Nöbetçi Eczaneler
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), hızla yaşlanan nüfusların Avrupa ekonomilerinin büyüme potansiyelini tehdit ettiğini açıkladı. EBRD’nin yıllık raporunda, dünya genelinde yavaşlayan nüfus artışının ve yaşlanan toplumların ekonomik büyüme için giderek daha büyük bir engel hâline geldiği vurgulandı. Raporda, demografik değişimlerin birçok ülkede yaşam standartlarını şimdiden düşürmeye başladığı, özellikle yükselen Avrupa ekonomileri için durumun daha ciddi olduğu belirtildi.
“Demografi yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor”
Bankanın Başekonomisti Beata Javorcik, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Demografi bugün bile yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor. Gelecekte ise GSYH büyümesi üzerinde çok daha güçlü bir ters rüzgar esecek” dedi. Javorcik, eski komünist ülkelerin “zenginleşemeden yaşlandığını” ifade ederek, bu ülkelerde ortanca yaşın 37’ye ulaştığını ve kişi başına düşen gelirin 10 bin dolar civarında olduğunu söyledi. Bu seviyedeki gelişmiş ülkelerdeki kişi başına gelir ise söz konusu rakamın dört katına ulaşıyor.
Raporda, doğum oranlarındaki düşüşün nedenleri arasında değişen toplumsal normlar, kadınların kariyer gelirinde yaşadığı kayıplar ve ekonomik güvensizlikler gösterildi. EBRD ülkelerinin çoğunda doğumu teşvik eden politikalar bulunsa da Javorcik, bu önlemlerin kalıcı bir etki yaratmadığını belirtti.
“Mevcut emeklilik sistemlerinin yükünü gençler taşıyacak”
Düşen doğumları telafi edecek ölçekte göçün birçok ülkede siyasi olarak kabul görmediği vurgulanan raporda, toplumların yapay zekayı verimlilik artırıcı bir araç olarak kullanma konusunda da temkinli davrandığı ifade edildi.
Javorcik’e göre ülkelerin elindeki en güçlü araç, insanların daha uzun süre çalışmasını sağlamak. Bunun için yeniden beceri kazandırma programları ve emeklilik sistemlerinde reformlar yapılması gerekiyor. Javorcik, gençleri bilgilendirmenin önemine dikkat çekerek, “Gençler bugünkü demografik eğilimlerin yarın kendileri için ne anlama geldiğini yeterince fark etmiyor. Mevcut emeklilik sistemlerinin yükünü onlar taşıyacak” dedi.
Raporda, yaşlanan nüfusun siyasi sonuçlarına da değinildi. Doğum oranlarını artırmaya yönelik politikaların veya göç kabulünün siyasi açıdan popüler olmadığı, liderlerin de ortalama 60 yaşla nüfustan daha hızlı yaşlandığı kaydedildi. Otoriter yönetimlerde bu fark 26 yıla kadar çıkmış durumda.
EBRD, genç ve hızlı büyüyen ülkeler için de uyarıda bulundu. Bankanın en yeni üyesi Nijerya gibi ülkelerde demografik fırsat penceresinin kısa sürede kapanacağı belirtilerek, bu ülkelerin istihdam yaratmaya ve özel sektörü büyütmeye öncelik vermesi gerektiği vurgulandı.