Ankara Sanayi Odası (ASO), Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından savunma üretimi, tedarik zincirleri ve sanayi iş birliklerinde ortaya çıkan yeni dönemin Ankara sanayisine etkilerini değerlendirdi. ASO tarafından hazırlanan “2026 NATO Ankara Zirvesi ve Ankara Sanayisinin Yeni Konumu: Mülkiyetten Kapasiteye” başlıklı raporda, Ankara sanayisinin uluslararası tedarik zincirlerinde daha güçlü bir konuma ulaşması için atılması gereken adımlar ele alındı.
Raporda, NATO Zirvesi’nde açıklanan 50 milyar doların üzerindeki yeni tedarik ilanlarının yanı sıra NATO’nun üretim ve tedarik sisteminde öngördüğü dönüşümün Ankara için oluşturduğu fırsatlar incelendi. Söz konusu rakamın ortak bir NATO bütçesi olmadığı, müttefik ülkelerin ulusal tedarik ilanlarının toplamından oluştuğu belirtildi.
Savunma sanayisiyle sınırlı değil
NATO’nun yeni üretim yaklaşımının yalnızca savunma sanayisinde faaliyet gösteren şirketlere fırsat sunmadığı vurgulanan raporda, özgün savunma ürünü bulunmayan ancak belgelenmiş üretim kapasitesi, makine altyapısı ve teknik yeterliliği olan firmaların da sisteme dahil olabileceği ifade edildi.
Gıda işleme, otomotiv yan sanayi, plastik, kimya, kauçuk ve ambalaj gibi sektörlerdeki üretim kapasitesinin kriz dönemlerinde farklı ihtiyaçlara uyarlanabileceğine dikkat çekildi. Ancak böyle bir kapasitenin hazır tutulmasının firmalar açısından barış döneminde ek maliyet yaratabileceği belirtilerek, iş gücü, alternatif tedarik kaynakları ve üretim hatlarının da önceden hazırlanması gerektiği kaydedildi.
Sanayicinin yol haritası: Görünmek, girmek, yükselmek
Raporda Ankara sanayisinin NATO’nun yeni üretim ve tedarik sistemine katılımı “görünmek, girmek ve yükselmek” olmak üzere üç aşamada ele alındı.
İlk aşamada firmaların üretim kabiliyetlerini uluslararası standartlarda tanımlaması ve belgelendirmesi gerekiyor. İkinci aşamada talebe ulaşmak ve rekabetçi maliyetlerle sipariş alabilmek öne çıkarken, üçüncü aşamada firmaların yalnızca alt yüklenici olarak kalmayıp teknolojik öğrenme ve güçlü sözleşme koşullarıyla değer zincirinde üst sıralara çıkması hedefleniyor.
Raporda, belgelendirme ve tedarikçi sistemlerine kaydolmanın önemli bir başlangıç olduğu ancak tek başına sipariş garantisi sağlamadığı da vurgulandı. Enerji ve girdi maliyetleri, teslimat güvenilirliği, güvenlik belgeleri ve teknik dokümantasyon gibi unsurların da rekabette belirleyici olduğu belirtildi.
Görünürlük rekabeti artıracak
Üretim kapasitesinin uluslararası sistemlerde görünür hale gelmesinin Ankara’daki firmalara yeni müşterilere ulaşma imkanı sağlayacağı ancak rekabeti de artıracağı ifade edildi.
Firmaların yalnızca sipariş ve ciro artışına değil, değer zincirindeki konumlarına da odaklanmaları gerektiği kaydedildi. Tasarım, fikri mülkiyet, müşteri ilişkileri ve teknolojik öğrenme kapasitesini geliştiremeyen firmaların, üretim hacimleri artsa dahi kolaylıkla ikame edilebilen alt yükleniciler olarak kalabileceği belirtildi.
ASO’dan üyelere destek
ASO, Ankara sanayisinin yeni üretim ve tedarik sisteminden daha fazla pay alabilmesi için altı başlıkta çalışma yürütecek. İlk aşamada üyelerin hazırlık düzeyi ölçülerek üretim kabiliyeti, belgelendirme ve tedarikçi kayıt durumları ortaya çıkarılacak.
ASO’nun hazırladığı kapasite raporlarında bulunan makine parkı, üretim kapasitesi ve personel yapısına ilişkin verilerin uluslararası sınıflandırmalarla eşleştirilmesi ve Ankara sanayisinin aranabilir bir kabiliyet envanterinin oluşturulması hedefleniyor.
