Nöbetçi Eczaneler
ABD’nin en büyük şirketlerinde üst düzey yönetici ücretleri 2025’te tarihi seviyelere ulaştı. S&P 500 şirketlerinde Elon Musk’ın sıra dışı paketi hesaba katılmadığında CEO’ların ortalama yıllık geliri yüzde 21 artarak 22,8 milyon dolara çıktı. Musk’ın Tesla’daki ücret paketi ise tabloyu tamamen değiştirerek CEO ortalamasını 340,1 milyon dolara taşıdı.
Bu rakamlar, ABD’de şirketlerin üst yönetim ile çalışanlar arasındaki gelir makasının ne kadar açıldığını da ortaya koyuyor. AFL-CIO verilerine göre Musk’ın Tesla paketi hariç tutulduğunda, S&P 500 şirketlerinde bir CEO ortalama bir çalışandan 312 kat daha fazla kazandı. 2024’te 285 kat olan farkın bir yılda daha da büyümesi dikkat çekti.
Rekorun merkezinde Musk var
CEO ücretlerindeki artışın en çarpıcı örneği Tesla CEO’su Elon Musk oldu. Tesla hissedarları, Musk için hazırlanan ve performans hedeflerinin tamamının gerçekleşmesi halinde 1 trilyon dolara kadar ulaşabilecek ücret paketini onayladı.
Musk’ın Tesla’daki paketi hesaba katıldığında S&P 500 şirketlerindeki CEO başına düşen ortalama ücret 340,1 milyon dolara yükseliyor. CEO ile çalışan arasındaki gelir farkı da bu durumda 5 bin 387 kata çıkıyor.
Bu nedenle Musk’ın paketi yalnızca bir yöneticinin yüksek kazancı olarak değil, ABD’de CEO ücretlerinin belirlenmesinde yeni bir çıta olarak değerlendiriliyor.
Musk etkisi diğer şirketlere de yansıyor
AFL-CIO Genel Sekreter Saymanı Fred Redmond’a göre Musk için oluşturulan ücret paketleri, diğer şirketlerin yönetim kurulları açısından CEO ücretlerini belirlerken referans noktası haline geliyor.
Bu durum, üst düzey yöneticilerin ücretlerinin yalnızca şirket performansına bağlı olarak değil, diğer şirketlerdeki CEO paketleriyle karşılaştırılarak da yukarı doğru hareket etmesi riskini gündeme getiriyor.
Ücret artışlarının çalışan gelirlerinden çok daha hızlı gerçekleşmesi ise tartışmanın diğer boyutunu oluşturuyor. ABD’de çalışanların ortalama yıllık ücreti Mayıs 2025 itibarıyla 69 bin 770 dolar olurken, bu rakam yıllık bazda yalnızca yüzde 3 arttı.
CEO ücretlerindeki yüzde 21’lik artışla çalışan ücretlerindeki yüzde 3’lük artış arasındaki fark, gelir dağılımındaki makasın neden büyüdüğünü açıkça gösteriyor.
Musk yalnız değil
Rekor ücret tartışması yalnızca Tesla ile sınırlı değil. Goldman Sachs CEO’su David Solomon, 2025 yılı için büyük bir elde tutma ödülünün de dahil olduğu 118,9 milyon dolarlık ücret paketine sahip oldu.
Welltower CEO’su Shankh Mitra için hazırlanan paket ise çok daha yüksek bir seviyeye ulaştı. Mitra’nın önümüzdeki 10 yıllık ücretlerinin önemli bölümünü kapsaması planlanan paket 821 milyon dolar değerinde.
Ancak bu paket hissedarlardan güçlü destek alamadı. Oylamaya katılan hisselerin yalnızca yüzde 19’u paketi destekledi. Bu durum, şirketlerin yüksek CEO ücretleri konusunda hissedarlar arasında da görüş ayrılıklarının bulunduğunu gösterdi.
Çalışanlar açısından tablo farklı
CEO ücretlerindeki hızlı yükseliş, çalışanların gelirleriyle karşılaştırıldığında daha çarpıcı hale geliyor.
S&P 500 şirketlerinde CEO ile çalışan arasındaki ücret farkının bir yılda 285 kattan 312 kata yükselmesi, şirketlerde yaratılan ekonomik değerin nasıl paylaşıldığı tartışmasını yeniden gündeme getiriyor.
AFL-CIO ise bu tabloyu yalnızca şirketlerin ücret politikalarıyla açıklamıyor. Kurum, yapay zekânın yükselişi ve çalışma hayatındaki düzenlemelerin yanı sıra sendikalaşma girişimleri üzerindeki baskıların da çalışanların pazarlık gücünü etkilediğini savunuyor.
Hissedarlar yüksek ücretlere büyük ölçüde onay veriyor
CEO ücretlerinin yükselmesine rağmen hissedarların önemli bölümünün bu paketlere destek vermesi de dikkat çekiyor. S&P 500 şirketlerinde CEO ücretlerine ilişkin danışma niteliğindeki oylamalarda ortalama destek oranı, haziran sonu itibarıyla yüzde 90,6 oldu.
Bu tablo, CEO ücretlerinin kamuoyunda tartışmalı olmasına karşın şirket hissedarlarının büyük bölümünün mevcut ücret politikalarına destek vermeyi sürdürdüğünü gösteriyor.
tclira.com