Nöbetçi Eczaneler
Şimşek, Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’ne videolu mesaj gönderdi. Ticaret savaşları ve korumacılıkla ilgili küresel gelişmeleri değerlendiren Şimşek, son 15 yılda ticarette kısıtlayıcı tedbirlerin arttığını, 2023’te bu önlemlerin küresel finansal kriz öncesine göre 11 katına çıktığını aktardı. Şimşek’e göre bu durum küresel büyümeyi tehdit ediyor. ABD-Çin arasındaki jeopolitik rekabetin korumacılığı tetiklediğini belirtti.
Türkiye korumacılığa karşı daha dayanıklı
Türkiye’nin küresel ticaretteki bu dalgalanmalardan görece az etkileneceğini savunan Şimşek, iki temel gerekçe sundu:
-
İç talebin güçlü olması: Türkiye ekonomisi ağırlıklı olarak iç talep kaynaklı büyüyor. Mal ihracatının milli gelirdeki payı %20 civarında.
-
Dost ülkelerle ticaret: İhracatın %68’i serbest ticaret anlaşması olan ülkelere yapılıyor. En büyük ticaret ortağı AB ise kurallara dayalı sistemi savunuyor. Bu da Türkiye’yi dış şoklara karşı daha dirençli kılıyor.
Çin etkisi ve yeni riskler
Küresel korumacılık karşısında Çin’in nasıl bir tepki vereceği belirsizliğini koruyor. Şimşek, Çin kaynaklı arz fazlasının Türkiye gibi pazarlara düşük fiyatlarla yönelebileceğine dikkat çekti. Ayrıca yatırımcıların risk iştahında azalma, küresel değer zincirlerindeki bozulma gibi dolaylı etkilerin de önemli olduğunun altını çizdi.
Küresel borçluluk ve Türkiye’nin konumu
Küresel ekonominin karşılaştığı bir diğer tehdit de artan borçluluk. Son 25 yılda küresel borcun milli gelire oranı %328’e ulaştı. Şimşek, düşük faiz ortamında bunun yönetilebilir olduğunu ancak faizlerin artması durumunda birçok ülkenin zorlanacağını belirtti.
Türkiye’nin bu alanda da avantajlı olduğunu ifade eden Şimşek, ülkenin toplam borç/milli gelir oranının %93 ile gelişmekte olan ülkeler ortalaması olan %245’in oldukça altında olduğunu söyledi.
Jeopolitik gerilimler ve demografik dönüşüm
Dünya genelinde yaşlanan nüfusun ve artan jeopolitik gerginliklerin küresel ekonomiyi etkilediğini vurgulayan Şimşek, savunma harcamalarındaki artışın da dikkat çekici olduğunu ifade etti.
Yapısal dönüşüm ve reform vurgusu
Haziran 2023’ten itibaren uygulanan programın temel hedeflerini şu şekilde sıraladı:
-
Enflasyonu kalıcı şekilde tek haneye indirmek
-
Mali disiplini güçlendirmek
-
Cari açığı azaltmak
-
Verimliliği ve rekabet gücünü artırmak
-
Potansiyel büyümeyi desteklemek
Döviz, piyasa dalgalanmaları ve petrol
Şimşek, son piyasa dalgalanmalarının kısa vadede beklentileri etkileyebileceğini ama hedeflerden sapılmayacağını belirtti. Lirada sınırlı değer kaybının olduğunu ancak zayıf iç talep nedeniyle kur geçişkenliğinin düşük kalmasını beklediklerini söyledi.
Ayrıca petrol fiyatlarındaki düşüşün, kur etkisini dengeleyeceğini ve cari açığı program hedeflerinin bile altına çekebileceğini belirtti.
Harcama disiplini ve bütçe açığı
Depremler sonrası artan bütçe açığına rağmen bu yıl daha düşük açık hedeflediklerini vurgulayan Şimşek, harcama disiplininden taviz vermeyeceklerini ve mali konsolidasyonun Merkez Bankası’nın dezenflasyon çabalarına destek sağladığını söyledi.
Cari denge ve sürdürülebilir büyüme
Şimşek, Türkiye’nin artık cari açık vermeden büyüyebileceği bir dönemin eşiğinde olduğunu belirtti. Altın hariç geçen yıl cari fazla verildiğini hatırlattı. Yeşil ve dijital dönüşümle birlikte sanayide verimlilik artışına yönelik adımların hızla devreye alındığını söyledi.
Dengelenme, dayanıklılık ve iyimserlik
Ekonomide dengelenmenin sağlandığını ve istihdamın güçlü seyrettiğini söyleyen Şimşek, son dalgalanmaların geçici olduğunu ifade etti. Program sayesinde dış kırılganlıkların azaldığını ve Türkiye’nin daha sağlam bir zeminde ilerlediğini belirtti.
“Yüksek büyüme için sağlam temeller atıyoruz” diyen Şimşek, “Bu küresel kriz, Türkiye için aynı zamanda fırsatlar da barındırıyor. Yapısal dönüşümü hayata geçirerek bu fırsatları değerlendirmek istiyoruz” dedi.