Türkiye, gıda fiyatlarındaki hızlı artışla dünyada üçüncü sıraya yükseldi. Şubat ayında gıda enflasyonu yüzde 36,44 olarak kaydedilirken, uzmanlar çiftçilere yeterli destek sağlanmamasının ve artan enerji ile gübre maliyetlerinin gıda arzını tehdit ettiğine dikkat çekiyor.
Sözcü yazarı Ozan Bingöl, kaleme aldığı köşe yazısında Türkiye’nin ocak ayında gıda enflasyonunda dördüncü sırada bulunduğunu, şubat ayında ise Arjantin’in önüne geçerek üçüncülüğe yükseldiğini aktardı. Bingöl, gıda arzının milli güvenlik açısından kritik bir sorun olduğunu vurguladı.
TÜİK verilerine göre şubat ayında bir aylık gıda enflasyonu yüzde 6,89’a çıktı. Bu oran, dünyanın 145 ülkesindeki yıllık enflasyon oranlarının üzerine çıkmış durumda.
Çiftçiye destek eksikliği
Bingöl, çiftçilere sağlanması gereken desteklerin son yıllarda ciddi şekilde eksik verildiğine dikkat çekti. 2006-2025 döneminde çiftçilere bütçeden yapılması gereken desteklerin yaklaşık 107,6 milyar dolar eksik gerçekleştiği, 2026’nın ilk iki ayında ise yalnızca 2 milyar 56 milyon lira destek ödendiği belirtildi. Bu dönemde mazot ve gübre desteği için herhangi bir ödeme yapılmadı.
Ziraat Bankası’nın görev zararlarının ise hızla arttığı ifade edildi. 2021’de 4,7 milyar lira olan görev zararının 2025’te 183,9 milyar liraya ulaştığı, 2026’nın ilk iki ayında ise 21 milyar lira olduğu bildirildi. Bingöl, bütçe kaynaklarının çiftçiye destek yerine bankaya görev zararı olarak aktarılmasının çiftçiyi borçlandırdığını kaydetti.
Dışsal faktörler ve artan maliyetler
Bingöl, gıda fiyatlarındaki artışı etkileyen diğer faktörleri de değerlendirdi. ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilimler enerji ve petrokimya maliyetlerini artırırken, petrol fiyatlarındaki yükseliş mazot maliyetlerini, doğalgaz fiyatlarındaki artış ise kimyasal gübre maliyetlerini etkiledi. Mazot ve gübre desteği sağlanmayan bir sistemde bu maliyet artışlarının çiftçiyi olumsuz etkilediği belirtildi.
tclira.com