Firmalara kodlama ve teknik dosya hazırlama konusunda eğitimler verilecek. Belgelendirme ve test süreçlerinde mevcut destek mekanizmalarına ve Ankara’daki akredite test imkanlarına yönlendirme yapılacak. Ayrıca ASO, kentteki akredite test ve doğrulama kapasitesinin envanterini çıkaracak.
Firmaların uluslararası üretim zincirlerinde yalnızca kapasite sağlayıcısı olarak kalmaması amacıyla sözleşme süreçlerine yönelik bir kılavuz da hazırlanacak. Kılavuzda tasarım katkısı, ortak geliştirme, fikri mülkiyet, referans gösterme hakkı, süreç bilgisinin korunması ve kriz dönemlerinde teslimat şartları gibi konular ele alınacak.
ASO ayrıca savunma ticaretindeki engelleri ve sanayicilerin rekabet gücünü etkileyen gelişmeleri takip ederek üyelerinin görüş ve taleplerini ilgili kurumlara aktaracak. NATO’nun önümüzdeki üç yıllık uygulama çerçevesini belirlemesi beklenen Uygulama Planı hazırlanırken Ankara sanayisinin görüşlerinin ulusal karar alma süreçlerine taşınması da hedefleniyor. İlk sanayi görüşünün Ekim 2026’ya kadar oluşturulması planlanıyor.
“Gücümüz tezgahtadır”
ASO Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç, Ankara’nın savunma sanayisindeki gücünün yalnızca büyük şirketlerden değil, geniş bir üretim altyapısından oluştuğunu belirtti.
Dünyanın en büyük 100 savunma sanayisi şirketi arasında bulunan beş Türk firmasının ASO üyesi olduğuna dikkat çeken Ardıç, çok sayıda KOBİ’nin de üretim ve mühendislik kabiliyetleriyle savunma sanayisinin tedarik zincirinde yer aldığını ifade etti.
Ardıç, Ankara’nın üretim gücünün uluslararası değer zincirlerinde daha güçlü bir konuma taşınması gerektiğini belirterek, “Gücümüz tezgahtadır, geliştireceğimiz alan ise bu gücün değer zincirindeki konumudur. Ankara güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir, ancak kazandığı pay ürettiğinin gerisinde kalmaktadır” dedi.
“Belge, seçilmenin garantisi değil”
Firmaların uluslararası sistemlerde görünür hale gelmesinin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Ardıç, belgelendirmenin önemine dikkat çekti.
Ardıç, “Üyelerimizin belgelendirmenin tek başına iş getireceği düşüncesiyle hareket etmemesi gerektiğini özellikle vurgulamak isterim. Belge, rekabette elenmemenin şartıdır, ancak seçilmenin garantisi değildir” ifadelerini kullandı.
Hedef stratejik iş ortaklığı
Yeni üretim ağlarının Ankara sanayisi için önemli fırsatlar sunduğunu belirten Ardıç, firmaların değer zincirindeki konumunun da kritik olduğunu söyledi.
Ardıç, yalnızca kapasite sağlayan firmaların sipariş ve ciro artışı yaşasa bile markasız, tasarım ve müşteri ilişkilerinden uzak bir alt yüklenici konumunda kalabileceğini belirterek, “Temel hedefimiz, Ankara’daki firmalarımızın kapasite sağlayıcısı olmanın ötesine geçerek stratejik iş ortaklarına dönüşmesini sağlamaktır” dedi.
“Ankara’mız güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir”
Ardıç, sanayicilerin öncelikle sahip oldukları üretim kapasitesi ve makine altyapısının uluslararası tedarik zincirlerinde görünür olup olmadığını sorgulaması gerektiğini belirtti.
Firmaların yalnızca görünür olmasının değil, tercih edilir ve zamanla vazgeçilmez hale gelmelerini sağlayacak özelliklere sahip olmasının da önem taşıdığını vurgulayan Ardıç, “Birinci soruya yanıtı olan firmalarımız yarışa girebilir; ikinci soruya güçlü bir cevap verebilen firmalarımız ise yarışı kazanabilir. Ankara’mız güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir. Şimdi bu gücü ölçme, belgeleme ve uluslararası sistemin vazgeçilmez bir parçasına dönüştürme zamanıdır” ifadelerini kullandı.
tclira.com


