Nöbetçi Eczaneler
Motorinde ÖTV’nin ağustos ayı sonuna kadar sıfırlanması, akaryakıt fiyatlarında kısa vadede kamu kaynaklı vergi baskısını azaltırken, eylülden itibaren kademeli artış dönemini başlatacak. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı, yalnızca motorinin vergi yükünü yeniden düzenlemekle kalmıyor; aynı zamanda akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde uzun süredir kullanılan eşel mobil sisteminin sona erdirilmesine yönelik yeni bir takvim ortaya koyuyor.
Motorinde geçici rahatlama, ardından kademeli vergi artışı
Düzenlemenin ilk dikkat çeken sonucu motorinde ÖTV’nin ağustos ayının kalan bölümünde sıfırlanması. Bu uygulama, motorin fiyatlarında vergi kaynaklı artışların kısa vadede sınırlandırılması anlamına geliyor.
Ancak bu dönem kalıcı değil. Eylül ayında motorinden alınacak ÖTV 3 liraya çıkarılacak. Ekimde 6 liraya, kasımda 9 liraya ve aralıkta 12 liraya yükselecek. 1 Ocak 2027 itibarıyla ise ÖTV tutarı 13,9006 liraya ulaşacak.
| Dönem | Motorinde ÖTV |
|---|---|
| Ağustos 2026 | 0 TL |
| Eylül 2026 | 3 TL |
| Ekim 2026 | 6 TL |
| Kasım 2026 | 9 TL |
| Aralık 2026 | 12 TL |
| 1 Ocak 2027 ve sonrası | 13,9006 TL |
Bu tablo, düzenlemenin temel mantığını da ortaya koyuyor: Motorinde vergi yükü bir anda değil, yılın son dört ayında kademeli olarak artırılacak.
Asıl değişiklik: Eşel mobilin sonu
Kararın akaryakıt piyasası açısından daha önemli tarafı ise motorinin eşel mobil sistemi dışına çıkarılması.
Eşel mobil uygulaması, uluslararası petrol fiyatları ve rafineri fiyatlarındaki değişimlerin pompa fiyatlarına doğrudan ve aynı ölçüde yansımasını engellemek amacıyla ÖTV’nin gerektiğinde ayarlanmasına dayanıyordu. Böylece petrol fiyatlarındaki yükselişin bir bölümü vergiden karşılanarak tüketici üzerindeki fiyat baskısı sınırlandırılabiliyordu.
Yeni düzenlemeyle motorin açısından bu mekanizma terk ediliyor. ÖTV’nin önceden belirlenmiş bir takvim doğrultusunda artırılması, motorinin vergi politikasında daha öngörülebilir ancak fiyat hareketleri açısından daha farklı bir döneme girmesi anlamına geliyor.
Benzin ve LPG’de geçiş farklı olacak
Düzenleme yalnızca motorini kapsamıyor ancak benzin ve LPG için aynı uygulama yapılmıyor.
Bu ürünlerde mevcut eşel mobil sistemi 30 Eylül’e kadar devam edecek. Yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde söz konusu artışın ÖTV’den karşılanma oranı yüzde 25 olarak uygulanacak. Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması durumunda ise indirim miktarı kadar ÖTV artırılabilecek.
Buradaki kritik tarih ise 1 Ekim.
Bu tarihten itibaren eşel mobil sisteminin tamamen sona erdirilmesi ve akaryakıt fiyatlamasında serbest piyasa mekanizmasına geçilmesi öngörülüyor.
Tüketici açısından ne anlama geliyor?
Düzenlemenin tüketici açısından iki farklı etkisi bulunuyor.
İlk aşamada motorinde ÖTV’nin sıfırlanması, petrol ve rafineri fiyatlarında olağanüstü bir artış yaşanmadığı sürece motorin fiyatlarının vergi kaynaklı yükselmesini engelleyecek. Ancak eylül ayından itibaren her ay 3 liralık ÖTV artışı, motorin fiyatı üzerinde kademeli bir yukarı yönlü baskı oluşturacak.
Dolayısıyla ağustostaki vergi avantajı geçici olacak. Yıl sonuna doğru motorinin üzerindeki ÖTV yükü yeniden önemli bir seviyeye taşınacak ve 2027’nin ilk gününde 13,9006 liraya ulaşacak.
Burada pompa fiyatının yalnızca ÖTV’den oluşmadığını da gözden kaçırmamak gerekiyor. Petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları ve diğer maliyet unsurları da akaryakıt fiyatını belirlemeye devam edecek. Bu nedenle ÖTV takvimi, pompa fiyatının gelecekteki seviyesini tek başına belirlemiyor; ancak fiyat üzerindeki vergi kaynaklı etkinin hangi tarihlerde artacağını netleştiriyor.
Yeni dönem nasıl okunmalı?
Kararın genel çerçevesi, akaryakıt fiyatlarında vergi ayarlamalarının anlık müdahaleler yerine önceden belirlenmiş bir takvime bağlanması olarak okunabilir.
Motorinde ağustos ayında başlayan sıfır ÖTV uygulaması tüketici açısından kısa vadeli bir rahatlama sağlarken, eylül-aralık dönemindeki kademeli artış vergi yükünü yeniden oluşturacak. Benzin ve LPG’de ise eşel mobil uygulamasının 1 Ekim’e kadar sürdürülmesi, ardından sistemin tamamen kaldırılması planlanıyor.
tclira.com