Bayram ikramiyesi skandalı: 4 bin TL'lik utanç

tclira.com ÖZEL/ Kemal Arda Ayvalıoğlu

Emekli bayram ikramiyelerinde beklenen artış gerçekleşmezken, geçim sorunları da katlanarak artıyor. Aldıkları maaşla temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta güçlük çeken emekliler, bayramda elini öpmeye gelen torunlarına harçlık veremiyor. Çoğu emekli ise yaşına ve hastalıklarına rağmen çareyi çalışmakta buluyor. Konuya ilişkin tclira’ya değerlendirmelerde bulunan İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı İpek Özkal Sayan, emeklilerin uzun yıllar çalışma hayatına katkı sunduğunu hatırlatarak, ikramiyelerdeki mevcut tutarın yetersiz kaldığını dile getirdi.

4 bin lira olarak belirlenen bayram ikramiyesinin günümüz ekonomik koşullarında bayram harcamalarını karşılamadığını ifade eden Sayan sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu tablo, hükümetin emekliye bakışını tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktadır. 4 bin lira bugün ne marketten bayram alışverişi yapmaya ne de bayram hediyesi almaya yetecek bir rakamdır. Emeklilerimiz, onlarca yıl bu ülkenin kalkınması için alın teri dökmüş insanlardır. Bayramda onlara yapılacak en asgari jesti bile layıkıyla yapmaktan kaçınmak, sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz. Bugün gelinen noktada, hayat pahalılığı ve temel ihtiyaçlardaki artış göz önüne alındığında bu rakamın güncellenmemesi ciddi bir eksikliktir. Bununla birlikte dul olup da çalışan ya da emekli olanlara 2 bin TL, yetim aylığı alanlara sadece bin TL bayram ikramiyesi ödenecektir. Bu rakamları tespit edenlere soralım; siz bu ücretlerle bir hafta geçinebilir misiniz? İktidar orta sınıfın onurlu yaşam hakkını elinden almış, onu bu enflasyonist ortamda korumasız, güvencesiz ve yalnız bırakmıştır. Cevabını sandıkta alacaktır!”

“Reel olarak ikramiye değerini büyük ölçüde yitirdi”

Belirlenen rakamın son derece can yakıcı olduğunu ve gıda sepetindeki temel ihtiyaçları dahi karşılamaktan uzak olduğunu vurgulayan Sayan, “Belirlenen rakamlar son derece can yakıcı olup, gıda sepetindeki temel gıdaları bile karşılamaktan uzaktır. Türkiye’de şu an için durdurulamayan ve tahmin edilemeyen bir enflasyon vardır. Açıklanan enflasyon rakamları ile hissedilen enflasyon arasında bir uçurum vardır ve bu enflasyon emeklinin mutfağında bu çok daha derin hissedilmektedir. Reel olarak ikramiye değerini büyük ölçüde yitirmiştir. Bu aslında ciddi bir kesintinin ikramiye altında bir lütufmuş gibi verilmesidir” şeklinde konuştu.

“Emekliye verilen bu yetersiz destek sembolik hale geldi”

Bayram ikramiyesinin emekli ihtiyaçları için yeterli bir rakam olmadığının altını çizen Sayan, “Bugün bir kente gidin, bakkaldan market alışverişi yapın; 4 bin lirayla bir ailenin bayram sofrasını kurmak mümkün değildir. Kıyafet, hediye, ziyaret masrafları, ulaşım… Bunların tamamı düşünüldüğünde bu rakam yetersiz kalmaktadır. Dahası pek çok emekli, maaşından borçlara, kirasına, ilaç masraflarına giden paraların ardından bu ikramiyeyi büyük bir umutla beklemektedir. O umudun bu denli küçük bir rakamla karşılık bulması son derece üzücüdür” dedi.

“Bayramlar artık insanların paylaştığı değil yalnızlaştığı zamanlardır”

Enflasyon karşısında ikramiyenin reel alım gücü her geçen yıl erdiğini ifade eden Sayan, “İlk verildiği dönemde emekliler için anlamlı bir destek olan bu ödeme, bugün ne yazık ki sembolik bir düzeye gerilemiştir. Artan gıda, kira ve enerji maliyetleri karşısında 4 bin liranın alım gücü sıfırlanmıştır. Bayramlar artık insanların paylaştığı değil yalnızlaştığı zamanlardır” açıklamasında bulundu.

