Küresel askeri harcamalar, artan jeopolitik gerilimler ve devam eden çatışmaların etkisiyle 2025 yılında rekor seviyeye ulaştı. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre, dünya genelinde savunma harcamaları reel bazda yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara çıktı.
2009’dan bu yana en yüksek seviye
SIPRI’nin 2025 raporunda, küresel askeri harcamaların üst üste 11’inci kez artış kaydettiği belirtilirken, toplam harcamaların küresel GSYH içindeki payı da yüzde 2,5’e yükselerek 2009’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Rapora göre en fazla askeri harcama yapan ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke, toplam küresel harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu.
Dünyanın en büyük askeri harcamasına sahip ülkesi olan ABD’de harcamalar 2025’te yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara geriledi. Bu gerilemede, Donald Trump döneminde Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmamasının etkili olduğu belirtildi. SIPRI uzmanları, bu düşüşün geçici olabileceğini öngörüyor.
Çin’in askeri harcamaları 31 yıldır aralıksız artıyor
Buna karşılık Çin ve Rusya savunma bütçelerini artırdı. Çin’in askeri harcamaları yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara yükselirken, harcamaların GSYH’ye oranı yüzde 1,7 olarak kaydedildi. Ülkenin askeri harcamalarının 31 yıldır kesintisiz artması dikkat çekti. Rusya’nın harcamaları ise yüzde 5,9 artarak 190 milyar dolara ulaştı.
Türkiye’nin savunma harcamaları da yükseliş gösterdi. 2025’te yüzde 7,2 artan harcamalar 30 milyar dolara çıktı. Raporda, Türkiye’nin askeri harcamalarının 2016’ya kıyasla yüzde 94 arttığı ve bu artışta yerli savunma sanayine yapılan yatırımların belirleyici olduğu ifade edildi. Ayrıca savunma sanayisini destekleyen özel fonun payının yüzde 25 arttığı ve toplam harcamalar içindeki oranının yüzde 22’ye ulaştığı belirtildi.
Avrupa, küresel artışın en güçlü itici gücü olarak öne çıktı. Bölgedeki askeri harcamalar yüzde 14 artışla 864 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Son 10 yılda Avrupa’daki harcamaların yüzde 102 arttığına dikkat çekildi. Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna’nın savunma bütçesi 84,1 milyar dolara ulaştı ve GSYH’nin yaklaşık yüzde 40’ına denk geldi.
Asya-Pasifik bölgesinde de artış sürdü. Bölgedeki askeri harcamalar yüzde 8,1 yükselerek 681 milyar dolara çıktı. Batı Asya ile Güney ve Güneydoğu Asya’da da benzer bir artış eğilimi gözlendi. İsrail’de ise Gazze’deki saldırıların yoğunluğunun azalmasına paralel olarak harcamalar yüzde 4,9 geriledi.
SIPRI Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, ülkelerin artan belirsizliklere silahlanma yoluyla yanıt verdiğini belirterek, mevcut kriz ortamı ve uzun vadeli askeri planlamalar dikkate alındığında harcamalardaki artışın önümüzdeki yıllarda da sürebileceğini ifade etti.
tclira.com


