Nöbetçi Eczaneler
Geçtiğimiz haftalarda uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s’in Türkiye’nin kredi notunu “Ba3″e yükseltmesiyle birlikte üç büyük reyting kuruluşunun Türkiye için belirlemiş oldukları kredi notları eşitlenmiş oldu. Her ne kadar Moody’s’in harf notları diğerlerininkinden farklı da olsa, bu notların karşılık geldiği risk düzeyleri aynı. East Capital Group’tan Emre Akçakmak’ın Twitter’da paylaşmış olduğu aşağıdaki tablo, bu durumu güzel bir şekilde açıklıyor. Tabloda da görüldüğü üzere, Türkiye’nin yatırım yapılabilir bir risk düzeyine ulaşması için her üç reyting kuruluşu nezdinde de 3 kademe not artışına ihtiyacı var.
Türkiye’nin güncel kredi notuna dair Moody’s tarafından yapılan açıklamada, bir yıl aradan sonra gelen not artırımının etkili politika yapımının güçlenen performansını yansıttığı belirtildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın enflasyon baskılarını hafifleten, ekonomik dengesizlikleri azaltan ve yatırımcıların Türk lirasına olan güvenini kademeli olarak yeniden tesis eden para politikasına bağlılık gösterdiğine dikkat çekildi.
Devam eden ve planlanan yapısal reformların enerji ithalatına bağımlılığı daha da azaltacağı ve ihracatın rekabet gücünü artıracağına işaret edilen açıklamada, bu durumun ülkenin dış şoklara dayanıklılığını artırabileceği de vurgulandı.
Moody’s açıklamasında not artışının ekonomik politika değişikliği riskinin azaldığı yönündeki görüşü de yansıttığı, ancak bu riskin gelecek yıllarda da devam edeceği belirtilmişti. Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eski bir Hazine ve Maliye Bakanı arasında gerçekleşen 1,5 saatlik görüşme haberi medyaya yansıdığında, Moody’s raportörleri olası risklere dair bir not düşmekle iyi yaptıklarını düşünmüş olmalılar.
Yukarıdaki not tablosunu paylaşan Emre Akçakmak ayrıca Türkiye’nin 3 büyük kuruluş nezdindeki kredi notunun uzun dönem grafiğini de hazırlamış. Akçakmak, Standard & Poors ve Moody’s’in kredi notlarının yüzde 40’ar, Fitch’in notunun ise yüzde 20 ağırlığa sahip olduğu bir ortalama kredi notu hesaplamış ve Türkiye’nin ortalama kredi notunun 16 yıl önceki düzeyinde olduğuna dikkat çekmiş.
Grafikte de görüldüğü üzere Türkiye’nin kredi notu, ekonomi politikalarına, siyasi istikrara ve küresel konjonktüre göre 90’lı yıllardan bu yana ciddi dalgalanmalar göstermiş. 2000’li yılların başındaki ekonomik kriz disiplinli bir şekilde uygulanan IMF programı ve siyasi istikrarla geride bırakılmış, azalan risk algısıyla birlikte kredi notu yukarı çekilmiş.
Türkiye’yi teğen geçen 2008/9 küresel krizinden sonra kredibilitede hızlıca bir artış olmuş ve ortalama kredi notu 2013’te yatırım yapılabilir seviyeye yükselmiş. Sonrasında yaşanan politik çalkantıların, kurumsal yapıdaki erozyonun ve popülist ekonomi politikalarının yol açtığı sonuç ise maalesef fazlasıyla olumsuz. Deneysel olarak de nitelenebilecek ekonomi politikalarıyla dibe vuran kredi notu son 2 yılda uygulanan daraltıcı ve can yakıcı politikalarla kısmen toparlanmış durumda.
Ülke ekonomisinin ve kredi notunun önümüzdeki dönemde nereye gideceği şu an oldukça belirsiz. Kredi notları genellikle halkın huzur ve refahını yansıtmıyor da olsa, dileğimiz reyting kuruluşlarının Türkiye için yazdığı olumlu senaryoların gerçekleşmesi. Ekonomik anlamdaki toparlanmaya, siyaset/yargı cephesindeki sükunet eşlik ederse, bu herkesi yüksek bir kredi notundan daha fazla mutlu edecek bir gelişme olur.