Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Haziran 2026 dönemine ilişkin Ödemeler Dengesi İstatistikleri, cari açıktaki görünümün yanı sıra açığın nasıl finanse edildiğine ilişkin önemli ayrıntılar ortaya koydu. Türkiye’nin cari işlemler hesabı haziranda 4 milyar 194 milyon dolar açık verirken, yıllıklandırılmış cari açık 38,9 milyar dolara yükseldi. Buna karşın altın ve enerji hariç cari denge 1 milyar 462 milyon dolar fazla verdi.
Haziranda açıklanan cari açık, ekonomistlerin 4 milyar 918,2 milyon dolarlık beklentisinin altında kaldı. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 8 milyar 533 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Cari açığın temel belirleyicisi dış ticaret
Yıllıklandırılmış verilere göre haziran itibarıyla cari açık 38,9 milyar dolara ulaşırken, dış ticaret açığı 76,5 milyar dolar oldu. Bu tablo, cari dengedeki açığın temel kaynağının mal ticareti olduğunu gösterdi.
Cari açığın sınırlanmasında ise hizmetler dengesi önemli rol oynadı. Hizmetler dengesi yıllık bazda 63,7 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 24,2 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 2 milyar dolar açık verdi.
Haziran ayında hizmetlerden elde edilen net gelir 6 milyar 851 milyon dolar oldu. Bu gelirin 4 milyar 857 milyon doları seyahat, 2 milyar 597 milyon doları ise taşımacılık gelirlerinden oluştu.
Altın ve enerji hariç cari dengenin 1,5 milyar dolara yaklaşan fazla vermesi de dış ticaret kaynaklı baskının cari denge üzerindeki etkisini sınırlayan unsurlardan biri olarak öne çıktı.
Portföy yatırımlarında güçlü yabancı ilgisi
Haziran verilerinde cari açıktan ziyade finansman tarafındaki hareketlilik de dikkat çekti. Portföy yatırımlarında 2 milyar 537 milyon dolarlık net giriş kaydedildi.
Yabancı yatırımcılar hisse senedi ve yatırım fonlarında 2 milyar 920 milyon dolarlık, devlet iç borçlanma senetlerinde ise 1 milyar 185 milyon dolarlık net alım gerçekleştirdi.
Yurt dışı tahvil ihraçlarında da farklı yönlerde hareketler görüldü. Yabancılar bankaların ihraçlarında 462 milyon dolar, diğer sektörlerin ihraçlarında 375 milyon dolar net alım yaparken, Genel Hükümet ihraçlarında 896 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.
Bankaların kredi kullanımı öne çıktı
Finansman tarafındaki bir diğer önemli gelişme, yurt dışından sağlanan kredilerde görüldü. Haziranda bankalar 3 milyar 495 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 800 milyon dolar net kredi kullanımı gerçekleştirdi. Genel Hükümetin net kredi kullanımı ise 3 milyon dolar oldu.
Doğrudan yatırımlarda ise 899 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Bu dönemde yabancıların Türkiye’ye yönelik doğrudan yatırımları 210 milyon dolar artarken, Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 1 milyar 109 milyon dolar yükseldi.
Gayrimenkul yatırımlarında ise Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışında gerçekleştirdiği alımlar 248 milyon dolar olurken, yabancıların Türkiye’deki net gayrimenkul alımları 297 milyon dolar olarak kaydedildi.
Rezervlerde sınırlı artış
Haziran ayında yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduatlarında toplam 3 milyar 889 milyon dolarlık net azalış görüldü. Aynı dönemde TCMB’nin resmi rezervleri 1 milyar 39 milyon dolar arttı.
Yıllıklandırılmış veriler ise cari açığın finansmanında farklı kalemlerin ağırlığını ortaya koydu. Bu dönemde krediler 52,9 milyar dolar, portföy yatırımları 6,4 milyar dolar ve doğrudan yatırımlar 300 milyon dolar katkı sağladı. Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerinde ise 27,2 milyar dolarlık azalış gerçekleşti.
Haziran verileri genel olarak değerlendirildiğinde, cari açığın yıllık bazda yükselmeye devam ettiği görülürken, hizmet gelirleri açığın sınırlandırılmasında önemli bir dengeleyici unsur olmayı sürdürdü. Finansman tarafında ise portföy yatırımları ve yurt dışından kullanılan krediler öne çıktı.
tclira.com