Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), yılın ilk “Fenolojik Değerlendirme Hububat ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analiz Raporu”nu yayımladı. Raporda, Türkiye genelinde yağışların normallerin altında seyrettiği, arpa ve ekmeklik buğday ekilişlerinin arttığı, pamuk ve mısır gibi ürünlerde ise daralma yaşandığı belirtildi.
Bloomberg HT’den İrfan Donat’ın haberine göre aralık ayı yağışları, normaline kıyasla Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yüzde 7-11 artarken, diğer tüm bölgelerde yüzde 17-45 oranında azaldı. Geçen yıla göre ise Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yüzde 37-77 artış, diğer bölgelerde yüzde 10-62 azalış kaydedildi.
En fazla azalma Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde
Su yılı yağışlarının tüm bölgelerde normallerin altında gerçekleştiği belirtilirken, en fazla azalışın yüzde 34 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşandığı bildirildi.
TMO’nun değerlendirmesinde, Aralık ve Ocak ayı başında alınan yağışların geç ekim yapılan alanlarda çıkışları desteklediği, düşük sıcaklıklar nedeniyle birçok bölgede bitkilerin dormansi dönemine girdiği ifade edildi. Kar örtüsünün bulunduğu alanlarda hububatın soğuk stresine karşı korunduğu, kar örtüsünün yetersiz olduğu bölgelerde ise zirai don riskinin yakından izlenmesi gerektiği vurgulandı.
Ürün deseninde belirgin değişim
Raporda, meteorolojik kuraklık, su kısıtı, girdi maliyetleri ve fiyat belirsizlikleri nedeniyle ülke genelinde arpa ve ekmeklik buğday lehine belirgin bir yönelim olduğu kaydedildi.
Ayçiçeği, pamuk ve mısırdan buğday ve arpaya geçişin Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygınlaştığı, makarnalık buğdaydan ekmeklik buğday ve arpaya geçişin ise özellikle İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinde öne çıktığı bildirildi.
İç Anadolu’da yağış belirsizliği ve su kısıtı nedeniyle nadas alanlarında artış yaşandığı belirtilirken, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu’nun bazı kesimlerinde mercimek ve nohut ekilişlerinde artış eğilimi gözlendi.
“Kırmızı mercimek ekilişlerinde ciddi artış var”
TMO’nun bakliyata ilişkin saha gözlemlerinde, kırmızı mercimek ekilişlerinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi genelinde ciddi artış beklendiği ifade edildi.
Raporda, Diyarbakır’da fiyat avantajı ve münavebe uygulamaları nedeniyle buğday ve arpadan kırmızı mercimeğe kayış olduğu, Şanlıurfa’da pamuk ve arpadan kırmızı mercimeğe yüzde 10’luk bir yönelim yaşandığı, Batman’da ise buğday ve arpadan kırmızı mercimeğe yüzde 10’luk geçiş gerçekleştiği kaydedildi.
Gaziantep’te baraj doluluk oranlarının düşük olması nedeniyle sulama kısıtlarının ürün desenini etkilediği, bu nedenle kırmızı mercimek ekilişlerinin artmasının beklendiği bildirildi.
Nohut ekilişlerinde artış beklentisi
Raporda, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde nohut ekilişlerinin Aralık ayı itibarıyla başladığı, bazı bölgelerde çimlenmelerin görüldüğü ve hastalık-zararlı baskısının düşük seviyede seyrettiği belirtildi. Münavebe ve maliyet avantajı nedeniyle bazı bölgelerde nohut ekilişlerinde artış öngörüldüğü ifade edildi.
TMO değerlendirmesinde, nihai verim ve üretim miktarlarının ocak-mart döneminde alınacak yağışların miktarı ve dağılımı ile bahar yağışlarının zamanlamasına bağlı olacağı vurgulandı.
tclira.com
