Nöbetçi Eczaneler
Küresel gıda fiyatlarında yükseliş hızlandı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, eylülde yüzde 1,5 artarak 136 puana çıktı ve Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Artışta tahıl ve şeker fiyatlarındaki yükseliş ile lojistik sorunlar ve olumsuz hava koşulları etkili oldu.
FAO’nun gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki değişimleri takip eden endeksine göre, eylülde yaşanan artışla birlikte fiyatlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,8 yükseldi. Buna karşın endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından Mart 2022’de ulaşılan tarihi zirvenin yüzde 14,3 altında bulunuyor.
Küresel gıda fiyatlarındaki yükselişte nakliye hatlarında yaşanan aksaklıklar, olumsuz hava koşulları ve tarım ürünlerindeki fiyat artışları etkili oldu.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz’deki lojistik aksaklıkların iklim kaynaklı gelişmelerle birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Torero, söz konusu baskıların devam etmesi halinde özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde tüketici fiyatlarına kısa sürede yansıyabileceği uyarısında bulundu.
Tahıl fiyatları yüzde 5,1 arttı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, eylülde aylık bazda yüzde 5,1 yükseldi.
Karadeniz’deki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde ekim öncesinde etkili olan kurak hava koşulları, buğday fiyatlarının yüzde 6,3 artmasına neden oldu.
ABD’deki verim endişeleri, Brezilya’daki ihracat kısıtlamaları ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliklerin biyoyakıt üretiminde kullanılan hammaddelerin fiyatlarını desteklemesiyle küresel mısır fiyatları da yüzde 5,6 arttı.
Bitkisel yağ fiyatları ise Güneydoğu Asya’daki kuraklık ve güçlü küresel ithalat talebinin etkisiyle yüzde 0,9 yükseldi.
Et fiyatlarında ise düşüş görüldü. FAO Et Fiyat Endeksi, tavuk ve domuz eti fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle yüzde 1,1 azaldı. Brezilya’da sığır eti fiyatları ABD’den gelen güçlü talebin etkisiyle yükselirken, koyun eti fiyatları büyük ölçüde yatay seyretti.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de yüzde 0,1 geriledi. Peynir fiyatlarındaki düşüş, süt tozu fiyatlarındaki artışı dengelerken tereyağı fiyatlarında değişiklik yaşanmadı.
Şeker fiyatlarında sert yükseliş
FAO Şeker Fiyat Endeksi, eylülde yüzde 6,1 artarak gıda fiyatlarındaki yükselişte öne çıkan kalemlerden biri oldu.
Şeker fiyatlarındaki artışta 2026/27 sezonunda küresel arzın daralacağı beklentisi etkili oldu. Tayland’da üretim beklentilerinin düşmesi, Hindistan’da muson yağışlarının zayıf kalması, güçlenen El Nino koşulları, Brezilya’nın orta-güney bölgelerindeki aşırı yağışlar ve Avrupa Birliği’nde şeker pancarı ekim alanlarının azalması fiyatları yukarı çekti.
FAO tahıl üretimi tahminini düşürdü
FAO, küresel tahıl üretimine ilişkin tahminini de aşağı yönlü revize etti. Buna göre 2026 yılı küresel tahıl üretiminin bir önceki tahmine kıyasla yüzde 2,1 azalarak 2 milyar 979 milyon ton olması bekleniyor.
Tahmin, 2025 yılındaki üretimin altında kalsa da tarihin en yüksek ikinci tahıl hasadı olma özelliğini koruyor.
Sıcak ve kurak hava koşulları nedeniyle Avrupa Birliği ve ABD’deki yemlik tahıl verim beklentileri aşağı çekilirken, Avustralya’daki hava koşullarının iyileşmesi buğday üretim tahminini 813,9 milyon tona yükseltti.
Küresel tahıl ticaretinin ise Karadeniz’deki nakliye kısıtlamaları ve alternatif taşıma kapasitesindeki yetersizlik nedeniyle bir önceki sezona göre yüzde 3,5 gerileyerek 505,8 milyon tona düşmesi bekleniyor.
tclira.com