Kayıt dışı istihdamla mücadelede kararlılığını sürdüren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2023 yılında yapılan denetimlerde 2 milyar lirayı aşan idari para cezası uyguladı. SGK Başkanı Raci Kaya, Sosyal Güvenlik Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, kayıt dışı çalışmanın hem bireyler hem de ülke ekonomisi için ciddi riskler taşıdığına dikkat çekerek, “Kayıtlı çalışmak sadece yasal bir zorunluluk değil, güvenli bir geleceğin teminatıdır” dedi.
Bu yılın teması: “Kayıtlı çalış, güvenli yaşa”
Kaya, bu yılki Sosyal Güvenlik Haftası temasının “Kayıtlı çalış, güvenli yaşa” olduğunu belirterek, kayıt dışı çalışmanın bireyleri sağlık, emeklilik ve diğer sosyal haklardan mahrum bıraktığını, bunun da uzun vadede ciddi riskler doğurduğunu ifade etti.
Denetimden rehberliğe 5 stratejik mücadele
Kayıt dışı istihdamla mücadelede SGK’nın 5 ana stratejiye odaklandığını açıklayan Kaya, bunların başında kurumlar arası veri paylaşımı ile yapılan çapraz kontrollerin geldiğini söyledi. Bankalar dahil birçok kamu kurumundan alınan mesleki veriler SGK sisteminde analiz edilerek sigortasız çalışanlar denetim yapılmadan tespit edilebiliyor.
3 bin denetim elemanı sahada
Denetim etkinliğini artırmak için yaklaşık 3 bin müfettiş ve denetmenin görev yaptığını belirten Kaya, artık rastgele değil risk analizine dayalı denetimler yapıldığını ve böylece denetimlerin daha hedefli ve etkili hale geldiğini kaydetti.
Teşviklerle kayıtlı istihdama destek
İşverenleri kayıtlı istihdama teşvik etmek amacıyla 15 farklı prim teşviki uygulandığını aktaran Kaya, özellikle prim indirimi, genç ve kadın istihdamı teşviki, engelli ve kültür yatırımı desteklerinin öne çıktığını belirtti. Ayrıca kayıt dışı işçi çalıştıran işverenlerin bu teşviklerden men edildiğini hatırlattı.
2023’te 125 bin iş yeri denetlendi
SGK’nın kayıt dışı istihdama yönelik denetimlerinde 2023 yılında 124 bin 982, 2025’in ilk dört ayında ise 29 bin 463 iş yeri denetlendi. Kaya, bu denetimlerin sonucunda 2023 yılında toplamda 2 milyar 36 milyon liranın üzerinde idari para cezası uygulandığını söyledi.
e-Devlet ve yapay zeka ile dijitalleşme hamlesi
Kaya, dijital dönüşüm çerçevesinde SGK’nın 180’e yakın hizmeti e-Devlet üzerinden sunduğunu, bu platformda geçtiğimiz yıl 2 milyarı aşan işlem hacmine ulaşıldığını belirtti. Ayrıca, Avrupa’nın en büyük veri merkezlerinden birine sahip olduklarını ve yapay zeka temelli analiz araçları üzerinde çalıştıklarını da aktardı.
SGK Başkanı Kaya, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a desteklerinden dolayı teşekkür ederek, “Kayıtlı istihdam, güçlü bir sosyal güvenlik sisteminin ve dolayısıyla güçlü bir Türkiye’nin temelidir” dedi.
