lüks tesislerin sayısının artması değil. Sunulan hizmetin kalitesi, çalışanların niteliği, uluslararası standartlara uyum ve bölgenin doğal dokusunun korunması da büyük önem taşıyor.
Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla katma değer
Türkiye’nin turizmde önünde önemli fırsatlar bulunuyor. Ancak bu fırsatların değerlendirilebilmesi için bazı alışkanlıkların değişmesi gerekiyor.
Öncelikle turizmin yalnızca yaz aylarına ve kıyı bölgelerine yoğunlaşan bir sektör olmaktan çıkarılması gerekiyor. Kültür turizmi, sağlık turizmi, termal turizm, gastronomi ve wellness alanlarında yapılacak yatırımlar, turizm faaliyetlerinin yılın tamamına yayılmasını sağlayabilir.
İkinci olarak, ziyaretçi sayısındaki artış kadar ziyaretçi başına gelirin yükselmesine de odaklanmalıyız. Türkiye’nin daha ucuz tatil sunan bir ülke olarak değil, kaliteli ve farklı deneyimler sunan bir destinasyon olarak konumlanması gerekiyor.
Üçüncü olarak, sağlık turizminde uluslararası güvenin güçlendirilmesi şart. Akreditasyon, denetim, hasta güvenliği, sağlık sigortası anlaşmaları ve nitelikli insan kaynağı bu alanın sürdürülebilir büyümesi için belirleyici olacak.
Bütün bunların yanında özel sektör yatırımlarının önündeki finansman engellerinin azaltılması, uzun vadeli projelerin desteklenmesi ve yatırım ortamında öngörülebilirliğin sağlanması gerekiyor.
Çünkü turizm yatırımları yalnızca bugünün ekonomik koşullarına göre değerlendirilemez. Bir otel, sağlık tesisi veya wellness merkezi, yıllar boyunca faaliyet gösterecek ve bulunduğu bölgenin ekonomik hayatını etkileyecek yatırımlardır.
Geleceğe yatırım yapmaktan vazgeçmemeliyiz
Türkiye’nin ekonomik sorunları ortada. Yüksek enflasyon, finansman maliyetleri, gelir dağılımındaki bozulma ve yatırım ortamındaki belirsizlikler, ekonominin pek çok alanında ciddi sorunlar yaratıyor.
Ancak ekonomik sıkıntılardan çıkışın yolu yalnızca enflasyonun düşmesinden veya finansal göstergelerin iyileşmesinden geçmiyor.
Aynı zamanda üretimin, istihdamın, hizmet ihracatının ve uzun vadeli yatırımların güçlendirilmesi gerekiyor.
Turizm bu açıdan Türkiye’nin en önemli avantajlarından biri.
2025 yılında 65 milyar doları aşan turizm geliri, sektörün ülke ekonomisi için taşıdığı önemi gösteriyor. Sağlık turizminde ulaşılan 3 milyar dolarlık gelir ve dünyada hızla büyüyen wellness pazarı ise önümüzdeki yıllarda değerlendirilebilecek fırsatlara işaret ediyor.
Kapadokya’daki Fortuna of Cappadocia ve Sanitas yatırımlarını da bu geniş çerçevede değerlendirmek gerekiyor.
Bu yatırımların ticari başarısını zaman gösterecek. Ancak Türkiye’nin turizmde farklılaşmaya, Anadolu’nun ekonomik potansiyelini değerlendirmeye ve daha yüksek katma değerli hizmetler üretmeye ihtiyacı olduğu açık.
Türkiye’nin turizmde asıl hedefi yalnızca daha fazla turist ağırlamak değil, sahip olduğu eşsiz zenginlikleri daha yüksek ekonomik değere dönüştürmek olmalı.
Bunun için de ekonomik zorluklara rağmen geleceğe yatırım yapan girişimcilerin ve şirketlerin varlığı önemli.
Çünkü Türkiye’nin geleceğini yalnızca bugünün ekonomik sorunları değil, bu sorunların ortasında gerçekleştirilen yatırımlar da şekillendirecek.