Nöbetçi Eczaneler
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayınladığı verilere göre, merkezi yönetim bütçesi 2024 yılında 2 trilyon 106 milyar lira açık verdi. 8 trilyon 671 milyar liralık bütçe gelirlerinin içindeki en büyük kalem olan vergi gelirleri 7 trilyon 305 milyar lira olarak hesaplandı. Bu vergilerin yüzde 66’sı dolaylı -yani yapılan harcamalara bağlı olarak toplanan- vergilerden, yüzde 34’ü ise dolaysız (diğer bir deyişle, doğrudan) vergilerden oluştu. Dolaysız vergi kategorisine giren Gelir Vergisi’nin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 21, Kurumlar Vergisi’nin payı ise yüzde 12 oldu. Dolaylı vergilerden KDV ve ÖTV’nin toplamının toplam vergi gelirlerine oranı yüzde 52 olarak gerçekleşti.
Gelir Vergisi kapsamında toplanan verginin yüzde 93’ü kaynakta kesinti yolu ile, buna karşılık sadece yüzde 5’i beyanname yolu ile tahsil edildi. 2024 yılında vergi tahsilat hedefinin tutmamasının en büyük nedeni Kurumlar Vergisi miktarının beklenenden daha düşük gerçekleşmesiydi. Bu kalemde tahsilat hedefinin ancak yüzde 69’una ulaşılabildi. Bunun nedeni ‘enflasyon düzeltmesi’ uygulaması nedeniyle şirketlerin tahmin edilenden daha az vergi ödemiş olması.
Vergi tahsilatına dair dikkat çekici bir durum, geçtiğimiz yıl ücretlilerden kesinti yoluyla tahsil edilen 888 milyar liralık Gelir Vergisi’nin, bu ücretlileri istihdam eden 1,2 milyona yakın Kurumlar Vergisi mükellefinin ödediği 890 milyar liralık vergi tutarıyla hemen hemen aynı büyüklükte olması. Vergi tahsilatındaki dolaylı-dolaysız ve çalışan–işveren ayrımlarına ilişkin genel tablo 2025 yılında da görülmeye devam edecek. Zira, tüketiciler tükettikçe vergi öderken, Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri ise kendilerine tanınan indirim, istisna ve muafiyetlerin tadını çıkarmaya devam edecekler.
Yukarıdaki bilgileri vergi/maliye camiasının saygın ismi, akademisyen ve Orduspor futbol kulübü eski başkanlarından Dr. Nedim Türkmen‘in Sözcü gazetesindeki 20 Ocak 2025 tarihli son köşe yazısından derledim. Ne yazık ki bundan sonra Nedim Türkmen’in yazı ve yorumlarından faydalanma şansınız olmayacak. Çünkü Nedim Bey, eşi ve iki çocuğuyla birlikte Kartalkaya’daki yangın faciasında hayatını kaybetti.
Bozuk bir idari sistemin yol açtığı akılalmaz yanlışlık ve ihmaller, aralarında Türkmen ailesinin 4 bireyinin de olduğu 78 vatandaşımızı trajik bir şekilde hayattan kopardı. Bu müessif olaya ve yaşanmasına neden olan sisteme dair söylenebilecek çok şey var ama, son zamanlarda gittikçe daha sık kullandığımız bir kalıpla bitirelim yazıyı: Söyleyecek çok şey var ama…