Hükümetin bütçe dengesini göz önünde bulundurarak karar vermesini de eleştiren Sayan, “Bütçe dengesi argümanı seçici bir şekilde kullanılmaktadır. Hükümet yandaş ihaleler, rant projeleri, gereksiz kamu harcamaları söz konusu olduğunda bütçeyi hatırlamamaktadır. Oysa konu emekliye ve emekçiye gelince aniden kemer sıkma politikası gündeme gelmektedir. Bu tutarsızlık vatandaşın gözünden kaçmamaktadır” şeklinde konuştu. Sayan, “Bununla birlikte emekli vatandaşlarımız için kullandıkları dil de oldukça yaralayıcıdır. “Emekli maaşı 20 bin TL diye tepinip duruyorlar….“garibanlar” gibi ifadeleri AK Partili vekillerce kullanıldı ve emekli vatandaşlarımız tarafından oldukça tepki gören bir söylem oldu” dedi.

“Cumhuriyet tarihimizin en yüksek faiz yükü”

“Türkiye, dünyada en yüksek enflasyonu yaşayan ülkeler arasındayken aynı zamanda milyarlarca liralık harcamaların yapıldığı bir ülkedir” diyen Sayan, Bu yıl faize ödenecek tutar 2.74 trilyon liradır. Bu rakam Cumhuriyet tarihimizin en yüksek faiz yüküdür. Emekliye ayrılacak kaynak meselesi teknik ve ekonomik bir sorun değil, siyasi bir tercih meselesidir. Hangi kesimlere kaynak ayrılacağına iktidar karar vermektedir” şeklinde konuştu.

Emeklilere yönelik kaynak yok söyleminin diğer alanlardaki harcamalarla birlikte değerlendirildiğinde son derece yüzeysel kaldığını belirten Sayan, “Mesele öncelikler meselesidir ve bu hükümetin öncelikleri arasında emekliler yer almamaktadır. “Devletin imkanları sınırlı.” argümanına ise artık kulaklar tıkalıdır. Emekçiler artık bu sınırlı imkânlar içinde yapılan tercihleri sorgulamaktadır. Hangi kalemlere ne kadar harcandığı, hangi seçimlerin yapıldığı, eşitsizliğin nerelerde üretildiği, “para yok” açıklamasına bir cevap değildir” diye konuştu.

“Emekli maaşları enflasyon altında eziliyor”

Emekliler için en büyük sorunun enflasyon olduğunu belirten Sayan, “Emekli maaşları enflasyon alında ezilmektedir. Bugün pek çok emeklimiz asgari ücretin altında bir gelirle hayatını sürdürmeye çalışmaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur. Acil olarak emekli maaşlarının enflasyonla gerçek zamanlı güncellenmesini sağlayacak bir mekanizma kurulmalıdır. Bunun yanı sıra ilaç ve sağlık harcamalarındaki emekli paylarının düşürülmesi, kira desteği gibi ek sosyal koruma araçlarının devreye alınması gerekmektedir. Emekli yoksulluğu Türkiye’nin en derin yapısal sorunlarından biri haline gelmiştir ve artık ertelenecek bir mesele değildir” dedi.

“Bizim önerimiz asgari ücretin yarısıdır”

İYİ Parti olarak bayram ikramiyesinin asgari ücretin yarısı olarak tespit edilmesini önerdiklerini de söyleyen Sayan, “Bu rakam şimdiki asgari ücrete göre 14 bin TL’dir. Ancak İYİ Parti’nin emekli ikramiyesinin artırılmasına yönelik önergesi AK Parti ve MHP’nin oylarıyla reddedildi” bilgisini verdi. Bunun dışında İYİ Parti Sosyal Politikalar Başkanlığı’nın emeklilere ilişkin kapsamlı bir politika çalışması yaptığını da kaydeden Sayan, bu çalışmayı yakın zamanda kamuoyuna duyuracaklarını açıkladı.