Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Sigorta Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü, su kaynaklarının geleceğini inceleyen “Su Raporu”nu yayımladı. Raporda, Türkiye ve dünyada artan su riskinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri ile sigorta ve özel emeklilik sektörünün bu alanda geliştirmesi gereken modeller ele alındı.
Dünya nüfusunun üçte ikisi su stresi altında
Türkiye Sigorta Hazine ve Emeklilik Operasyonları Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, rapora ilişkin değerlendirmesinde su kıtlığı riskinin hızla büyüdüğünü belirtti. Özer, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası verilerine göre dünya nüfusunun üçte ikisinin su stresi altında yaşadığını, küresel dengelerin giderek su odaklı hale geldiğini söyledi. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık yenilenebilir su miktarının 1.400 m³ seviyelerine kadar gerilemesinin, ülkenin su stresi sınırında olduğuna işaret ettiğini belirten Özer, tarım, sanayi ve enerji politikalarında su yönetiminin merkezde olması gerektiğini vurguladı. “Su Raporu’nun, suyun ekonomik ve çevresel etkilerinin bütüncül şekilde değerlendirilmesine katkı sağlamasını amaçlıyoruz” dedi.
Türkiye’de su tüketiminin yüzde 70’i tarımda
Birleşmiş Milletler verilerine göre küresel su talebinin yüzde 70’i tarımda, yüzde 20’si sanayide, yüzde 10’u ise evsel tüketimde gerçekleşiyor. Ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre bu dağılım değişiyor; tarım ağırlıklı su tüketimi özellikle Afrika’nın kuzeyi, Orta Doğu, Güney Asya ve bazı Latin Amerika bölgelerinde öne çıkıyor.
Su Raporu’na göre Türkiye’de toplam su tüketiminin yaklaşık yüzde 70’i tarımda yapılıyor. Bu nedenle ürün deseninin su verimliliğine göre planlanması ve akıllı sulama teknolojilerinin yaygınlaştırılması önemli görülüyor. Raporda ayrıca, enerji üretim süreçlerinin büyük bölümünün su tüketimiyle bağlantılı olduğu, bu nedenle su yönetiminin enerji planlamasının parçası haline gelmesi gerektiği belirtiliyor.
Yapay zekâ destekli veri merkezlerinde su tüketimi artıyor
Dünya Ekonomik Forumu’nun değerlendirmesine göre yapay zekâya dayalı veri merkezleri 2027’ye kadar küresel su çekimini 4,2–6,6 milyar m³ artırabilir. Raporda ayrıca iklim değişikliğinin yağış düzenlerini bozarak 1900’den bu yana su kaynaklarını yüzde 20 azalttığı, önümüzdeki yıllarda bu azalmanın yüzde 10–40 düzeyine ulaşabileceği belirtiliyor.
Finans ve sigorta sektörüne yeni risk modelleri önerisi
Rapora göre su kaynaklarının sürdürülebilirliği, ekonomik istikrarın ön koşulu olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle bankacılık ve sigorta sektörünün, su riski temelli kredi ve yatırım modelleri geliştirmesi gerektiği ifade ediliyor. Kuraklık, sel, su taşkınları ve dolu gibi olaylar için parametrik sigorta ürünlerinin önem kazandığı; özel emeklilik fonlarının ise su verimliliği, tarım teknolojileri ve gıda güvenliği yatırımlarını daha fazla dikkate aldığı belirtiliyor.
Bölgesel su diplomasisi güçlendirilmeli
Raporda, uzaktan algılama, yapay zekâ ve veri analitiği temelli su izleme teknolojilerinin hem tarımsal hem de kentsel su yönetimini geliştirdiği vurgulanıyor. Fırat–Dicle, Nil ve İndus havzalarında olduğu gibi sınır aşan su kaynaklarının, yeni diplomasi kanallarını zorunlu hale getirdiği ifade ediliyor. Türkiye’nin bu alandaki bölgesel stratejilerini güçlendirmesi gerekliliğine dikkat çekiliyor. Kentleşme ve nüfus yoğunluğunun şehirlerin su altyapısı üzerindeki baskıyı artırdığı belirtilerek, geri dönüşüm sistemleri, yağmur suyu toplama altyapıları ve gri su kullanımının geleceğin şehirlerinde temel bileşen olması gerektiği vurgulanıyor.